Select Page
“Valentina hija ħajjitna” – Karl u Dorianne Azzopardi dwar it-tifla adottiva tagħhom

“Valentina hija ħajjitna” – Karl u Dorianne Azzopardi dwar it-tifla adottiva tagħhom

Illum se nitkellmu mal-koppja Karl u Dorianne Azzopardi dwar l-esperjenza li għaddew minnha mill-mument li ddeċidew li jadottaw u x’differenza għamlet f’ħajjithom Valentina, it-tifla adottiva tagħhom li f’Lulju li ġej tagħlaq 4 snin.

Karl u Dorianne… għidulna ftit dwarkom..

It-tnejn ġejjin minn familji modesti, li jħaddnu l-prinċipji tal-ħajja, fuq kollox is-sagrifiċċji tal-ġenituri lejn il-bżonn tal-familja.

Ilna nafu lil xulxin ‘il fuq minn 30 sena, din is-sena nagħlqu 24 sena miżżewġin. Is-sigriet tar-relazzjoni hi sempliċi, relazzjoni bbażata fuq imħabba sinċiera, l-importanza tal-kommunikazzjoni bejn il-koppja, ħin ta’ kwalità u t-toleranza.

Kif wasaltu għad-deċiżjoni li tadottaw?

Aħna nemmnu ħafna bid-destin…..iżżewwiġna relattivament żgħar meta tikkumpara maż-żminijiet tal-lum u mingħajr kundizzjonijiet wara żmien ta’ għerusija fejn sirna nafu lil xulxin pass wara pass.

Bejn ix-xogħol u l-ħajja ta’ koppja normali, qatt ma konna koppja li noqogħdu nippjanaw meta rridu t-tfal, għax konna dejjem nemmnu li dan għandu jseħħ naturali. Iż-żmien beda għaddej u wasalna f’punt fejn ħassejna li nħarsu lejn din l-alternattiva….. alternattiva hekk sabiħa u li kien hemm qbil reċiproku. Ħadd ma sforza lil ħadd.

Kemm dam għaddej il-proċess sakemm ingħatajtu l-konferma li tistgħu tadottaw?

Madwar 16-il xahar minn meta ddeċidejna li mmorru għall-programm li jwassal għall-adozzjoni.

X’tiftakru mill-mument li sirtu tafu li kontu se ssiru l-ġenituri adottivi ta’ Valentina?

Ma tantx hemm kliem li tista tiddeskrivi dak il-mument hekk sabiħ….meta niftakru għadna nġorru dik l-emozzjoni sabiħa ferm sal-lum….

Il-proċess jinqasam fi tlett fażijiet. Fil-bidu tal-aħħar fażi, hemm dik li tissejjaħ ‘matching process’ u dan jiskattah l-aġenzija li l-koppja li tkun għażlet li tkompli l-proċess. L-aġenzija tibgħat profil u dettalji tat-tifel jew tifla li tkun ġiet matched mal-koppja, u l-koppja tkun trid tikkunsidra dan u tagħti risposta jekk tridx tkompli l-proċess fuq dan it-tifel jew tifla…fil-każ tagħna Valentina.

Niftakru li kien il-Ħadd filgħaxija, jien kont fis-sitting room u Dorianne kienet fil-kċina……irċevejna sms notification u e-mail f’dan ir rigward mill-aġenzija.

Ftehmna li naraw id-dettalji separatament, u li ‘nittestjaw’ dak li nħossu individwalment……..u li nkunu onesti mall-ewwel……… nista’ ngħid li fi ftit ħin, it-tnejn konna pożittivi u ħassejna ferħ kif ukoll dik ix xi ħaġa minn ġewwa li qed tgħidilna biex immexxu b’dik it-tifla tagħna u li rridu nkomplu din il-mixja flimkien!!

Kemm għadda żmien sakemm wasal il-waqt li tmorru għaliha? U x’kien jinvolvi l-proċess?

Il-matching seħħ għall-ħabta ta’ Diċembru u morna għal Valentina f’Ġunju – madwar sitt xhur. Il-proċess mhux faċli għax maqsum fi tlett fażijiet b’kollox.

L-ewwel fażi tinvolvi kors mal-appoġġ li bih il-koppja minbarra li taċċerta ruħha fuq dan il-pass tkun qed titgħallem x’inhu l-proċess tal-adozzjoni, qisu risk assessment fejn wieħed jiġi espost kemm għal dak li hu tajjeb kif ukoll għal dak li jista’ jkun iebes u diffiċli, ir-realtà.

It-tieni fażi tieħu forma aktar formali fejn il-koppja tgħaddi minn forma ta’ due diligence li jinkludi fost affarijiet oħra ‘home study’ report kif ukoll aspetti relatati mas-saħħa u l-qagħda ekonomika tal-koppja eċċ. Il-koppja finalment tkun soġġetta għal test ma’ psikologa professjonali wkoll.

It-tielet u l-aħħar fażi hi l-iktar iebsa għax tinvolvi dak il-matching process li hu żmien ta’ stennija, iżda wara l-matching jibda naħseb dak li hu l-aktar iebes ….. proċess legali li jieħu xhur u li waqtu kollox jista’ jiġri peress li jista’ jkun hemm ‘second thought’ mill-omm naturali kif ukoll il-koppja ma jkollhiex kontroll ta’ kemm se jdum il-proċess.

Fil-każ tagħna l-proċess dam bejn 5 u 6 xhur li waqthom tkun qed issegwi b’limitazzjoni t-tifla kif qed tikber fil-home u fl-istess ħin is-seduti tal-qorti jkunu qed jiġu aġġornati …….fl-aħħar però wasal il-mument biex immorru għax kienet waslet l-aħħar seduta u l-‘judge’ talab li l-ġenituri adottivi potenzjali jkunu preżenti fiżikament għall-aħħar seduta….. ferħ u ansjetà fl-istess ħin….. Valentina kienet matched magħna meta kellha bejn 2 to 3 months u meta morna għaliha kienet 9 to 10 months……

L-Aġenzija Tama kienet ta’ appoġġ kbir tul il-proċess kollu speċjalment meta morna għal Valentina…. Pajjiż li ma tantx tkun taf fuqu aktar u aktar tkun ġo post kemm xejn rimot….…qtajna one way għax ma tkunx taf eżatt l-eżittu kif ukoll hemm ħafna dokumentazzjoni fosthom passaport u visa la darba kollox ikun sew u tkun trid tiġi lura….

