Select Page
Ilu jgħix l-Awstralja għal ħafna snin iżda baqa’ jgħożż il-lingwa Maltija

Ilu jgħix l-Awstralja għal ħafna snin iżda baqa’ jgħożż il-lingwa Maltija

Nitkellmu ma’ Manwel Caruana

Manwel, grazzi talli lqajt l-istedina tagħna għal din l-intervista.

Nafu li ilek tgħix l-Awstralja għal ħafna snin. Kemm kellek żmien meta emigrajt u x’tifkiriet għandek tal-vjaġġ u l-ewwel impressjonijiet tiegħek tal-post?

Fl-1963 missieri Pinu u wieħed minn ħuti l-kbar waslu l-Awstralja. Kien eżattament fil-festa ta’ Santa Marija, il-15 ta’ Awwissu 1963. Imbagħad fil 5 ta’ Marzu 1964, ommi Katarin, it-tlett ħuti l-oħra u jiena ż-żgħir, tlaqna minn Malta. Minn meta telaq missieri minn Malta sakemm tlaqna aħna, kont noqgħod nipprova nifhem ir-raġuni li kellna nitilqu aħna wkoll.

Kont nitlob lil ommi biex jien nibqa’ ngħix Malta maz-zija. Ħafna drabi staqsejt lil ommi tispjegali kif aħna li konna Maltin kellna nitilqu minn gżiritna filwaqt li barranin setgħu jibqgħu jgħixu hawnhekk. Ommi qatt ma tatni sodisfazzjon. Malta kellna ħajja sempliċi u konna ferħanin. Aħna minn Ħaż-Żebbuġ minn Ħadda tal-Grazzja u konna ħafna kuġini miż-żewġ naħat, noqgħodu kollha fl-istess triq.

Jiena sa dak iż-żmien qatt ma kont smajt bl-Awstralja u aktar ma ridtx inkun naf dwarha. Il-vjaġġ lejn l-Awstralja kien wieħed twil u ta’ swied il-qalb. Ħassejtni qisni sejjer għall-forka għax kont naf li m’hemmx triq oħra. Wara xahar nivvjaġġaw wasalna Altona, post mal-baħar, xi nofs siegħa bogħod mill-belt ta’ Melbourne. Hekk, il-familja tagħna reġgħet ingħaqdet. Kellna trobbija tajba ħafna imma l-weġgħa baqgħet hemm u sfortunatament se tibqa’ hemm sa mewti.

Fil-workshop ta’ Manwel

Kellek xi diffikultajiet biex tintegra fis-sistema edukattiva imbagħad ‘il quddiem anke fid-dinja tax-xogħol?

Malli wasalna, ommi kitbitni l-iskola. Jien ftit kont nifhem bl-Ingliż. Sintendi, il-Malti kont nafu tajjeb għalkemm ma kontx naf niktbu sew għax jien kont nitkellem bid-djalett Żebbuġi biss. Minħabba n-nuqqas ta’ għarfien tiegħi fl-Ingliż kelli nirrepeti sena. Din kienet daqqa ta’ ħarta oħra għalija.

L-iskola kien hemm ħafna studenti Maltin mwelldin kemm Malta u kemm l-Awstralja. Kien hemm tifel minnhom li l-ġenituri tiegħu kienu mill-Mellieħa. Kien jagħmilha tal-interpretu tiegħi u naħseb li kont inġennu ftit. Meta wasalt il-ħames sena tas-sekondarja, spiċċajt jien biss Malti fil-klassi. Kont inħossni qisni sulfarina fil-baħar. Kont dejjem neqred u newden biex jibgħatuni lejn Malta. Fl-aħħar kelli naċċetta li xewqti qatt ma kienet se sseħħ.

Komplejt l-iskola u wara dħalt naħdem mal-gvern. Hemmhekk kien hemm ġuvni li l-ġenituri tiegħu kienu Żabbarin. Kien fl-istess grad bħali u mill-ewwel sirna ħbieb tal-qalb. Minn hemm iddeċidejt li nidħol fis-Civilian Military Forces Signals. Kont Malti waħdi u hemmhekk domt erba’ snin u nofs. Integrajt ħafna u l-Ingliż ṣ’issa kont qbadtu sew. Għamilt ħafna ħbieb u qisu bħala sfida ma kontx noqgħod mal-Maltin imma naturalment id-demm Żebbuġi dejjem baqa’ jbaqbaq ġo fija.

Barra x-xogħol tiegħi, bdejt negozju ieħor li semmejtu Melita Drafting Service. Negozju li rnexxa ħafna fejn kont noffri servizz ta’ disinni ta’ pjanti tad-djar. Ħdimt ma’ ħafna nazzjonalitajiet differenti. Fuq ix-xaqliba tagħna kien hawn ħafna Maltin u jien minn naħa tiegħi bdejt nitkellem aktar bil-Malti milli bid-djalett Żebbuġi magħhom, però nammetti li qatt ma ħassejtni komdu għax id-djalett nippreferih.

X’tifkiriet għandek ta’ raħal twelidek?

Il-ħajja fl-Awstralja hija totalment differenti minn Malta u tintegra kemm tintegra dejjem tħoss dik ix-xi ħaġa nieqsa minn ħajtek. Meta kont ċkejken niftakar li n-nannu Ġuzepp (bil-laqam ta’ Ċpajpu) kien akkanit ħafna għall-festa ta’ San Ġużepp. Din hija festa sekondarja ġo Ħaż-Żebbuġ. Aktar ma għadda ż-żmien aktar sirt bħan-nannu jiġifieri sirt akkanit ħafna bħalu għal din il-festa, li anke missieri baqa mistagħġeb. Bdew jaqbduni ħafna dwejjaq u nostalġija ta’ Ħaż-Żebbuġ u għalhekk ħadt l-inizzjattiva biex nibda għaqda Żebbuġija. Din l-għaqda rnexxiet imma peress li l-patrun ta’ Ħaż-Żebbuġ huwa San Filep u jien kont ġej minn familja akkanita tal-festa ta’ San Ġużepp inħolqu xi disgwidi u wara seba’ snin ta’ ħidma intensiva, iddeċidejt li nirriżenja.

