Select Page
Kif tista’ żżomm id-dwiefer u l-ġilda ta’ idejk u saqajk f’kundizzjoni tajba?

Kif tista’ żżomm id-dwiefer u l-ġilda ta’ idejk u saqajk f’kundizzjoni tajba?

Illum nixtiequ naqsmu magħkom xi linji gwida li tistgħu ssegwu mill-kumdità ta’ djarkom, sabiex iżżommu d-dwiefer, flimkien mal-ġilda ta’ l-idejn u s-saqajn, fl-ahjar kundizzjoni possibbli.

L-indafa fid-dwiefer hija importanti ħafna biex nevitaw iċ-ċans li jittrabbew diversi mikrobi, bħall-batterji jew moffa. F’dawn iż-żminijiet ta’ pandemija huwa rrakkomandat li nżommu d-dwiefer qosra kemm jista’ jkun, biex ma jidħolx ħmieġ taħthom. Id-difer għandu wkoll jinħasel bi brush żgħira li tilħaq sew kull rokna, u kif ukoll inżoqqu lill-“cuticle” bi żjut apposta sabiex nevitaw li jikbru x-xullief u nagħtu iktar vitalità lill-ġilda ta’ madwar id-difer. Wara li nagħmlu dan, nistgħu nużaw wkoll “nail hardner” sabiex id-difer jissoda iktar. Il-vitamini B u C, u l-minerali bħall-“magnesium”, l-ħadid u z-“zinc” ukoll jgħinu biex jissaħħaħ id-difer.

Minħabba li bħalissa qegħdin naħslu ħafna iktar idejna u nużaw is-sanitizer ta’ spiss, hemm tendenza li l-ġilda ta’ idejna tixxotta. Għalhekk, huwa importanti li nużaw krema tal-idejn, li tgħin il-ġilda tkun aktar morbida. Il-kura tal-ġilda tas-saqajn hija importanti wkoll. Apparti li napplikaw “body butters” ħalli nevitaw li jittrabbew il-kallijiet, dan nistgħu wkoll nagħmluh billi nżommu saqajna nodfa u xotti mill-ilma, u fejn nistgħu, inħallu saqajna ftit għall-arja biex nipprevjenu l-infezzjonijiet tal-moffi. Jekk wieħed jara li qed irabbi xi ġilda iebsa, nefħa, uġigħ jew kundizzjonijiet abnormali oħrajn fis-saqajn, dejjem għandu jieħu parir professjonali mingħand podoloġista.

Fatti oħrajn importanti li ta’ min wieħed isemmi huwa li d-difer jaf saħansitra jbiddel il-forma jew il-kulur tiegħu, jew jinqasam u jsir iktar fraġli, anke b’riżultat ta’ ċerti kundizzjonijiet mediċi li ma jkunux qegħdin jiġu kkontrollati sew. Bħal ngħidu aħna; problemi fit-thyroid, fil-pulmun, fil-qalb jew fil-fwied, f’infezzjonijiet bħal l-endocardite u l-hepatite, il-psoriasis, f’malnutrizzjoni jew f’defiċjenzi ta’ ċerti minerali u vitamini, f’anemija, u anke b’kaġun ta’ ansjetà jew stress qawwi, fost oħrajn. Għaldaqstant, huwa importanti li dejjem titkellmu mat-tabib tagħkom, jekk tħossu li hemm xi bidliet drastiċi fl-apparenza tad-dwiefer tagħkom, speċjalment jekk dawn xorta jibqgħu jiddgħajfu minkejja li qegħdin tittrattawhom bi prodotti professjonali msemmija hawn fuq.