Aħna qattajna madwar sitt/seba’ ġimgħat hemmhekk però kienet esperjenza sabiħa għax tkun qed tibda tibbondja mat-tifla….

Kien hemm drabi li kellkom dubji jew biżgħat li ma kienx se jirnexxilkom taslu għal dak li xtaqtu?

Bħal kwalunkwe ħaġa fil-ħajja però speċjalment fil-proċess ta’ adozzjoni, kien hemm ansjetà kif ukoll dawk il-mumenti ta’ biża’….speċjalment meta tkun qed issegwi l-proċess day by day, qiegħdin ‘il bogħod u ma tantx tista’ tagħmel wisq ħlief tistenna…

X’tiftakru mill-mument li finalment mortu għal Valentina?

Determinazzjoni kbira, ħsibijiet u sa ċertu punt ‘stress’ li sejjer pajjiż daqshekk ‘il bogħod u ma tafx jekk hux se tiġi lura biż-żgħira jew le……però kemm jien u kemm Dorianne kellna dik il-paċi u serenità kif ukoll determinazzjoni li ndumu kemm hemm bżonn u niġu lura b’Valentina.

Matul dan kollu, sibtu s-sapport u l-għajnuna li kellkom bżonn?

Ħafna, familja, ħbieb, mill-Appoġġ, li l-ewwel u t-tieni fażi jsiru magħhom però ma nistgħux ma nsemmux l-Aġenzija TAMA speċjalment lil Debbie u Shirley…dawn it-tnejn marru lil hinn mill-ħin u d-dedikazzjoni li jagħtu.

Xi tfisser għalikom it-tifla tagħkom Valentina? U x’differenza għamlet f’ħajjitkom?

Ħajjitna. Imħabba reċiproka u motivazzjoni.

Qalbitilna ħajjitna ta’ taħt fuq, fil-pożittiv ovvjament. Ma nistgħux nimmaġinaw ħajjitna mingħajrha!! Nirringrazzjawha talli aċċettatna…

Kif tqassmu r-responsabilitajiet tagħkom bħala ġenituri? Kif tkun ġurnata tipika tagħkom?

Ix-xogħol tiegħi jirrkjedi ħinijiet twal għalhekk Dorianne avolja taħdem part time, tqatta’ ħafna mill-ħin għat-trobbija ta’ Valentina. Nippruvaw irrabbuha f’ambjent ta’ familja tradizzjonali. Ovvjament Dorianne bħala l-omm tradizjonali tqatta’ aktar ħin magħha. Però, jien nipprova nagħmel il-parti tiegħi ukoll speċjalment fil-weekend meta nitfi l-iswitch u nqatta’ ħafna mill-ħin ma’ Valentina u Dorianne……insibu bilanċ.

Beħsiebkom tkellmu lil Valentina dwar il-ħajja li kellha f’pajjiżha la darba tikber? X’inhuma l-ħsibijiet tagħkom dwar dan?

Fuq dan is-suġġett kien hemm qbil minn qabel bdejna l-proċess, aħna ħa nkunu open ma’ Valentina, pass wara pass……naħsbu li billi nkunu onesti magħha mill-ewwel għax meta tikber żgur tkun hi li tapprezza dan il-proċess kif ukoll dik hi l-verità, allura aħna mrobbijin li nkunu onesti ma’ xulxin, prinċipju li nħaddnu ta’ kuljum.

Bħala ġenituri, x’inhuma x-xewqat tagħkom għal Valentina?

Li jkollha trobbija normali, saħħa, imħabba u edukazzjoni tajba….li tikber kuntenta u li jkollha l-kwalitajiet biex issir indipendenti u tapprezza l-ħajja bħall-ġenituri adottivi tagħha…nisperaw ukoll li d-dinja ta’ għada tkun tista’ tippermetti dawn l-aspetti b’mod aħjar.

X’messaġġ tgħaddu lil dawk kollha li jixtiequ jagħmlu dan il-pass f’ħajjithom?

Għal dawk kollha li forsi bħalissa qed jikkunsidraw dan il-pass, ngħidulhom biex jagħmlu kuraġġ u jħarsu ‘l quddiem b’mod pożittiv. Ma jgħaġġlux għax il-pass hu kbir speċjalment għal koppji li forsi m’għandhomx jew s’issa ma kellhomx ulied naturali. Tridu tkunu preparati għal tibdil fir-rutina, u lesti għas-sagrifiċċji li jġib miegħu t-tkabbir tal-familja..

Però, serħu raskom li finalment hemm l-akbar sodisfazzjon li l-ħajja tista’ tagħtik speċjalment meta tara mħabba reċiproka kif ukoll l-iżvilupp tal-persuna tal-persuna miexja ‘l quddiem.

Kemm hi ħaġa sabiħa meta minn età daqshekk żgħira Valentina tgħajjatlek papà u mamà……emozzjoni li ma’ tistax tiddeskriviha….

Meta ma tħossokx li tista’ tiċċelebra Jum l-Omm – Roberta Magri

Meta ma tħossokx li tista’ tiċċelebra Jum l-Omm – Roberta Magri

Qabel xejn nixtieq nibda billi niċċara li jien m’għandi l-ebda kwalifiki fil-psikoloġija, iżda huwa suġġett li minn dejjem kien jinteressani u minbarra li nagħmel riċerka dwaru regolarment biex dejjem nitgħallem aktar, ħafna minn dak li naf, tgħallimtu mill-“università tal-ħajja” nħobb ngħid jien, għaliex minkejja li l-edukazzjoni akkademika hija importanti ħafna u neċessarja, mhemm xejn li jista’ jgħallmek aħjar mill-esperjenzi u s-sitwazzjonijiet tal-ħajja.

