Madre Tereża kienet il-fundatriċi tal-Ordni Missjunarji tal-Karità, kongregazzjoni Kattolika Rumana ta’ nisa ddedikata biex tgħin lill-foqra. Meqjusa bħala waħda mill-akbar umanitarji tas-Seklu 20, hija ġiet ikkanonizzata bħala Santa Tereża ta’ Kalkutta fl-2016.

Min kienet Madre Tereża?

Is-soru u missjunarja Madre Tereża, magħrufa fil-knisja Kattolika bħala Santa Tereża ta’ Kalkutta, iddedikat ħajjitha għall-kura tal-morda u l-foqra. Imwielda fil-Maċedonja minn ġenituri ta’ dixxendenza Albaniża u mgħallma fl-Indja għal 17-il sena, Madre Tereża esperjenzat is-sejħa tagħha fl-1946. L-ordni tagħha stabilixxiet ospizju; ċentri għal persuni neqsin mid-dawl, persuni b’diżabilità u anzjani; u kolonja tal-lebbrużi.

Fl-1979, Madre Tereża rċeviet il-Premju Nobel għall-Paċi għax-xogħol umanitarju tagħha. Hija mietet f’Settembru tal-1997 u ġiet ibbeatifikata f’Ottubru tal-2003. F’Diċembru tal-2015, il-Papa Franġisku rrikonoxxa t-tieni miraklu attribwit lil Madre Tereża u ġiet ikkonfermata biex tiġi kanonizzata fl-4 ta’ Settembru tal-2016.

Madre Tereża twieldet fis-26 t’Awwissu tal-1910 fi Skopje, il-kapitali attwali tar-Repubblika tal-Maċedonja. L-għada, tgħammdet bħala Agnes Gonxha Bojaxhiu. Fil-fatt hija kienet dejjem issostni li twieldet fis-27 t’Awwissu, il-ġurnata li tgħammdet fiha.

Il-ġenituri ta’ Madre Tereża, Nikola u Dranfile Bojaxhiu kienu ta’ dixxendenza Albaniża; missierha kien intraprenditur li ħadem bħala kuntrattur tal-kostruzzjoni u negozjant ta’ mediċini u oġġetti oħra. Il-Bojaxhius kienu kienu familja Kattolika devota, u Nikola kien involut ħafna fil-knisja lokali kif ukoll fil-politika tal-belt bħala proponent vokali tal-indipendenza Albaniża.

Fl-1919, meta Madre Tereża, dakinhar Agnes , kellha biss 8 snin, missierha f’daqqa waħda marad u miet. Filwaqt li l-kawża tal-mewt tiegħu baqghet mhux magħrufa, ħafna spekulaw li l-għedewwa politiċi tiegħu avvelinawh.

L-ewwel darba li ħasset sejħa għall-ħajja reliġjuża, kellha biss 12-il sena. Sitt snin wara, fl-1928, Agnes ta’ 18-il sena ddeċidiet li ssir soru u telqet lejn l-Irlanda biex tingħaqad mas-sorijiet ta’ Loreto f’Dublin. Kien hemmhekk li ħadet l-isem ta’ Soru Marija Tereża wara Santa Térèse ta’ Lisieux.

Sena wara, is-Soru Marija Tereża vvjaġġar lejn Darjeeling, l-Indja, għall-perjodu tan-novizzjat: f’Mejju għamlet l-ewwel professjoni tal-wegħdiet tagħha. Wara, intbgħatet Kalkutta, fejn ġiet assenjata tgħallem fl-iskola sekondarja għall-bniet ta’ Santa Marija, skola mmexxija mis-sorijiet ta’ Loreto u ddedikata biex tgħallem bniet mill-ifqar familji Bengali tal-belt. Hija tgħallmet titkellem sew il-bejta li kif ukoll il-Ħindi waqt li kienet tgħallem il-ġeografija u l-istorja u ddedikat ruħha biex ittaffi l-faqar tal-bniet permezz tal-edukazzjoni.

Fl-24 ta’ Mejju tal-1937 ħadet il-professjoni finali tagħha tal-wegħdiet għal ħajja ta’ faqar, kastità u ubbidjenza. Kif kienet drawwa għas-sorijiet ta’ Loreto hija ħadet it-titlu ta’ “Madre” meta għamlet l-aħħar wegħdiet tagħha u b’hekk saret magħrufa bħala Madre Tereża.

Fl-10 ta’ Settembru tal-1946, Madre Tereża esperjenzat it-tieni sejħa li kienet se tibdilha ħajjitha għal dejjem. Hija qalet li Kristu kellimha u qalilha biex ma tibqax tgħallem u minflok tmur taħdem man-nies l-aktar fqar u morda ta’ Kalkutta.