Dan l-artiklu ġie mwassal lilkom b’kollaborazzjoni ma’ Ms. Roxanne Calleja (Teknixin tad-Dwiefer)

Jekk tixtieq issegwi l-blog tiegħi tista’ tagħmel dan billi tagħmel ‘like’ fuq din il-paġna ta’ Facebook: ×Be Holistically Healthy, MD× | Facebook

Kif tista’ tgħin lilek innifsek biex tieqaf tpejjep? – Dr Georgiana Farrugia Bonnici

Kif tista’ tgħin lilek innifsek biex tieqaf tpejjep? – Dr Georgiana Farrugia Bonnici

It-tipjip dejjem ipoġġi lill-ġisem f’riskji ta’ kumplikazzjonijiet fis-sistemi kardjovaskulari, respiratorji, renali u immunitarja. Għaldaqstant, wieħed għandu jibda t-triq sabiex jieqaf ipejjep mill-aktar fis possibbli.

L-ewwel ħaġa li wieħed għandu jżomm f’moħħu huwa li jrid ikollu pjan imfassal quddiemu ta’ kif beħsiebu jaqta’ l-vizzju tat-tipjip, li primarjament jikkaġuna wkoll dipendenza tal-ġisem fuq in-nikotina. Għalhekk, qabel ma wieħed jibda din it-triq, għandu dejjem jikkonsulta mat-tabib tiegħu, fuq metodi alternattivi li jistgħu jgħinuh biex jitnaqqsu l-effetti tal-“withdrawal” minn din l-“addiction”; bhall-uġigħ ta’ ras, nuqqas ta’ enerġija, nervi u tibdil fil-burdata. Huwa importanti wkoll li wieħed jixrob ilma spiss, inaqqas l-alkoħol, u jiekol ikel bnin.

Il-“counselling”, jew in-“nicotine replacement therapy” jistgħu jgħinu biex wieħed ikun jista’ jnaqqas il-kilba li kultant żmien ikollu sabiex jerġa’ jibda jpejjep. Għal riżultati aħjar, huwa wkoll rakkomandat li wieħed jibda jnaqqas ftit ftit l-ammont ta’ sigaretti li jpejjep kuljum, minflok jaqta’ kollox ħesrem. Wieħed għandu wkoll jevita li jmur f’postijiet, jew ikun parti minn klikek fejn it-tipjip jintuża bħala mezz ta’ soċjalizzazzjoni.

Huwa fatt magħruf li waħda mir-raġunijiet għaliex wieħed ipejjep huwa sabiex jibbenifika mill-effett ta’ rilassament li ġġib magħha n-nikotina. Għaldaqstant, huwa importanti li wieħed ifittex ukoll metodi alternattivi, jew passatempi varji sabiex ikun jista’ jirrilassa, bħall-qari, l-eżerċizzju, jew il-mużika.

Ħaġa oħra li tikkaġuna l-leblieba hija li wieħed jaf xorta jkun jixtieq xi ħaġa f’ħalqu, jew inkella li jagħmel movimenti simili b’idejh li qabel kien dara jagħmel biex jixgħel is-sigarett. Iċ-“chewing gum”, jew tipi ta’ “snacks” żgħar oħra, li jirrikjedu li tqaxxarhom qabel ma’ tiekolhom, bħall-ġewż/lewż, jew li tixrob minn tazza bi “straw”, jafu jgħinu f’dan ir-rigward. Ċerti krafts li jsiru bl-idejn, bħan-“knitting” jafu wkoll ikunu ta’ għajnuna kbira.

Nafu wkoll li t-tipjip huwa assoċjat ma’ avvenimenti oħra bażiċi li jsiru f’kull ġurnata, fil-ħajja tagħna ta’ kuljum, bħat-tipjip waqt il-kolazzjon ma’ xi tazza kafe’, jew inkella wara l-ikel. Allura, huwa importanti wkoll li ssibu alternattivi oħra biex timlew il-ħin li s-soltu kontu tqattgħuh biex tpejpu waqt dawn it-“triggers”, bħal pereżempju, li taħsel snienek, jew tibgħat SMS/email minflok tqabbad sigarett. Ħaġa oħra li taf tgħin hija li tnaddaf id-dar u l-karozza sew ħalli tnaqqas l-odor ta’ sigaretti li jaf iktar iżżid il-leblieba, u tiżbarazza postijiet oħra fejn qabel kont imdorri tpejjep, mill-“lighters” u mill-“ashtrays”.