Għaldaqstant inħoss li għandi naqsam dak li naf, u r-riflessjonijiet tiegħi magħkom is-segwaċi ta’ skoperta.net.

Bħal kull ġurnata li tirrapreżenta sinjifikat partikolari, iġġib magħha emozzjonijiet differenti għal kulħadd u mhux kulħadd jista’, jew iħossu li jista’ jiċċelebra l-ġurnata.

Għal ħafna din hija ġurnata bħall-oħrajn, hija biss ġurnata minn dawk fejn il-materjaliżmu jirrenja, għaliex jemmnu li wieħed għandu juri l-imħabba u r-rispett matul is-sena kollha. Fil-fatt hekk hu, imma mbagħad hemm ħafna oħrajn li minkejja li wkoll jemmnu dan tal-aħħar, xorta jfittxu li jiċċelebraw din il-ġurnata u dak kollu relatat magħha.

Hemm ukoll ħafna oħrajn li din il-ġurnata tqanqlilhom emozzjonijiet negattivi, jistgħu wkoll iħossu li ma jafux kif se jirnexxilhom ikampaw f’din il-ġurnata.

L-ewwel u qabel kollox, minkejja li l-aspett bioloġiku għandu s-sinjifikat importanti tiegħu, madanakollu huma l-imħabba u l-imġiba li jiffurmaw u jirrapreżentaw verament l-irwol tal-persuna.

Għaldaqstant dik il-persuna li f’qalbha għandha mħabba ġenwina u bla kundizzjoni lejn kwalunkwe persuna oħra, lejn it-tfal tal-partner tagħha, lejn it-tfal adottivi tagħha, lejn it-tfal li għal xi raġuni jew oħra qed tieħu ħsieb, u iva, lejn l-annimali tagħha. Hemm ukoll dak il-missier li minbarra li għandu l-irwol ta’ missier, jieħu wkoll l-irwol tal-omm.

Dawk kollha li b’xi mod jew ieħor jgħixu l-irwol ta’ omm, jixraqilhom li jiġu ċċelebrati mhux biss f’ġurnata partikolari imma kuljum.

Lil hinn minn hekk, insibu dawk il-persuni li ħafna drabi fis-skiet, din il-ġurnata hija sfida diffiċli ħafna għalihom..

Dawk il-persuni li tilfu lil ommhom, riċentament jew snin ilu.. Għaliex le, iż-żmien ma jtaffix l-uġigħ, biż-żmien tissaħħaħ u titgħallem tgħix bl-uġigħ.

Dawk il-persuni li tilfu wild, riċentament jew snin ilu.

Dawk il-persuni li qed jiffaċċjaw problemi u sfidi ta’ infertilità.

Dawk il-persuni li jixtiequ jsiru ommijiet bioloġiċi u għal xi raġunijiet ma jistgħux.

Dawk il-persuni li għal xi raġunijiet m’għandhomx kuntatt m’ommhom jew mat-tfal tagħhom, jew inkella jinsabu xi mkien fejn ma jistgħux iqattgħu l-ħin magħhom.

Dawk il-persuni li għadhom kemm irċevew aħbar li ommhom jew it-tfal tagħhom għandhom marda terminali.

Dawk il-persuni li ommhom m’għadhiex tagħrafhom.

Dawk il-persuni li ġew abbandunati jew abbużati minn ommhom jew mit-tfal tagħhom.

U ħafna oħrajn.

Bħal ma dejjem ngħid, f’ċirkostanzi bħal dawn l-ebda kelma ma tista’ tbiddel is-sitwazzjoni għall-aħjar għal dawn il-persuni, però…

Jekk int wieħed jew waħda minn dawn il-persuni, jekk tfittex sew ġewwa fik, issib is-saħħa biex jirnexxilek tkampa, mhux f’din il-ġurnata biss imma matul il-kumplament tal-ġranet kollha.

Jekk din il-ġurnata qed taraha bħala waħda minn dawk li tkun tixtieq tagħlaq għajnejk u tgħaddi, emmen li se tgħaddi wkoll.

Fittex li tqatta’ l-ġurnata billi..

Forsi tieħu ħsieb lilek innifsek aktar mis-soltu.

Tagħmel dak kollu li taħseb li se jgħin biex din il-ġurnata tkun, anki jekk ftit, inqas diffiċli.

Tipprova tiftakar f’memorji sbieħ.

Tipprova tiftakar fl-imħabba li tirċievi u li tagħti int stess.

Ħalli lilek innifsek tħoss dak kollu li qed tħoss mingħajr ma tipprova żżomm lura.

Li tibki xi bikja tajba, hija ħafna drabi bżonnjuża wkoll.

Tesprimi l-ħsibijiet u dak li qed tħoss permezz tal-kitba jew b’xi mod ieħor li tħoss li tista’ tesprimi ruħek.

Tmur mixja waħdek, jew ma’ xi kumpanija, fil-kampanja jew inkella ħdejn il-baħar.

Jekk hija sitwazzjoni li hemm possibilitajiet ta’ soluzzjonijiet għall-aħjar, aħseb fuqhom u x’tista’ tagħmel biex twettaqhom.

Fittex kumpanija ta’ persuni li tkun komda magħhom, li jitrasmettu enerġija pożittiva u ta’ mħabba, u li forsi anki tista’ titkellem magħhom dwar dak li qed tħoss għax taf li se jifhmuk.