Kemm tħoss li hu importanti li l-emigranti jibqgħu jitkellmu bl-ilsien Malti u saħansitra anke bid-djalett raħli?

Jien iżżewiġt mara ta’ dixxendenza Irlandiża. Il-familja tagħha kienu minn l-ewwel nies li emigraw lejn l-Awstralja. Minn dan iż-żwieġ twieldu Mark u Lisa. Minn meta t-tfal ħadu l-ewwel nifs sal-ġurnata tal-lum jien inkellimhom bil-Malti biss. Ommhom ukoll kienet tmur iċ-Ċentru titgħallem il-Malti. Ġieli nqalgħu ċirkostanzi li kelli nikkomunika magħhom bl-Ingliż però dejjem sibt ħafna sostenn u inkoraġġiment minn omm it-tfal biex inkellimhom bil-Malti. It-tfal kienu jirrimarkawli li kont nitkellem differenti meta niltaqa’ ma’ ċerti Maltin għax lit-tfal kont inkellimhom bid-djalett Żebbuġi biss. Sal-lum mat-tfal nikkomunika bid-djalett anke meta nibgħatilhom il-messaġġi fuq ‘Messenger’. Jiddispjaċini li sfortunatament ħafna Maltin hawnhekk warrbu l-ilsien Malti jew iħalltu l-Ingliż u l-Malti u jużaw kliem bħal ma huma ‘nippikja’ ‘niddropja’ ‘jismokja’ ‘jittowja’ eċċetra.

Wara żmien twil f’pajjiż barrani wieħed ikun dara sew il-kultura tal-post. Madanakollu inti għadek issegwi drawwiet u tradizzjonijiet Maltin bħal pereżempju fit-tisjir, it-tiżjin tal-Milied eċċetra?

Għalkemm adattajt ruħi sewwa l-Awstralja, it-tradizzjonijiet Maltin kienu u dejjem jibqgħu parti mill-ħajja tiegħi ta’ kuljum. Bħala ikel Malti hawnhekk issib tixtri minn kollox pastizzi u qassatat, ravjul, zalzett, tin, mazzit, bajtar tax-xewk eċċetra. Issib dak kollu li jkollok aptit. Lit-tfal tiegħi u n-neputijiet dejjem intennilhom kemm huma xortihom tajba li jistgħu jħaddnu żewġ kulturi hekk sbieħ u differenti minn xulxin, dik Maltija u dik Awstraljana.

Kif tħobb tqatta’ l-ħin tiegħek mal-familja u tgħidilna ftit dwar il-ġugarelli li tħobb tibni għan-neputijiet?

L-għaxqa tiegħi nqatta’ l-ħin mal-familja. Lin-neputijiet inħobb nivvintalhom xi logħob u naħdmilhom il-ġugarelli jiena stess bħal ngħidu aħna xi karrettun jew ħamiema (tajra). Fil-Milied imbagħad nagħmlilhom il-presepju maħdum mill-karta pesta u mżejjen bil-pasturi tat-tafal. Fil-quċċija lin-neputijiet inħobb nagħtihom bandiera Maltija u oħra Awstraljana bħala rigal.

Neputi ta’ Manwel b’wieħed mill-karrijiet li bnielu

Nafu li l-Maltin ifittxu l-kumpanija ta’ xulxin. Xi tgħidilna fuq il-komunitajiet Maltin ġewwa l-Awstralja?

Jiena noqgħod ftit minuti biss ‘il bogħod mill-Klabb tas-Sajjieda Maltin fejn il-biċċa l-kbira nhar ta’ Ħadd ikun hemm l-għana. Ftit aktar ‘il bogħod hemm klabbs Maltin oħra fosthom tal-boċċi u tal-‘football’. Hemm ukoll Ċentru Kulturali tal-Malti u Klabb Għannejja Maltin Western Suburbs, li hu l-uniku klabb tal-għannejja fid-dinja. Il-Maltin ifittxu lil xulxin u jqattgħu il-ħin flimkien f’dawn il-klabbs. Ħafna minna l-emigranti għadna ngħożżu sew id-drawwiet Maltin speċjalment l-importanza tal-familja, kif konna meta tlaqna minn Malta.

Kif tħobb iżżomm kuntatt ma’ qrabatek f’Malta? Tużaha l-midja soċjali?

Iva, il-midja soċjali nużaha biex inżomm kuntatt mal-qraba u ħbieb ġewwa Malta u madwar id-dinja.

Meta kienet l-aħħar darba li żort Malta u x’tibdiliet rajt li laqtuk?

Xi tnax-il sena ilu ħadt lit-tfal Malta għall-ewwel darba. Peress li t-tifel Mark idoqq is-saxaphone kellu wkoll okkażjoni jdoqq fil-festa ta’ San Ġużepp, Ħaż-Żebbuġ. Wara dik id-darba it-tifel reġa’ mar Malta għall-festa ta’ San Filep u minn hemm imbagħad baqa jdur l-Ewropa. Minn Malta ġabli miegħu statwa ta’ San Filep u peress li hu bennej għamilli niċċa fl-intrata għal din l-istatwa. Mark iżżewweg tfajla Awstraljana u mal-ewwel ċans li kellu ħadha Malta biex juriha l-gżira tagħna.

Jien żort Malta l-aħħar fl-2018 u domt seba’ xhur. Btala sabiħa mmens u li ma ninsiha qatt. Innutajt li ħafna mit-tradizzjonijiet Maltin għadhom b’saħħtihom bħal festi, l-għana, il-logħob tal-boċċi u oħrajn. Ħaġa li laqtitni ħafna wkoll hija dik li l-Maltin saru jgawdu aktar minn qabel. Mingħajr ma nidħol f’politika għax personalment ma tinteressanix, osservajt li Malta saret tant sinjura f’qasir żmien.

Hemm xi messaġġ li tixtieq tgħaddi lill-Maltin u l-Għawdxin?