Wara kważi sena u nofs, f’Jannar tal-1948 ingħatat il-permess biex issegwi s-sejħa l-ġdida tagħha, u fil-fatt wara 6 xhur ta’ taħriġ mediku, hija bdiet il-vjaġġ tagħha li kompliet sal-aħħar ta’ ħajjitha.

Madre Tereża sarfet is-sejħa tagħha f’azzjonijiet konkreti biex tgħin lill-foqra tal-belt. Bdiet skola barra fil-beraħ u stabbiliet dar għal dawk il-fqar li jkunu qed imutu. Irnexxielha wkoll tikkonvinċi lill-gvern biex jagħti donazzjoni għall-kaċċa tagħha.

F’Ottubru tal-1950, hija rebħet rikonoxximent kanoniku għal kongregazzjoni ġdida, il-Missjunarji tal-Karità, li waqqfet bi ftit membri biss, il-biċċa l-kbira minnhom eks għalliema u studenti mill-iskola ta’ Santa Marija.

Hekk kif il-gradi tal-kongregazzjoni tagħha għolew u d-donazzjonijiet bdew deħlin minn madwar l-Indja u d-dinja, l-ambitu tal-attivitajiet ta’ karità ta’ Madre Tereża espandew b’mod esponenzjali. Matul is-snin 50 u 60, hija stabbiliet kolonja tal-lebbrużi, orfanatrofju, dar tal-anzjani, klinika tal-familja u sensiela ta’ kliniċi tas-saħħa mobbli

Fl-1971, Madre Tereża vvjaġġat lejn New York City biex tiftaħ l-ewwel dar tal-karità tagħha ġewwa l-Amerika, u fis-sajf tal-1982, marret b’mod sigriet Beirut, il-Libanu, fejn qasmet bejn Christian East Beirut u Muslim West Beirut biex tgħin lit-tfal taż-żewġ twemmin. Fl-1985, Madre Tereża marret lura New York u tkellmet fl-40 anniversarju tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti. Waqt li kienet hemm, hija fetħet Gift of Love, dar biex tieħu ħsieb dawk infettati bl-HIV/AIDS.

Fi Frar tal-1965, il-Papa Pawlu VI ta d-Digriet ta’ Tifħir lill-Missjunarji tal-Karità, li wassal lil Madre Tereża biex tibda tespandi internazzjonalment. Sakemm mietet fl-1997, il-Missjunarji tal-Karità kienu jammontaw għal aktar minn 4,00, minbarra eluf oħra ta’ voluntiera lajċi, b’610 pedamenti f’123 pajjiż madwar id-dinja.

Id-Digriet ta’ Tifħir kien biss il-bidu, hekk kif Madre Tereża rċeviet diversi unuri għall-karità bla heda u effettiva tagħha. Hija ngħatat il-Ġojjell tal-Indja, l-ogħla unur mogħti lil ċivili Indjani, kif ukoll il-Midalja tad-Deheb tal-Kumitat Sovjetiku tal-Paċi tal-Unjoni Sovjetika li issa m’għadhiex teżisti. Fl-1979, Madre Tereża ngħatat il-Premju Nobel għall-Paċi bħala rikonoxximent tax-xogħol tagħha, għall-għajnuna li tat lill-umanità li qed issofri.

Minkejja r-rikonoxximent li kellha minn madwar id-dinja, il-ħajja u x-xogħol ta’ Madre Tereża ġabu wkoll kontroversji. Kienet tiġi kkritikata b’mod partikolari dwar il-pożizzjoni tagħha fuq l-abort, meta fl-1979 hija qalet li tħoss li l-akbar qerda li kien hemm dak iż-żmien kien l-abort.

Fl-1995, hija vvutat pubblikament “le” fir-referendum Irlandiż biex tintemm il-projbizzjoni kostituzzjonali tal-pajjiż fuq id-divorzju u ż-żwieġ mill-ġdid. L-iktar kritika ħarxa ta’ Madre Tereża tista’ tinstab fil-ktieb ta’ Christopher Hitchens, The Missionary Position: Mother Teresa in Theory and Practice, li fih Hitchens argumenta li Madre Tereża glorifikat il-faqar għal finijiet tagħha stess u pprovdiet ġustifikazzjonijiet għall-preservazzjoni ta’ istituzzjonijiet u twemmin, li sostna l-faqar.

Ikkumenta

Enable Notifications OK No thanks