Min-naħa l-oħra, jekk int għandek persuna f’ħajtek li taf li għaliha din hija ġurnata diffiċli aktar minn oħrajn, kun ċert li, bħal m’għandek tagħmel matul is-sena kollha, imma forsi xi ftit aktar minħabba l-fatt li tkun aktar diffiċli, tfakkar lill-persuna li int tinsab dejjem hemm għaliha. Li tfakkar lill-persuna kemm tfisser għalik, li lest li tisma’ dak li għandha xi tgħid, li mhijiex waħedha, kemm tħobbha u li tista’ taqsam dak li qed tħoss miegħek.

Ħafna kliem xi drabi jkun kollu żejjed, imma messaġġ anki b’kelma waħda, telefonata, jew ġest żgħir imma mill-qalb jistgħu jagħmlu differenza kbira.

Niddejjaq nispeċifika, għaliex fl-emozzjonijiet m’għandux ikun hemm speċifikazzjoni jekk intix raġel jew mara, iżda sfortunatament hemm tendenza li ħafna jaħsbu li l-irġiel ma jħossux bħal ma tħoss mara, jew saħansitra l-irġiel stess jaħsbu li ma jistgħux jesprimu l-emozzjonijiet tagħhom minħabba ċerta mentalità li teżisti fost is-soċjetà, u fl-opinjoni tiegħi din hija teorija żbaljata…

Allura, qed infakkrek, li jekk int raġel, u din il-ġurnata hija diffiċli għalik, dan kollu li għidt jgħodd għalik ukoll.

Importanti li dejjem inżommu f’moħħna li l-fatt li jkollna mumenti u sfidi diffiċli, il-fatt li jkollna ġranet u perjodu fejn inħossuna dgħajfa u vulnerabbli, mhux għax verament inkunu dgħajfa, iżda għax aħna umani.

Xi mkien ġewwa fik se ssib dejjem dik is-saħħa biex tikkumbatti jekk tfittex sew, u jekk xi drabi tħoss li għandek bżonn l-għajnuna, fittixha, għaliex dik hija parti mis-saħħa ġewwiena tiegħek.

Filmat: X’messaġġ għaddiet Stephanie dwar is-solitudni?

Filmat: X’messaġġ għaddiet Stephanie dwar is-solitudni?

Nitkellmu ma’ Stephanie Spiteri

Steph, il-programm Illum ma’ Steph, xi jfisser għalik?

Ħajti tirrivolvi madwaru, lanqas nimmaġinani niffunzjona mingħajru.. norqod u nqum naħseb u nippjana..il-baby tiegħi li nieħu gost narah jikber u jiżviluppa.

X’impenn u responsabilità jirrikjedi programm li jixxandar kuljum?

Full time plus plus, forsi ftit jirrealizzaw l-impenn.. nibda minn filgħodu u nibqa’ sa tard filgħaxija. Bejn suġġetti, riċerka, riklami u paper work.. qatt ma jien lesta.

Kemm ilek xandara? U x’kien l-ewwel xogħol tiegħek fil-midja?

Ili minn meta kellli 15-il sena. Bdejt b’kumbinazzjoni fuq programm reliġjuż jismu Twemmin. Qatt ma kont naħseb li ħa nsir daqshekk addict ta’ dan ix xogħol..

X’kien li ispirak biex tidħol f’dan il-qasam?

Kien ġar li kellu programm u kellu bżonn lil xi ħadd biex jippreżentah.. staqsa lili għax kien jafni, u minn hemm qatt ma ħarist lura.. għall-bidu kien dejjem part time imma għal dawn l-aħħar 4 snin ħadt ukoll il-produzzjoni kollha fuqi u allura issa sar litteralment ħajti.

X’issib l-aktar ta’ sfida f’xogħlok? U x’inhu l-akbar sodisfazzjon?

L-ikbar sfida hija l-commitment ta’ kuljum irrelevanti xi jkun qed jiġri f’ħajti.. meta pereżempju l-ma kienet qiegħda tmut kien ikolli nitlaqha u mmur nagħmel programm fejn qisu xejn mhu xejn.. kien żmien diffiċli ħafna.. però anke fil-ħajja ta’ kuljum, ġieli uġigħ ta’ ras jew uġigħ ta’ żaqq.. xorta trid tmur u tkompli. Sodisfazzjon kbir però l-imħabba u r-rispett tat-telespetturi li nħossni onorata ħafna li tant jilqgħuni.

Liema kien wieħed mill-aktar programmi diffiċli li kellek tagħmel? U waħda mill-aktar intervisti emozzjonali?

Fuq l-istess kunċett tar-risposta ta’ qabel, l-għada tal-funeral tal-mamà tiegħi. Jien lil ommi kont inħobbha wisq u meta ħallietna ħassejt li spiċċat id-dinja però l-għada tal-funeral kelli mmur fuq il-programm u nkompli. Qalbi kienet miksura f’miljun biċċa però kont inżomm f’moħħi kemm kienet kburija bija u għalhekk ħassejt li jien għandi nkun b’saħħti u niffaċċja r-realtà. Intervisti jkolli ħafna emozzjonali.. jien qalbi żgħira u nħoss ħafna u allura nempatizza u l-ugigħ ta’ ħaddieħor nieħdu miegħi.

Bla dubju, int waħda mill-preżentaturi popolari, u favoriti mal-pubbliku, tħoss li huwa importanti li tibni relazzjoni mas-segwaċi tiegħek?

Immens importanti u bżonnjuża.. jien ma jien ħadd mingħajr l-appoġġ u l-imħabba tat-telespetturi allura nara kif nagħmel biex inżomm kuntatt regolari magħhom.

Fl-opinjoni tiegħek, x’inhuma r-responsabilitajiet ta’ preżentatriċi?

Li tkun onesta, li tkun preżentabbli, li tkun reali, li żżomm ċerti opinjonijiet politiċi u kontroversjali għaliha nfisha (fil-każ ta’ programm bħal tiegħi li huwa għall-familja kollha). Li tuża’ Malti tajjeb, li tkun pożittiva, li tkun preparata.. fost oħrajn.