Id-djaletti tal-irħula huma sbieħ immens. Ħasra li qegħdin jinqatgħu. L-aħħar li kont Malta u tkellimt bid-djalett Żebbuġi kien hemm min qalli li bqajt lura u saħansitra għadda ż-żmien bija. Min-naħa tiegħi niddejjaq ħafna nisma’ min jitkellem bil-Malti u Ingliż flimkien. Inħoss li meta jsir hekk ikun qed jitkasbar l-ilsien Malti. Jekk Alla ħares qatt nitilfu l-ilsien Malti, dan ma jiġi lura qatt. Ħaġa oħra li ma niħux gost biha hija dik meta nirreferu għall-poplu bħala Maltin u Għawdxin. Ma nħossx li għandu jkun hemm distinzjoni għax aħna kollha Maltin.

Ix-xewa tiegħi hija li meta mmut, ġismi jinħaraq u l-irmied jittajjar minn fuq il-kampnar tal-knisja għal ġo Misraħ San Filep, Ħaż-Żebbuġ.

Nagħlaq billi nikkwota l-versi ta’ Manwel Dimech “Jien Malti, dan nistqarru kullimkien, sakemm ruħi f’ġismi tibqa’, nibqa’ ngħid li Malti jien”.

Viva Malta! Viva l-Awstralja!

“..Ferħ li qatt ma ħassejt qabel..” – Daniel Muscat Caruana

“..Ferħ li qatt ma ħassejt qabel..” – Daniel Muscat Caruana

Nitkellmu ma’ Daniel Muscat Caruana

Daniel, għaddew biss ftit ġranet mindu int u l-mara tiegħek Vanessa sirtu ġenituri. Kif qed tħossok?

Minkejja li tkun ilek tistenna dan il-mument għal disa’ xhur sħaħ, xorta waħda ma tkunx taf x’se tħoss eżattament wara li jitwieled. Waqt it-tqala jkun hemm antiċipazzjoni sħiħa, iżda fl-istess ħin bħala missier f’dak il-perjodu mhemmx wisq x’tista’ tagħmel ħlief tkun ta’ sapport għall-mara. L-ewwel darba li propjament irrealizzajt x’kien qed jiġri, kien waqt il-ħlas x’ħin il-midwife talbitni l-ħwejjeġ tat-tarbija sabiex tibda ssaħħanhom, għaliex kien verament wasal il-mument li jitwieled. Fil-fatt madwar nofs siegħa wara, Valentino twieled u x’ħin smajt għall-ewwel darba l-bikja tiegħu, ħassejt ferħ li qatt ma ħassejt qabel u li qatt ma immaġinajt li nista’ nħoss. Issa li għaddew ftit ġranet qed inħossu wkoll ir-responsabbilità li ġġib magħha din il-kariga ta’ ġenituri, iżda x-xogħol kollu li jrid isir u n-nuqqas ta’ rqad li jġib miegħu huwa kollu worth it, għax sempliċiment tħares lejh ukoll tħoss qalbek mimlija ferħ.

Kif qed jirnexxilkom tadattaw għal dan il-kapitlu ġdid f’ħajjitkom?

Il-bidla mil-lejl għan nhar mhix waħda faċli. Għalkemm tkun attendejt kors waqt it-tqala, li fil-każ tagħna din is-sena sar virtwalment, u għalkemm jgħallmuk ħafna dwar dak kollu li għandek tistenna, meta tkun fir-realtà hija storja differenti ħafna. Mhux dejjem faċli li tifhem x’għandha bżonn it-tarbija, iżda ġurnata wara ġurnata tibda tidra r-rutina ġdida. Qiegħdin naħdmu tajjeb ħafna t-tnejn li aħna flimkien u nipprova ngħin kemm nista’ lil Vanessa sabiex il-piż ma’ jaqax kollu fuqha. Issa li jiena se nirritorna lura għax-xogħol tiegħi ser jaqa’ aktar xogħol fuqha, però nittama li nkunu nistgħu nibqgħu nsibu bilanċ tajjeb biex naqsmu x-xogħol bejnietna.

Valentino, l-isem li tajtu lit-tifel tagħkom. Hemm xi raġuni partikolari?

Jiena trabbejt, u għadni ngħix ġewwa Ħal Balzan, ir-raħal verament għal qalbi. Minkejja li l-festa titulari tar-raħal tagħna hija ta’ Marija Annunzjata, f’Ħal Balzan hawn qima kbira wkoll lejn il-qaddis San Valentino, li sas-snin 90 kienet għadha tiġi ċċelebrata l-festa tiegħu bin-nar tal-art, banda u purċissjoni fl-ewwel Ħadd ta’ Lulju. Jiena propjament kont twilidt fis-7 ta’ Lulju 1991, meta kienet qiegħda tiġi ċċelebrata din il-festa. Dejjem xtaqt li l-ewwel tifel jew tifla li jkollna nagħtuhom isem relatat mat-tradizzjoni li ssemmi għal xi padrun tar-raħal. Meta kont għidt lil Vanessa b’din ix-xewqa hija qablet miegħi, u meta rajna l-possibilità hi kienet li ssuġġeriet Valentino bħala isem. Valentino huwa isem li fil-passat kien komuni ħafna ġewwa Ħal Balzan, kif ukoll il-kunjom Muscat. Hawnhekk issib ukoll triq imsemmija għal San Valentino u triq oħra msemmija għall-personaġġ Balzani Valent Muscat. Meta tħares lejn l-istorja tar-raħal, dejjem se ssib lil xi ħadd bl-isem Valentino.

Xi jfisser li tkun qed tistenna tarbija waqt pandemija?