Huwa importanti ferm li wieħed jiftakar illi biex jara kambjament il-quddiem, irid jagħmel ħafna bidliet żgħar f’ħajtu. Is-sagrifiċċju dejjem irid ikun, però huwa tajjeb li wieħed jippremja lilu nnifsu meta jkun laħaq ir-riżultat li jkun ilu jixtieq.

Naħseb li huwa importanti ħafna li wieħed ikun motivat sabiex ikompli t-triq sal-aħħar; ħalli jaqta’ kompletament il-vizzju qerriedi tat-tipjip. Ngħiduha kif inhi, xi minn daqqiet, din il-mixja jaf tkun twila, u mhux faċli. Però, jekk ma tagħmel l-ebda bidla mhux se tikseb l-ebda riżultati. Għalhekk, hu importanti ħafna li ma taqta’ qalbek qatt.

Fl-aħħar mill-aħħar, huwa ta’ ġid li wieħed jiddeċiedi li jieħu l-ewwel pass sabiex jaqta’ dan il-vizzju, meta tqis li huwa fatt magħruf li r-rata tal-qalb, tiġi għan-normal sa kwarta biss wara li wieħed ikun pejjep l-aħħar sigarett. Filwaqt li sa sena biss wara li wieħed jieqaf ipejjep, ir-riskju li jaqbdu attakk tal-qalb, jonqos bin-nofs. Madanakollu, huwa meta jkunu għaddew 10 snin mill-waqfien tat-tipjip li wieħed inaqqas totalment ir-riskju ta’ mard kardjovaskulari, jiġifieri, qisu qatt ma kien pejjep f’ħajtu.

Huwa vitali wkoll li wieħed jiftakar li din hija mixja, li se jkun fiha kemm tlajja’ u kemm nzul. Però qatt mhu tard biex tieqaf tpejjep! Għaldaqstant, biex wieħed forsi jrabbi dak id-daqsxejn iktar kuraġġ u kunfidenza fih innifsu, ikun ideali li jfittex wkoll l-għajnuna professjonali ta’ “smoking cessation therapist” u kif wkoll is-sapport ta’ ħbieb tal-qalb, u membri tal-familja.

Jekk tixtieq issegwi l-blog tiegħi tista’ tagħmel dan billi tagħmel ‘like’ fuq din il-paġna ta’ Facebook:×Be Holistically Healthy, MD× | Facebook

Kif tista’ tipproteġi lill-għajnejk jekk tuża t-teknoloġija b’mod kontinwu? – Dr Georgiana Farrugia Bonnici

Kif tista’ tipproteġi lill-għajnejk jekk tuża t-teknoloġija b’mod kontinwu? – Dr Georgiana Farrugia Bonnici

Minkejja l-bosta benefiċċji li toffri, anki t-teknoloġija tista’ tkun sikkina taqta’ minn żewġ naħat. B’hekk, it-teknoloġija għandna nużawha b’moderazzjoni, biex fost l-oħrajn ma nagħmlux ħsara lil għajnejna.

Spiss, forsi bla ma nafu, meta nużaw tagħmir teknoloġiku bħal mowbajls, tablets, televixins u kompjuters, niġu esposti għal dawl blu li joħroġ minnu. Dawl, li ma jagħmilx tajjeb lill-vista.

Dawn huma ftit pariri biex tevita li l-iskrin ikun ta’ ħsara għal għajnejk:

  • It-tipa u l-livell tal-kuntrast tal-iskrin għandhom jinżammu għoljin biżżejjed b’tali mod li ma tbatix biex tħares lejn l-iscreen.

  • It-temperatura tal-kulur għandha tinżamm baxxa biex id-dawl blu tal-iskrin jagħti anqas.

  • Serraħ għajnejk mill-iskrin kull 20 minuta. Għal kull 20 minuta li tqatta’ quddiem screen, serraħ għajnejk għal 20 sekonda, u f’dak il-ħin ipprova ffoka ħarstek fuq oġġett li jinsab 20 pied ‘il bogħod.

  • Żomm tul ta’ driegħ bejn għajnejk u l-iscreen.