Jinkwetak il-fatt li dak kollu li tgħid u twassal jista’ jiġi interpretat b’mod totalment differenti milli jkun intenzjonat?

Iva, ġieli nofs kelma u xi ħadd jikteb u jgħidli li pereżempju ma qabilx jew juri li ma ħax gost.. diffiċli ħafna li dejjem togħġob lil kulħadd però nemmen li bl-onestà n-nies jifhmu li jien umana bħalhom u ġieli ngħid xi ħaġa li forsi ma tkunx eżatt.

L-isbaħ u l-agħar mumenti ta’ ħajtek s’issa..

Barra tv? L-isbaħ bla dubju kien it-twelid ta’ ibni li llum għandu 18-il sena u huwa l-mimmi t’għajnejja. L-agħar kien il-mewt ta’ ommi.

Kif affettwatek lilek personali l-pandemija?

Wara li ssakkart id-dar għal xahrejn is-sena l-oħra, jien u Michael (it-tifel) biss, iwassluli x-xirja wara l-bieb u ma niltaqa’ ma ħadd.. nagħmel il-programm minn ġol-kamra tas-sodda tat-tifel, hu l-cameraperson u soundman u kollox.. din is-sena attenta ħafna, ma mmur imkien ħlief għall-bżonn, ma niltaqa’ ma ħadd jekk mhux għax-xogħol. Inħoss li tlift ħafna mill-pjaċir tal-ħajja però hekk hemm bżonn għalissa.

Mumenti ħelwin li jkollok mas-segwaċi tiegħek..

It-telefonati ħelwin ikunu għax dak li jkun iħoss ċertu eċitament u mhux dejjem niftehmu. Il-logħob għalkemm sempliċi ġieli jħawwadhom u allura tkun ħelwa l-konversazzjoni li jkollna on air.

Ikun hemm drabi li tkun tixtieq tagħmel ftit ħin ‘il bogħod mill-ħajja pubblika?

Nhar ta’ Sibt jien naħsel u nnaddaf id-dar.. bil-ħwejjeġ ta’ ġewwa u b’xagħri mgerfex.. nitkellem mal-biċċa tal-art u nieħu gost li ma tmehrix.. mingħajr din il-ġurnata ma noqgħodx.. hemm niċċarġja l-batterija.

Liema huma l-persuni li jispirawk fil-karriera tiegħek u fil-ħajja personali tiegħek?

Fil-ħajja personali huma l-familja tiegħi, ħuti li dejjem jgħinuni u ħabib tal-qalb li dejjem jiggwidani, fuq it-television inħobb insegwi li Oprah Winfrey li minn xejn saret ikona.

Steph bħala omm, stretta? Kif tiddeskrivi r-relazzjoni tiegħek mat-tifel?

Darba ġejt deskritta bħala Hitler minn wieħed ħabib. Jien ili sseparata mindu Michael kellu sentejn u allura kelli nżomm ħafna dixxiplina fejn kien hemm bżonn biex jikber ta’ nies. Missieri hekk kien magħna u għalkemm kont narah ikrah meta kont żgħira llum nirringrazzjah tal-prinċipji li tani.

Liema kwistjonijiet int l-aktar sensittiva dwarhom? U għaliex?

Inħobb in-natura, nirrabja min ikasbarha. Ninkwieta meta nisma’ fuq uġigħ li jkun hemm minħabba diżgwid fil-familji. Nixtieq li ma narax tbatija.

Kif tieħu ħsieb is-saħħa mentali tiegħek?

Il-fatt li jien naħdem għal qalbi nemmen li tgħini ħafna biex nibqa’ pożittiva.. ikolli mumenti ibsin bħal kulħadd però ħabib kbir tiegħi għallimni li t-tazza nofsha mimlija u mhux nofsha vojta, u li dejjem hemm silver lining u b’dak ir-raġunament nara li nieħu ħsieb tiegħi nnifsi.

X’kienet l-akbar lezzjoni li tgħallimt mill-ħajja s’issa?

Li kulħadd l-istess, li kollha għandna ferħ, niket, suċċess u falliment. Li saqajk iridu jibqgħu mal-art u li iktar kemm tgħin iktar tħossok ferħana.

X’kien l-isbaħ ġest li qatt għamilt u rċevejt?

Li għamilt jien ma nafx ngħidlek, li nirċievi huwa l-imħabba tat-telespettaturi b’mod regolari.. grata ħafna.

Xi jferħek u x’jirrabjak l-aktar?

Iferrħuni l-iktar affarijiet bażiċi… telefonata bla ħsieb, messaġġ mill-qalb. Jirrabjani l-eġoiżmu ta’ ċertu nies.

L-akbar biża’ tiegħek..

Mill-wirdien u mit-tlajja’, u li xi darba nkun irrid niddependi fuq ħaddieħor.

Hemm xi ħolma li tixtieq twettaq?

Nixtieq li nixtri dar imkissra u diżastru, jew xi ħadd jafdali dar hekk, u nirranġaha u nġibha sabiħa. Għandi immaġinazzjoni fertili, noħlom kif u x’fatta, flus biex inwettaqha m’għandix.

Stephanie tgħaddi messaġġ dwar is-solitudni

Daqsxejn ta’ Nostalġija ma’ Ronald Saliba

Daqsxejn ta’ Nostalġija ma’ Ronald Saliba

Nitkellmu ma’ Ronald Saliba

Magħruf l-aktar bħala attur, iżda int proprju l-kittieb tas-sensiela Nostalġija li bdiet tixxandar mid-29 ta’ Marzu. Minn fejn u kif ġiet l-ispirazzjoni biex tibda tikteb din is-sensiela?