It-tqala minnha nfisha diġà hija żmien diffiċli, speċjalment għall-mara għaliex filwaqt li ġġib magħha eċitament kbir għall-istennija tat-tarbija, iġġib magħha wkoll inċertezzi. It-tqala fi żmien il-pandemija kienet daqxejn iktar diffiċli għall-fatt li ridna noqgħodu ħafna aktar attenti fejn immorru u x’nagħmlu. L-aktar ħaġa inkwetanti kienet il-fatt li jekk tkun pożittiv waqt it-twelid, ikollok tinfired mit-tarbija sakemm tkun fiqt mill-Covid19. Dan il-fatt kien joħloqli ansjetà kbira, u għalhekk biex inkunu siguri għażilna li niżolaw ruħna għall-aħħar xahar tat-tqala sabiex inkunu moħħna mistriħ. Xi ħaġa oħra li kienet diffiċli kienet il-fatt li jien ma stajtx nidħol għall-visti tal-isptar ma’ Vanessa. Sfortunatament minħabba nies irresponsabbli li ma segwewx il-miżuri ta’ mitigazzjoni, kienu jbatu nies bħalna kull meta jkun hemm xi azzjoni min-naħa tan-nurses jew tobba, u dan kien iżid aktar it-tensjoni. Però matul dan iż-żmien dejjem sibna s-sapport u l-għajnuna mingħand il-midwives tal-Parent craft, speċjalment mingħand Sharon li kienet tmexxi l-grupp tagħna. Minkejja li dawn il-lezzjonijiet saru online, ħadna ħafna minnhom u konna nkunu qed nistennew din il-video call, għaliex apparti li nitgħallmu, kienet tkun ukoll mezz ta’ soċjalizzazzjoni fi żmien fejn ma stajna niltaqgħu ma’ ħadd.

Ritratt meħud minn Marlon Polidano

Il-fatt li sirt missier, biddillek xi ftit il-perspettiva ta’ kif tħares lejn il-ħajja?

Il-perspettiva ta’ kif tħares lejn il-ħajja tinbidel bilfors. Filli ħajtek tkun tiegħek u filli trid taħseb għal persuna li hija kompletament dipendenti minnek. Issir tifhem ukoll l-imħabba li jkollok għall-ulied kemm hi kbira, li minkejja li forsi li xi kultant tkun ftit għajjien, x’ħin tħares lejh tinsa kollox. Tibda tifhem ukoll dak kollu li għaddew minnu l-ġenituri tagħna u tifhem aktar l-inkwiet li kien ikollhom fuq moħħhom, u forsi dak li għalina qabel kien għaġeb żejjed, illum naf li kien kollu għall-ġid tiegħi.

X’tixtieq tgħaddi lil Valentino dak li l-ġenituri għaddew lilek?

Nixtieq ngħaddi l-valuri kollha li tgħallimt mingħandhom, speċjalment li dejjem irid jaħdem u jistinka biex jimxi ‘l quddiem fil-ħajja. Nixtieq ngħallmu wkoll dejjem jirrispetta lil ħaddiehor u sabiex jasal fejn jasal fil-ħajja, jibqa’ dejjem jiftakar l-għeruq tiegħu. Nixtiequ wkoll ikun iħobb il-kultura ta’ pajjiżna u li jkun bniedem attiv fil-komunità bħal ma dejjem konna fil-famlija tagħna.

Fuq il-midja soċjali għidt li minn dejjem kont tirrispetta lin-nisa, imma issa ħafna aktar. Għaliex?

Minn dejjem kont nemmen li l-irwol tal-mara fis-soċjetà huwa importanti ħafna f’kull livell, kemm fil-famlija, fid-dinja tax-xogħol kif ukoll fil-politika. Sfortunatament is-soċjetà mhux dejjem tagħmilha faċli għall-mara li tasal fejn tixtieq, speċjalment jekk tkun qiegħda tieħu ħsieb l-ulied.

Fil-mument tal-ħlas, minkejja li pruvajt inkun ta’ sapport kemm stajt, xorta ħassejtni li ma stajtx nagħmel biżżejjed, speċjalment meta tara lill-mara tbati u muġugħha. Kienet impressjonanti li tara persuna tgħaddi minn l-esperjenza tal-ħlas u ġġib tarbija f’din id-dinja, u tirrealizza kemm il-mara hi kapaċi tkun b’saħħitha biex tgħaddi minnha, u ftit wara tkun kapaċi tieħu ħsieb it-tarbija li tkun għadha kemm welldet b’tant tbatija.

In-nisa kollha, ommijiet jew le, huma individwi b’kapaċitajiet kbar u għalhekk jistħoqqilhom ir-rispett kollu u nittamaw li l-isforzi biex naraw aktar nisa fid-dinja tax-xogħol u fit-tmexxija ta’ pajjiżna jħallu l-frott. Nemmen li rridu nimbuttaw aktar nisa jkunu attivi mhux billi nagħmlulhom kwota, iżda billi nagħmluhielom aktar faċli li jkunu attivi, għaliex bil-kapaċitajiet tagħhom biss huwa biżżejjed li jkollna aktar nisa f’pożizzjonijiet prominenti fis-soċjetà tagħna.

Il-klieb ta’ wħud mill-kantanti u preżentaturi lokali – Xi jfissru għalihom?

Il-klieb ta’ wħud mill-kantanti u preżentaturi lokali – Xi jfissru għalihom?

Wara li bosta atturi esprimew magħna xi jfissru għalihom il-klieb tagħhom, aktar personalitajiet qasmu magħna r-rabta li għandhom mall-klieb tagħhom u l-imħabba bla kundizzjoni li jirċievu lura.

Andreana DeBattista: Nacho huwa parti mill-familja. Nista’ ngħid li nikkunsidrah bħala l-baby tiegħi. Ma tantx jobdini għax iktar jisma’ mill-partner tiegħi Alan imma naf li jifhem għax meta jkun irid xi treat jobdini mal-ewwel! Però meta niġu għall-fsied nirbaħ jien għax għalkemm daqsxejn kbir u minn barra jidher feroċi, veru ħelu u mans u tgħidx kemm hu fessud!

Moira Delia: Din hija Ċikka, l-ewwel snin ta’ ħajjitha għexithom ġo basement! Ċikka magħna għal ħajjitha kollha, la darba ikkommettejna ruħna u bit-tajjeb u l-ħażin li se naffaċċjaw flimkien, hi membru tal familja tagħna. Ċikka tibża’ ħafna mill-għajjat (probabilment għaddiet minn abbuż meta kienet żgħira) allura d-dar ġiet tajba issa għax meta jkollna argument problema jekk ngħollu leħinna. Ċikka reġgħet imliet il-vojt li ħallitilna l-kelba ta’ qabilha Nina.