  • Jeżistu filters għad-dawl blu li possibbilment jistgħu jnaqqsu t-toqol fuq l-għajnejn, speċjalment jekk tuża tagħmir teknoloġiku fuq il-post tax-xogħol b’mod kontinwu.

Għalkemm, l-Istitut tas-Saħħa Amerikan ma sab ebda riċerka li b’mod konkret issostni li ħsara permanenti fuq ir-retina tista’ tiġi evitata bihom.


Jeżistu wkoll lubrikanti artifiċjali li jistgħu jgħinu biex ma żżommx għajnejk xotti, kif ukoll, jekk għandek nuċċali, importanti li tagħmel test tal-vista b’mod regolari.

Jekk tixtieq issegwi l-blog tiegħi tista’ tagħmel dan billi tagħmel ‘like’ fuq din il-paġna ta’ Facebook: ×Be Holistically Healthy, MD× | Facebook

Jekk għandek xi mistoqsijiet li trid tistaqsi jew xi suġġett li tixtieq li nitkellmu dwaru ibgħatilna fuq info@skoperta.net

Kif tista’ tevita heatstroke?

Kif tista’ tevita heatstroke?

L-istaġun tas-sajf jinsab fl-aqwa tiegħu. B’hekk, ir-riskju li persuna tagħtiha heatstroke huwa ogħla. L-aktar persuni li jbatu mis-sħana huma l-anzjani, dawk b’mard kroniku u t-tfal.

Ħa naqsam miegħek xi pariri biex tevita li s-sħana tax-xemx tkun ta’ periklu għalik:

  • Ixrob minn tal-inqas bejn 1.5 u żewġ litri ilma kuljum. Jekk tqatta’ iktar ħin fuq barra u tegħreq spiss, jaf ikollok iżżid xi ftit iktar minn dan l-ammont, sabiex tevita n-nixfa.
  • Evita li toħroġ bejn il-11am u l-4pm. Dak il-ħin, ix-xemx tkun fl-aqwa tagħha.
  • Qis li ġewwa jkollok arja kkundizzjonata u titgħabbix b’ħafna ħwejjeġ ħoxnin.
  • Qatt tħalli persuni jew annimali f’vetturi pparkjati fix-xemx.
  • Sunblock tajjeb għandu jkollu Sun Protection Factor ta’ 30 jew aktar.

Persuna milquta minn heatstroke teħtieġ l-għajnuna minnufih għaliex dak li jkun jista’ jagħmel ħsara lil organi importanti tal-ġisem bħall-moħħ, il-qalb, il-muskoli u l-kliewi. Il-kumplikazzjonijiet serji jistgħu jkunu diversi u li wieħed saħansitra jista’ jkun qed jilgħab bejn ħajja u mewt.

Is-sintomi ta’ heatstroke jistgħu jinkludu temperatura għolja ta’ aktar minn 40 grad Celsius, ħmura fil-ġilda, konfużjoni, telqa, eċċezzjonijiet, uġigħ ta’ ras, ritmi tal-qalb jew tan-nifs jgħaġġlu, dardir jew remettar.

F’każ li tkun qrib persuna li qed tagħtiha heatstroke, ċempel 112 minnufih u ħu azzjoni billi fost l-oħrajn tqiegħed lill-persuna fid-dell jew ddaħħalha xi mkien ġewwa ‘l bogħod mill-qilla tax-xemx, tneħħilha xi lbies żejjed u tpoġġilha l-ilma frisk fuq wiccha, taħt id-driegħajn jew fuq il-koxox sabiex ġisimha jtaffi mis-sħana. Tista’ wkoll tagħmel użu minn fann sabiex tidderieġi l-arja kiesħa lejn il-persuna affettwata.