Kitba għat-televiżjoni kienet ilha ddur ġo moħħi għal ħafna snin. Imbagħad, fl-2019 wasal ż-żmien li kull filgħaxija bdejt nikteb xi ħaġa. Il-karattri kien ilhom snin twal jissawru ġo moħħi. Imbagħad dawn il-karattri kollha sabu ruħhom fl-istorja. Il-ħsieb kien li nagħmel madwar 39 episodju. Imma l-ewwel lestejt 17 biss. Il-ħsieb kien li jekk jintlaqgħu tajjeb, imbagħad, inkompli bl-episodji l-oħra. Ġara mbagħad li ġie l-lockdown ta’ Marzu 2020. U allura ħadt l-okkażjoni u komplejt 18-il episodju oħra.

X’tista’ tgħidilna dwar Nostalġija?

Il-ġrajja sseħħ fi tlett irħula. Ħal-Kbir huwa r-raħal ewlieni fejn iseħħu dawk il-ġrajjiet li jseħħu daż-żmien. Bil-kunflitti bejn il-kappillan, il-każin tal-banda, il-partiti politiċi u n-nies tar-raħal fejn insibu nies twajba u nies anqas twajba. F’Ħal-Waħdu insibu karattri interessanti. Dawn kollha bil-laqam, jitkellmu bl-aċċent, u kliemhom kollu idjomi. F’Ħal-Ħieles, għalkemm qed jgħixu llum, minn jeddhom jixtiequ li jibqgħu jgħixu ħielsa mill-iżvilupp.

Ġieli ktibt produzzjonijiet oħrajn qabel?

Bdejt nikteb ta’ 13-il sena. Novelli għar-Rediffusion. Wara ktibt drammi, kummiedji, fares, thrillers. Imma dejjem għall-palk. U għalkemm tnejn minnhom ġew irranġati għat-televiżjoni, NOSTALĠIJA hija l-ewwel kitba li nibtet u nkitbet għat-televiżjoni.

Kif bdiet il-karriera tiegħek ta’ attur?

Qatt ma kont miġbud li nitla’ fuq il-palk. F’moħħi kelli biss il-kitba. Imma darba kont qiegħed nidderieġi produzzjoni ta’ Carmel Gauċi b’kitba ta’ Ġorġ Peresso bl-isem ta’ L-INFERN JISTA’ JISTENNA. Ġara li min kien qiegħed jagħmel il-parti prinċipali ma setax ikompli (fl-aħħar ġimgħa) u kelli nidħol minfloku jien. Xi ħadd mill-Bonaci Brothers kien qiegħed jara din il-produzzjoni u tħajjar jagħtini parti f’Ipokriti. U minn hemm ma waqaft qatt.

Liema produzzjonijiet tħoss li għenuk l-aktar biex tevolvi bħala attur?

Kollha kemm huma. Meta kont nikteb u nidderieġi, kont nitgħallem il-ħin kollu. Kelli x-xorti li dejjem idderiġejt atturi kbar u ta’ esperjenza. U minnhom kont titgħallem il-ħin kollu.

Liema karattri li interpretajt tħoss li l-aktar ħallew impatt?

L-aktar li ħalla impatt kien il-karattru ta’ Philip f’Ipokriti. Mhux biss għax kien l-ewwel wieħed; imma aktar għax ma kienx ‘straight character’. Kien ‘rounded character’ fejn il-karattru żvolġa fuq ħafna episodji sakemm fl-aħħar spiċċa bniedem mitluq u dipress. Niftakarni nara l-film ‘Rainman’ ta’ Dustin Hoffman. Sigħat sħaħ nifli kull mossa li jagħmel. U tgħallimt ħafna minnu. Imma mbagħad, l-aktar karattru li ħadt gost nagħmel kien il-karattru ta’ Ċensu fid-Dar tas-Soru.

Liema kien l-aktar karattru diffiċli li interpretajt? U għaliex?

Il-parti ta’ Ġesù fil-passjoni tradizzjonali. Ħafna jaħsbu li dan huwa karattru interessanti. Għalija ma kienx. Huwa karattru fejn m’hemm xejn fejn l-attur jista’ jimraħ. Fejn żball żgħir huwa fatali.

Diffiċli ħafna kien il-karattru ta’ Frank Foster fil-farsa ta’ Alan Ayckbourn ‘How the Other Half Loves’. Żewg atti l-ħin kollu fuq il-palk. Traduzzjoni ta’ Frank Tanti għal Maleth. Is-sett maqsum f’żewgt idjar matul il-palk kollu. U trid toqgħod attent li ma tmissx xi biċċa għamara mid-dar l-oħra. Żewg familji jitkellmu fl-istess waqt imma ħadd mhu konxju mill-koppja l-oħra.

Kemm tħoss li sar progress f’dan il-qasam matul is-snin?

Sar progress kbir. Kemm fl-istil u anke fil-forma. Xorta nħoss, iżda, li dan l-aħħar qiegħed ikun hemm wisq produzzjonijiet; ma naħsibx li għandna diretturi, atturi, kitbiet etc.. biex jissodisfaw l-ammont kbir ta’ produzzjonijiet li qiegħdin isiru għat-televiżjoni. Bir-riskju li jitbaxxa l-livell. Fl-istess waqt, sfortunatament, niżel ħafna l-ammont ta’ produzzjonijiet teatrali li huma l-bażi għall-atturi biex wara jkomplu bit-televiżjoni.

Liema memorji ma’ atturi li m’għadhomx magħna huma l-aktar għal qalbek?

Charles Thake, Karmenu Gruppetta u Ġemma Portelli. Ma’ Charles Thake għaddejt snin twal intellgħu xi tlett produzzjonijiet fis-sena fl-Istitut Kattoliku u fit-Teatru Manoel. Ma’ Karmenu Gruppetta kelli x-xorti li naħdem fil-kummiedja ‘Appuntamenti fl-Appartamenti’. Karattru uniku u inimitabbli. Saqajh mal-art u twieled attur. Ma’ Ġemma Portelli għamilt sena niltaqgħu darbtejn fil-ġimgha fil-produzzjoni televiżiva popolari F’Baħar Wieħed.

X’jagħmlek attur tajjeb?