Richard Micallef: Aħna ma narawx lil Micsy bħala l-pet tagħna imma pjuttost membru tal-familja tagħna, hi bidlet l-appartament tagħna f’dar. L-imħabba li kelb jagħti lura lilek ma tista’ tikkumparaha ma’ xejn. Unika. Qatt ma jkun hemm mument li tkun irrabjata magħna, qatt ma jkun hemm mument li ma tkunx kuntenta li tarana, qatt ma tilmenta u sempliċement togħrkilha ftit żaqqha tferraħha ħafna. Il-klieb kollha ħelwin u l-Micsy tagħna mhix eċċezzjoni.

Claudia Faniello: Qabel ma kelli lil Leila, ma kinitx tgħaddili minn moħħi kif tista tkun ħajti fil-kumpanija ta’ kelb, issa li għandi lil Leila, ma nimmaġinax ħajti mod ieħor u l-biża li għad xi darba nitlifha, ta’ spiss tgħaddili minn moħħi. Leila għalija mhix pet, hija ħafna iżjed, membru ieħor tal-familja u għażilt dan ir-ritratt għax jirrappreżenta perfettament il-ferħ li timlini bih kuljum.

Glen Vella: Il-kelb kien dejjem annimal li kien prezenti d-dar minn tfuliti. Bħalissa qed irrabbu żewġt iklieb; ‘Bobby’ l-anzjan fessud tagħna li illum għandu madwar 14-il sena u ‘Spagettu’,  il-fessud enerġetiku li għandu madwar sentejn. It-tnejn li huma adottajnihom mis-santwarji Maltin. Iġibu ħafna hena u paċi fid-dar u ħajti qatt ma nista’ nimmaġinaha mingħajr il-preżenza tagħhom. Għal min għandu mħabba x’jagħti lill-annimali nħeġġiġkom li tieħdu l-pass responsabbli u trabbu, u fejn tistgħu addottaw u mhux tixtru. L-annimal jekk turih li tħobbu ħa jħobbok lura b’imħabba għamja u bla kundizzjonijiet. 

Claire Agius Ordway: Jiena qatt ma kont naf xi tfisser li jkollok pet, imma t-tfal tiegħi kienu jibżgħu u dik kienet iddejjaqni ħafna. Meta ġibna lil Ġorġ inkwetajt ħafna għax jiena kont naħseb ħafna fuq l-indafa imma ġietni opportunità fejn kont naf li stajt inġib lil Ġorġ.  Kien għadu puppy u t-tfal iffissaw.  Inkwetajt għall-bidu iżda ladarba ġie d-dar ma kienx ħa jitlaq.  U mnalla!  M’iniex qed nesaġera imma l-imħabba li għandna għal Ġorġ hija esaġerata.  Iħobb jitfissed u jħobbni dejjem.  Kif naslu d-dar jifraħ biss u jħares lejja b’ħarsa ġenwina meta noqgħod ngħidlu li nħobbu u nkellmu. Ġorġ biddel lilna kollha u għalina importanti ħafna.

Ivan Gaffiero: Liza għandha 4 xhur. Inħoss li għandi tifla oħra.  Tifhem ħafna u vera brava. Inħoss li din żgur qatt ma tweġġagħni. Taf tħobb. Illum Liza hija parti mill-familja Gaffiero . Toqgħod magħna u tkun qed tistenna l-ħin li tarani dieħel fis-sodda.

Kylie Coleiro: Shandy hija ħajti litteralment. Inħares lejha ninsa kull ħsieb ta’ nkwiet li jaf ikolli! Din il-kelba adottajniha għax kienet f’sitwazzjoni ta’ moħqrija u ma jiddispjaċini xejn li saret il-qofol tal-familja tagħna! Praspar tagħmel kemm trid saħansitra mhux l-ewwel darba toqgħod tiġri bil-ħwejjeġ tagħna min-naħa għall-oħra tad-dar.

Eleanor Cassar: Cutie, għandha 9 snin. Il-kelba li baqgħet imsemmija għas-sorpriża tiegħi fuq Xarabank. Kelba kwieta ħafna, intelliġenti u tħobb tiekol ħafna wkoll. Carina, għandha 8 snin. Ġiet bla ħsieb fil-familja tagħna. Kelba fessuda, dħulija u tħobb ħafna l-attenzjoni. Hija d-dell tiegħi għax kull fejn immur tiġri warajha. Il-klieb minn dejjem kienu f’ħajti, inħobbhom u paċenzjuża magħhom.

Clare Agius: L-ewwel u l-unika għażla tiegħi biex inġib kelb hija dejjem li nadotta. Iridu jkunu tajbin għal mat-tfal u ma jinbħux għalxejn. Phoebe ġiet salvatha mill-Animal Welfare qabel adottajniha aħna, u ma stajniex nagħmlu għażla aħjar. Inħobb il-karattru playful tagħha, dik il-ħarsa tagħha ta’ ancient goddess u l-mod ta’ kif tħares lejna.

Andrea Cassar: Harley huwa kelb adorabbli, iġegħelni nħossni sikura u maħbuba ħafna …. huwa l-eżempju perfett ta’ mħabba bla kundizzjonijiet.

Ronald Briffa: Jisimha Nina – ma’ kellix sehem fl-għoti tal-isem, għax ħadu ħsiebu in-neputijiet tiegħi. Hi parti sew tal-familja, għandna relazzjoni tajba ferm, u mal-ewwel ċans li jkollna, dejjem insibu ċans nagħmlu sfidi żgħar lil xulxin, anke jekk ħafna mid-drabi tilgħab kemmxejn salvaġġ Naqbad magħha għax żiedet il-piż sew u għandha bżonn timxi aktar (u tmexxi lilna magħha)

Josmar u Ryan: Rocco huwa litteralment it-tifel tagħna. Meta nippjanaw il-ġurnata tagħna kuljum naraw li niddedikaw ħin ta’ kwalità biżżejjed għal miegħu. Minn mindu daħal id-dar Rocco mela d-dar u il-ħajja tagħna kompletament. Kull rokna tad-dar hemm xi ħaġa li tfakkarna fih. L-imħabba li tana hija indeskrivibbli.