Jekk tixtieq issegwi l-blog tiegħi tista’ tagħmel dan billi tagħmel LIKE fuq din il-paġna ta’ Facebook: ×Be Holistically Healthy, MD× | Facebook

Jekk għandek xi mistoqsijiet li trid tistaqsi jew xi suġġett li tixtieq li nitkellmu dwaru ibgħatilna fuq info@skoperta.net

Salva ħajja! Ħu kors biex titgħallem tagħti s-CPR f’każ ta’ bżonn

Salva ħajja! Ħu kors biex titgħallem tagħti s-CPR f’każ ta’ bżonn

Meta l-qalb tieqaf tħabbat, is-CPR jista’ jsalva l-ħajja tal-persuna. Permezz ta’ għafsiet fuq is-sider, nifsijiet u meta jkun indikat, xokkijiet, is-CPR hija essenzjali biex il-qalb terġa’ tibda tħabbat, kif ġara lill-plejer tad-Danimarka Christian Eriksen matul il-partita Danimarka-Fillandja.

Meta persuna tikkollassa s-CPR irid jinbeda kemm jista’ jkun malajr, iżda, s-CPR m’għandux jinbeda jekk il-persuna għadha qed tieħu n-nifs.

Is-CPR għandu jsir b’dan il-mod:

Taptap lill-vittma fuq l-ispalla u staqsiha jekk tinsabx tajba. Jekk ma tkellmekx, sejjaħ lil xi ħadd fil-viċin biex iċempel 112 u biex possibbilment ifittex defibrillatur – strument elettroniku, li jintuża meta persuna ssofri minn xi attakk tal-qalb. Permezz tal-app AED Malta, tista’ tara jekk hemmx defibrillatur fl-akkwati.

Qis li l-vittma tkun daharha mal-art. Poġġilha rasha lura u għollilha geddumha, iftħilha ħalqha u ara li m’hemm xejn jimblukkalha n-nifs.

Itfa’ widnejk ma’ ħalq il-vittma biex tara jekk hix qed tieħu nifs. Jekk il-vittma mhix tieħu nifs, ibda s-CPR.

Agħmel idejk fuq xulxin u agħfas bejn 5 u 6 ċm ‘l isfel f’nofs sider il-persuna. Agħmel dan il-moviment bejn 100 u 120 darba f’minuta. Jekk tgħeja u hemm persuna oħra ħdejk, tista’ tibdel magħha kull 2 minuti. Ta’ min jinnota mill-grafika li l-moviment tal-id fuq it-tfal huwa differenti.

Agħlaq imnieħer il-vittma u onfoħ darbtejn f’ħalqha. Minħabba xi restrizzjonijiet li jaf iġġib magħha l-pandemija, il-vittma tista’ tingħata s-CPR bl-idejn biss jew dak li jkun jista’ jixtri mouth-to-face shields apposta biex jgħatti ħalqu waqt li jkun qed jagħti s-CPR.

Jekk għandek defibrillatur ixegħelu, waħħal il-pads fuq sider il-vittma u ibqa’ segwi l-istruzzjonijiet viżwali u verbali biex ikun jista’ jingħata xokk lill-qalb, jekk hu indikat.

Is-CPR għandu jibqa’ jsir ġo ċiklu ta’ 30 ghafsiet fuq is-sider u 2 nifsijiet sakemm il-persuna tistejqer jew tasal l-ambulanza fuq il-post. Mill-banda l-oħra, jekk il-vittma tibda tieħu n-nifs imma ma tkunx konxja ma hemmx bżonn jinbeda s-CPR. F’dan il-każ, il-persuna trid titpoġġa laġenba fir-recovery position kif indikat mill-grafika u tibqa’ taħt għajnejn dak li jkun.

Idħol fis-sit tal-European Resuscitation Council biex tara kif għandu jsir is-CPR bl-użu ta’ defibrillatur f’każ ta’ bżonn, filwaqt li huwa rrakkomandat li wieħed jieħu wkoll kors tal-ewwel għajnuna mill-aktar fis possibbli:

Jekk tixtieq issegwi l-blog tiegħi tista’ tagħmel dan billi tagħmel ‘like’ fuq din il-paġna ta’ Facebook: ×Be Holistically Healthy, MD× | Facebook

Jekk għandek xi mistoqsijiet li trid tistaqsi jew xi suġġett li tixtieq li nitkellmu dwaru ibgħatilna fuq info@skoperta.net

Enable Notifications    OK No thanks