Attur tajjeb irid ikun ‘partikolari’ filwaqt li jibqa’ ‘kredibbli’.

Teatru jew televiżjoni? U għaliex?

Bla dubju ta’ xejn, teatru. L-ewwel nett għax tista’ tiżviluppa l-karattru aktar aħjar għax ix-xeni qiegħdin isiru fi ftit sigħat. U t-tieni għandek l-udjenza miegħek li tagħtik l-enerġija li ma tagħtihilekx it-televiżjoni.

Irrakkuntalna praspura li għamilt relatata mar-reċtar.

Aktar minn praspura aktar ngħidilha traġedja. Konna qiegħdin nagħmlu l-passjoni u jien kont qiegħed nagħmel il-parti ta’ Kristu. Wieħed mill-qassisin il-kbar fettillu jobżoqli bis-serjetà. Kif dħalna fil-kwint, jien qlajt il-labra li kienet qiegħda żżomli l-biċċa li kelli fuq il-malja li kelli taħt biex inniggżu biha. Fi ftit mumenti kelli nerġa’ noħroġ fuq il-palk inġorr is-salib. Erġajt għamilt il-labra imma m’għamilthiex sew. Il-konsegwenza kienet li eżatt f’nofs il-palk din l-imbierka biċċa bdiet nieżla. Xi ħadd beda jgħajjat minn bejn il-kwinti u spiċċajt nagħfas is-salib mal-biċċa biex ma taqax. Mur ara ‘l Kristu sejjer għal kruċifissjoni bil-malja.

‘Il bogħod mill-karriera tiegħek f’dan il-qasam, min hu Ronald Saliba?

Illum pensjonant. Il-mara tiegħi Rita u għandna tifla waħda Sarah. Illum ukoll għandna neputi li jismu Ronald ukoll. B’hekk ħajjtina mimlija sewwa.

Kif tiddeskrivi t-tfulija tiegħek? U liem memorji tgħożż l-aktar?

Sabiħa ħafna. Mid-dar għall-iskola, għall-Museum, nistudjaw u nilagħbu fit-triq mingħajr biża’ li ttajjarna karozza. Ngħożż ħafna il-ħarġiet ma’ tal-Mużew fis-sajf għall-baħar. U aktar tard il-ġimgħat camping ma’ żgħażagħ oħra f’Dar il-Fekruna.

Liema kienu l-isbaħ u l-agħar mumenti ta’ ħajtek?

L-isbaħ meta twieldet it-tifla tiegħi Sarah kif ukoll meta ħames snin ilu Sarah welldet lin-neputi Ronald. L-agħar kienet il-mewt ta’ missieri George li kien għalija ħabib qabel missier.

X’jispirak l-aktar?

Kull kelma li nisma’ u kull karattru li nara. Sirt nieqaf naħseb fuq kull ma nisma’ w nara.

Xi tqis li kienu l-kisbiet tiegħek?

Li wasalt fejn u kif ninsab illum. Tant, illi kieku kelli nerġa’ nibda mill-bidu nerġa’ nagħmel kull m’għamilt.

Fejn u kif jirnexxilek issib il-kuntentizza?

Fuq mejda tal-ikel għal xi ikla tajba jew għal xi kafè mal-familja u ħbieb.

X’messaġġ tgħaddi lil dawk li għadhom fil-bidu tal-qasam tar-reċtar?

Fittxu li tibdew mill-palk. U itilgħu fejn u kemm jgħidilkom il-produttur. Mhux dejjem tkun tajjeb jew ħażin daqs kemm taħseb int. Ħalli lil ħaddieħor jara fik il-ħiliet tiegħek.

Filmat: X’kellha xi tgħid l-attriċi Rita Camilleri dwar Lino Grech?

Filmat: X’kellha xi tgħid l-attriċi Rita Camilleri dwar Lino Grech?

Nitkellmu ma’ Rita Camilleri

Rita, bħalissa qed tinterpreta l-karattru ta’ Anġela fuq Sorelle. Liema kienet l-aktar xena li ħadt gost tagħmel? U x’sibt l-aktar ta’ sfida b’dan il-karattru?

L-aktar xena li ħadt pjaċir nagħmel kienet meta mort infittex lil Steve u fl-aħħar arrestajnieh. Bħala sfida huwa l-fatt li Anġela ma tibża’ minn xejn mhux bħali!!

Hemm similaritajiet bejn il-karattru ta’ Anġela u tiegħek personali? F’liema sitwazzjonijiet taħseb li kont taġixxi differenti minnha?

Naħseb l-unika ħaġa simili li għandi ma’ Anġela hija l-imħabba li għandha hi lejn bintha u jien lejn ibni. Li kont naġixxi differenti naħseb dwar il-fatt li hi ma tridx li tmur tfittex lil missierha għat-trapjant.

Kif intlaqa’ min-nies dan il-karattru?

Milli jgħiduli intgħoġob ħafna u jammirawha.

Meqjusa bħala waħda mill-atturi veterani ta’ pajjiżna. Kemm ilek attriċi?

L-ewwel darba li tlajt fuq il-palk imma m’għidt xejn!! Kelli 4 snin, id-DePorres.

Kif nibtet l-imħabba tiegħek għar-reċtar?

Naħseb minn dakinhar, kull meta nitla’ fuq il-palk inkun f’dinja oħra.

Kif bdiet il-karriera tiegħek ta’ attriċi?

Konna nkunu d-DePorres għax iż-zijiet li trabbejt magħhom kienu jgħinu hemm u kien hemm kumpanija li ttella’ l-plays li kellha bżonn tifla għall-aħħar xena u z-ziju qallu bija!

Liema kienet l-ewwel produzzjoni teatrali li ħadt sehem fiha?

Ta’ 6 snin Fr Bjorn kien kiteb buzette għall-konkors li kellu jsir għat-tfal u dan kien jismu “Taqtigħ il-Qalb” u konna ġejna t-tielet.

Teatru jew televiżjoni? U għaliex?