Daniel u Fiorella Chircop – “Nargumentaw ħafna imma ma noqgħodux mingħajr xulxin”

Daniel u Fiorella Chircop – “Nargumentaw ħafna imma ma noqgħodux mingħajr xulxin”

Nitkellmu ma’ Daniel u Fiorella Chircop

Kemm ilkom tafu lil xulxin? U kemm ilkom miżżewġin?

Daniel: Irrispondiha inti din ghax dejjem ninsa.

Fiorella: Ilna nafu lil xulxin 11-il sena, u ilna miżżewġin 8 snin.

Għidulna l-istorja ta’ kif iltqajtu..

Fiorella: Kelli staff party tal-Milied, kont naħdem mal-Melita dak iż-żmien. Konna ħa nagħmlu xow żgħir biż-żfin u drama mbagħad kellna l-party tal-Milied. Għamilnih fis-City Theatre li dak iż-żmien kien ta’ Daniel u bejn xow tagħna u ieħor kienu se jagħmlu biċċa comedy żgħira huma, u mbagħad wara x-xow kien hemm il-party u ltqajna hemm.

X’kienet l-ewwel impressjoni li kellkom fuq xulxin?

Daniel: Jien lil Fiorella kont rajta ġurnata qabel u hi ma kinitx ratni u kont għidt ara kemm hi ħelwa din, imma ħsibtha żgħira ħafna. Għidtilhom din min hi, u bdejt nitkixxef naqra fuqha.

Fejn kienet l-ewwel date uffiċjali? U min minnkom għamel l-ewwel pass?

Daniel: Jien għamilt l-ewwel pass, għax dakinhar tax-xow kont qiegħed backstage u mort inkellimha biex qisni nagħtiha l-kuraġġ u mbagħad wara fil-party mort infittixha, ħadna drink u nsomma minn hemm il’ quddiem ma ħarisniex lura.

Liema memorji tgħożżu l-aktar mill-ġurnata tat-tieġ tagħkom?

Fiorella: Naħseb waħda mill-isbaħ affarijiet li niftakar li ħadt sorpriża kienet li jien dejjem xtaqt li meta nidħol il-knisja jkolli tapit abjad minflok aħmar u Daniel dejjem kien jgħidli le mhemmx għalfejn, u malli dħalt il-knisja nara dan it-tapit l-abjad jiġifieri tani sorpriża li ma kontx qed nistenniha.

Daniel: Min-naħa tiegħi, it-tieġ organizzajt ħafna minnu jien u Fiorella ma kinitx taf ħafna fuqu allura kienet inkwetata bħal pereżempju li mhux se jkun hemm biżżejjed ikel eċċ, u naħseb li nara li dak li organizzajt għoġob lil Fiorella u lill-mistednin kienet xi ħaġa speċjali ħafna però ovvjament il-ġurnata kollha kienet maġika.

Fiorella: Xi ħaġa oħra li niftakar, waqt it-tieġ kienet giet ħabiba tiegħi u kienet qaltli isma minni poġġi bilqiegħda tliet minuti kollox, ħares lejn kullimkien għax din ħa tibqa’ tiftakar, u veru għaliex dik il-biċċa għadni niftakarha sal-lum il-ġurnata, poġġejt, ħarist madwari u għidt dan it tieġ tiegħi u kienet xi ħaġa sabiħa ħafna.

Ġrat xi praspura jew xi ħaġa partikolari dakinhar?

Daniel: Praspura…Sander kien il-bestman u waħda mill-affarijiet li għamel kienet li ħawwad il-fjuri tal-irġiel kollha, imbagħad aktar tard ħawwad il-ġlekkijiet, anki tiegħi, jiġifieri jien spiċċajt niżżewweġ bil-ġlekk ta’ xi ħaddieħor! Aktar minn hekk ma ġrawx affarijiet partikolari li nibqgħu niftakruhom, kollox għal grazzja t’Alla mexa tajjeb.

It-tlett itfal tagħkom, xi jfissru għalikom?

Fiorella: Bażikament ngħixu għalihom. Il-ġurnata impenjattiva ħafna għaliex il-ħin kollu għaddejjin, minn filgħodu sa filgħaxija, anki issa waqt li qed nagħmlu din l-intervista. Ifissru kollox għalina.

Daniel: Eżatt kull ma tagħmel tagħmlu biex ikollhom ħajja tajba u jkunu kuntenti u fil-verità għalkemm mhumiex kollox fir-relazzjoni imma naħseb iżidu dawk l-affarijiet maġiċi. Il-maġija naħseb li jżiduha t-tfal. Importanti l-ġenituri imma t-tfal jagħtu wisq sabiħ fil-ħajja.

Minkejja l-impenji tagħkom tax-xogħol u dawk marbuta mal-irwoli ta’ ġenituri, jirnexxilkom issibu ħin ta’ kwalità għalikom it-tnejn?

Fiorella: Iva importanti, aħna nagħmlu mezz li dejjem jew noħorġu nieklu, jew noħorġu nieħdu drink mal-ħbieb. Ovvjament meta ma kellniex il-covid konna għamilna wegħda lil xulxin li nsiefru darbtejn fis-sena, weekend, jiġifieri żewġ iljieli kollox. Darba mmorru f’Novembru u darba f’Ġunju, jien u Daniel biss biex inqattgħu ftit ħin flimkien u waħedna għax nemmen li huwa bżonnjuż ħafna.

Daniel: Jekk ma nibqgħux f’relazzjoni tajba lanqas it-tfal ma jkollhom ġenituri għax allaħares qatt ma tibqax flimkien hux, jispiċċa kollox.

Fiorella: Nemmen li hija importanti ħafna li jkollok ħin mar-raġel u t-tfal tħallihom naqra warajk għal ftit tal-ħin u tkun mar-raġel.

Liema żmien kien l-aktar ta’ sfida għar-relazzjoni tagħkom?

Daniel: Naħseb meta nħares lejn dawn is-snin kollha, kien hemm żminijiet naħseb fejn ikun hemm xi problemi, bħal meta pereżempju konna fiz-zoo u waqafna, ikun hemm qisu dik it-transition, anki ta’ kemm tkun qed taqla’ flus, u naħseb meta jkun hemm xi ostakli finanzjarji naħseb tkun naqra problematika l-ħaġa. Il-bqija naħseb kollox jirnexxilna nsolvu. Dan iż-żmien tal-covid ovvjament ma kienx l-aktar żmien ħafif, la għalina u lanqas għal ħaddieħor imma dejjem inkunu hemm għal xulxin, forsi tkun daqxejn inqas faċli l-biċċa tax-xogħol imma dejjem jirnexxilna ngħaddu s’issa.

Kien hemm xi esperjenzi partikolari li tħossu li għenu biex ir-relazzjoni tagħkom tkompli tissaħħaħ?

Fiorella: Aħna nħobbu nsiefru ħafna jiġifieri naħseb biex inkun onesta, bħalissa li għandna s-sitwazzjoni tal-covid u ma nistgħux insiefru vera nħossha għaliex Daniel jaħdem ħafna u l-unika ħin li nqattgħu flimkien huwa meta nsiefru u bħalissa ma nistgħux. Naħseb dawk huma l-aktar esperjenzi tagħna li jgħinu fir-relazzjoni tagħna.

Daniel: Fuq din il-mistoqsija jien personali naħseb, l-aktar affarijiet li saħħew ir-relazzjoni hija meta tara l-affarijiet li ġraw madwarna pereżempju meta tlift lil ħija, tkun taf li m’intix hawn għal dejjem, li l-persuna l-oħra tista’ titlifha. Ftit ilu ħabiba tiegħi kienet ħa titlef ħajjitha f’sekonda. Tapprezza li dak li hemm ħdejk mhuwiex hemm għal dejjem u ma tistax tieħdu forgranted u naħseb dik iġġiegħlek tapprezza dak li għandek u anke meta tiltaqà ma’ nies li żżewġu magħna jew warajna u m’għadhomx flimkien tibda tgħid thank God, aħna għadna hawnhekk, u nispera li nibqgħu hekk.

Xi tqisu bħala prijoritajiet għar-relazzjoni tagħkom?

Fiorella: Li nsibu ħin għal xulxin u ngħinu ħafna lil xulxin. It-tfal jirrekjedu ħafna xogħol ukoll imma naqsmu kollox flimkien, id f’id u ngħinu lil xulxin.

Daniel: Bħalissa looking forward li fil-futur se jkollna dar ġdida u looking forward li nibdew ngħixu ħajja ġdida mal-familja tagħna fid-dar il-ġdida. Naħseb bħalissa dik waħda mill-prijoritajiet li għandna, li nlestu d-dar u nerġgħu nibdew il-ħajja normali.

X’jogħġobkom l-aktar f’xulxin?

Daniel: Jien Fiorella togħġobni kollha kif inhi, ma nbiddlilha xejn, u minn dejjem. Bħala karattru għandna problema kbira għax it-tnejn simili ħafna allura jkollna ħafna argumenti għaliex veru simili. Tgħidli, tkun simili jkollok l-argumenti, iva ta, għaliex it-tnejn naqra rasna iebsa u t-tnejn qisna rridu nikkmandaw, allura qisu kollox b’żewġ kaptani għandna.

Fiorella: Li togħġobni f’Daniel hija d-determinazzjoni jiġifieri jekk irid jagħmel xi ħaġa ħa jagħmilha, hard working ħafna, u jogħġobni mill-apparenza wkoll hux għax importanti.

X’differenza tagħmlu kuljum fil-ħajja ta’ xulxin?

Daniel: Fiorella tagħmili differenza kbira għax xi kultant għalkemm nagħmel ħafna affarijiet u hard worker, qisni nintilef u xi kultant il-kelma ta’ Fiorella, anki fil-business, tidderiġini, tgħidli kelma u nirrealizza li jien ma nkunx ħsibtha hekk u barra minn hekk aħna nċemplu lil xulxin xi mitt darba kuljum. Kontinwament naffettwaw il-ħajja ta’ xulxin, fil-pożittiv ovvjament.

Fuq xiex targumentaw l-aktar? U fuq xiex taqblu l-aktar?

Daniel: Fuq kollox u fuq kollox! Nargumentaw fuq l-iżgħar affarijiet imma kif għidtlek naqblu kollox, u kultant tad-dwejjaq, għaliex anke jogħġobna l-istess ikel, jogħġbuna l-istess nies, idejquna l-istess nies, xi kultant nibdew ngħidu l-istess affarijiet u ma nkunux għidnihom lil xulxin imma imbagħad it-tnejn li aħna fuq l-inqas ħaġa nispiċċaw noħolqu argument enormi u fil-verità ma jkun verament fuq xejn, qisna boloh.

Min minnkom iċedi l-ewwel f’argument?

Fiorella: Jiena.

Daniel: U anki jien inċedi sirt.

Fiorella: Imma jien aktar għaliex jien li għandi ngħid ngħidulek imbagħad nippretendi li jgħaddilek mill-ewwel.

Irrakkuntawlna praspura li għamiltu bħala koppja..

Daniel: Għamilna ħafna għax fis-safar jiġrulna ħafna. Darba Fiorella kienet qed issuq il-quadbike u kienet se taqa’ żewġ sulari għax ma setgħatx twaqqfu. Imbagħad fejn konna morna għall-quadbikes kien waqqafhom għal dejjem minn dakinhar minħabba Fiorella. Kemm-il darba konna se nitilfu xi ajruplan jew nitħawwdu għax aħna l-ewwel darba li sifirna weħedna kienet bil-kbir għaliex konna morna Thailand weħedna! Bħalissa ma tantx nista’ niftakar imma nagħmlu ħafna praspar.

Min minnkom hu l-aktar romantiku?

Daniel: Jien żgur.