Teatru, is-sensazzjoni li tħoss meta titla’ fuq il-palk, l-eċitament u l-feedback tan-nies, ma ssibhomx fil-filming.

Mill-karattri kollha li ħdimt s’issa, liema minnhom taħseb li ħalla l-aktar impatt fuq in-nies?

Għalija l-aktar karattru li ħalla impatt kien il-karattru ta’ Filumena. Permezz ta’ dan il-karattru tara l-imħabba tal-omm xi twassalha tagħmel.

U liem minnhom ħalla l-aktar impatt fuqek personali?

Ikolli nammetti li l-karattru ta’ Filumena huwa l-aktar karattru li ħalla impatt fuqi personali wkoll. L-omm ma tieqaf qatt taħseb fuq uliedha, anki meta jikbru.

X’tiftakar dwar preparamenti ta’ produzzjonijiet li ħadt sehem fihom fil-bidu tal-karriera tiegħek? U x’differenzi tara minn dak iż-żmien għal-lum?

Ilum ħafna aħjar għax għandek ir-riklamar jgħin ħafna u l-production houses qed jinvestu f’aktar equipment pereżempju f’produzzjoni minnhom ħdimna b’erba’ kameras allura ħadna take waħda mhux xi 6 jew 7 takes. Issa ħafna aktar faċli, l-ewwel darba li ħadt sehem fuq it-TV kelli 10 snin, dak iż-żmien jekk tagħmel żball terġa’ tibda x-xena mill-ġdid!! Illum ovvja bit-teknoloġija ġdida nagħmel dik il-biċċa biss. Illum ħafna aħjar!!

Semmilna wħud mill-memorji l-aktar li tgħożż ma’ atturi veterani li m’għadhomx magħna..

Naħseb l-aktar għal qalbi huma l-memorji ta’ Lino Grech. Niftakar konna nkunu qed nagħmlu play l-institute u tarah waqt il-provi jagħmel il-karattri kollha, litteralment jinbidel quddiem għajnejk.

Irrakkuntalna praspura li għamilt jew ġratlek relatata mar-reċtar..

Nifftakar konna qed nagħmlu kummiedja l-Manoel meta wieħed mill atturi kien ħa joħroġ fuq il-palk marritlu l-buttuna tax-shorts, irid joħroġ u ma jistax għax ħa jaqalu ix-shorts u dak il-ħin qbadt hairpin u rnexxili nżommlu x-shorts milli jaqalu u mbuttajtu ‘l barra għal fuq il-palk. Dawk is-sekondi rajnihom sigħat.

‘Il bogħod mir-reċtar, min hi Rita Camilleri? Kif tiddeskrivi lilek innifsek?

Issa jien irtirata u nieħu pjaċir insib il-ħin għall-passatempi li qabel ma tantx kelli ċans għalihom. Jien omm u minn sena u tlett xhur ilu sirt nanna ta’ baby Alex. Nipprova nkun pożittiva kemm nista’ avolja l-ħajja mhux dejjem tħallini.

Qattajt parti kbira minn ħajtek mas-Salesjani. X’impatt ħalla fuq ħajtek dan?

Impatt qawwi, għalija s-Salesjani huma t-tieni familja tiegħi, qattajt parti kbira minn ħajti hemm u bil-ħila tagħhom wasalt fejn wasalt fit-teatru.

X’jagħtik l-aktar sodisfazzjon f’ħajtek?

Meta nkun mal-familja, ma’ huti u l-familji tagħhom, hemm inkun fil-ġenna tal-art.

Persuni li jispirawk kemm fil-karriera tiegħek ta’ attriċi kif ukoll personali…

Bħala attur jew direttur, kif semmejt fuq Lino Grech, u kelli tutor id-drama school li llum sfortunatament m’għadhiex magħna Ethel Farrugia. U personalment iz-ziju li kien rabbieni, dejjem bil-kelma t-tajba, u dejjem għallimni nipprova nara t-tajjeb f’kulħadd.

L-isbaħ u l-agħar mumenti ta’ ħajtek s’issa..

Bla dubju l-isbaħ mument kien meta sirt omm u wara meta sirt nanna. L-agħar mument f’ħajti li ħalla impatt ikrah kien meta sena u nofs ilu konna miseries ma’ oħti u waqgħet u mietet quddiemi. Xena li tmur qatt minn quddiem għajnejja.

X’inhi l-akbar lezzjoni li tgħallimt mill-ħajja s’issa?

Li għandek tgħix il-mument u tgħid lil dak li jkun li tħobb għax meta jiġri kif ġara lilna mbagħad wara jkun tard wisq.

Liema kwistjonijiet int l-aktar sensittiva dwarhom? U għaliex?

Fejn jidħol l-abort, suġġett naqra delikat imma jweġġagħni ħafna u meta naf li hawn tant koppji li jixtiequ t-tfal u ma jistgħux, u qtil ta’ kreaturi innoċenti ma niflaħiex. It-tfal barka jġibu.

Hemm xi ħaġa li dejjem xtaqt tagħmel u għad ma kellekx l-opportunità li tagħmilha?

Nixtieq nitgħallem aktar crafts u meta kont iżgħar dejjem xtaqt nidħol pulizija imma d-daddy ma ħallinix għax hu kien pulizija u ma ridnix!

Kif jirnexxilek tagħraf il-pożittività tal-ħajja?

Meta nara l-kuraġġ tan-nies li huma inqas ixxurtjati minni ngħid jien għandi saħħti, il-familja b’saħħitha u għandi saqaf fuq rasi, hemm tiġini s-saħħa li nkun pożittiva.

X’messaġġ tixtieq tgħaddi?

Nixtieq ngħid grazzi lil kull min jibgħatli l-messaġġi, u kliem li jinkoraġġuni u grazzi kbira lil dawk kollha li kienu hemm għalija fl-agħar mumenti ta’ ħajti.

Enable Notifications    OK No thanks