Fiorella: Daniel romantiku, avolja ma tantx għadu għax qabel it-tfal kien ħafna aktar romantiku naħseb, imma l-ħin bħalissa huwa naqra limitat biex inkunu romantiċi imma xorta hu aktar.

X’kien l-isbaħ ġest li għamiltu lil xulxin?

Daniel: Għamilna ħafna ġesti u sorpriżi lil xulxin. Darba ħadtha Venezia bħala sorpriża għal Jum San Valentinu. U din il-ġimgħa jew ta’ qabel, aħna bħalissa qed noqgħodu ftit attenti minħabba l-ispejjeż minħabba li qed nagħmlu d-dar, u Fiorella ġemmgħet ammont ta’ flus u xtratli smart watch, u jien għalija qisha tatni d-dinja, qisha tatni karozza. Daqshekk nieħu pjaċir.

Fiorella: Aħna nħobbu nagħtu affarijiet lil xulxin, mhux f’okkażjonijiet partikolari, fil-Milied u fil-birthdays ġieli ma nagħtu xejn imma imbaghad inħobbu nagħtu affarijiet lil xulxin out of the blues.

Xi tfisser l-imħabba għalikom?

Fiorella: L-imħabba tfisser kollox għalija. Inħossni iffurtunata li għandi lil Daniel li jħobbni, jirrespettani u jifimni. Niltaqa’ ma’ ħafna nies li mhumiex iffurtunati bħali u veru nixtieq li kulħadd ikollu l-esperjenza li għandi jiena. Hija xi ħaġa sabiħa li tħobb u tkun maħbub u tagħti l-imħabba lit-tfal. L-imħabba li għandna għal xulxin tirrifletti fuq it-tfal ukoll.

Daniel: Jien lil Fiorella ħabbejtha mill-ewwel ftit ġranet u naħseb li l-imħabba aktar ma jgħaddi ż-żmien aktar tikber.

Fiorella: Ma noqgħodux mingħajr xulxin.

Daniel: Għalkemm niġġieldu u nargumentaw ħafna ma noqgħodux mingħajr xulxin, anke jekk pereżempju ssiefer waħedha u norqod waħdi, inħossni differenti.

X’inhuma l-aspirazzjonijiet tagħkom bħala koppja?

Daniel: Kif għidna qabel, li nlestu d-dar u mmorru noqgħodu fiha, tfal ma rridux aktar għax isss għandna tlieta u biżżejjed. Issa nrabbu t-tfal, inkabbruhom u nsibu aktar ħin biex ingawdu lil xulxin. Aħna minn dejjem kellna t-tfal fir-relazzjoni tagħna għax meta konna noħorġu flimkien fil-bidu kellna lil Chad imbagħad ġie Max u issa Cara, jiġifieri issa meta jikbru ftit ieħor nibdew ingawdu aktar lil xulxin u nsiefru ħafna aktar.

X’inhuma l-ħsibijiet tagħkom fuq Jum San Valentinu? Tiċċelebrawh?

Daniel: Huwa jum sabiħ, jiena kollox jogħġobni għax hawn ħafna jgħidu li huwa kummerċjali imma jiena naħseb li huwa okkażjoni bħal okkażjonijiet oħrajn fejn ikollok opportunità li tiftakar aktar f’dik il-ħaġa li suppost tiftakar spiss. Pereżempju l-mother’s day, ma tiftakarx f’ommok u ġonna it-tfal tiegħek f’dik il-ġurnata biss imma matul is-sena kollha, u l-istess Jum San Valentinu. Forsi jfakkrek kemm int iffurtunat li l-partner tiegħek għadha jew għadu hemm u li int iffortunat li għandek dik l-imħabba li tant hawn min jixtieq.

Kif beħsiebkom tqattgħu Jum San Valentinu?

Daniel: Bit-tfal żgur.

Hemm xi kurżitajiet oħra li tixtiequ taqsmu magħna?

Daniel: Wegħda li għamilt lill-mara tiegħi llum, li hija li se nibda nkun aktar pacenzjuż biex nieħdu r-ritratti tal-familja għax jien taqbiżli malajr u vera m’għandniex ritratti. Għandha raġun Fiorella u kelli żball jiena, irridu nibdew nieħdu għaliex inkella mhux ħa jkollna memorji.

Sander u Alison Agius – X’differenza jagħmlu fil-ħajja ta’ xulxin?

Sander u Alison Agius – X’differenza jagħmlu fil-ħajja ta’ xulxin?

Nitkellmu ma’ Chrysander u Alison Agius

Kemm ilkom tafu lil xulxin? U kemm ilkom miżżewġin?

Sander/Alison: Ilna nafu lil xulxin madwar 20 sena u ilna miżżewġin 14-il sena.

Għidulna l-istorja ta’ kif iltqajtu..

Sander: Jien sirt naf lil ommha li nzertat kienet ġejja btala magħna mal-programm MINIBUGZ li kien isir fuq NET TV. Kienet l-unika darba li qatt sifirt ma’ fans ta’ programm u għamiltha!! Għax min qatt kellu jgħidli li parti mill-grupp kellu jkun hemm il-futura mara ta’ ħajti. It-tour leader kien l-onor. David Agius li għadu sal-lum jgħid li għandu mertu minn dan kollu.

X’kienet l-ewwel impressjoni li kellkom fuq xulxin?

Sander: Ħeq…jien għoġbitni mill-ewwel Kellha għajnejha jisrqulek qalbek. U biex ngħid is-sew għidt naħseb din mhux se toħroġ miegħi imma rnexxieli!!

Alison: Iii kemm hu differenti minn kif jidher fuq it-television!

Fejn kienet l-ewwel date uffiċjali? U min minnkom għamel l-ewwel pass?

Sander: L-ewwel bewsa għalkemm mhux fuq date uffiċjali kienet l-Italja stess id-dolomiti waqt il-btala, fit-triq waqt li nieżla balla xita!! Dates kellna ħafna wara dik, għax nista’ ngħid li kien l-uniku perjodu f’ħajti fejn ġenn kien ikolli biex nitlaq mix-xogħol u mmur niltaqa’ magħha!

Alison: L-ewwel date ġie għalija d-dar u kellu l-istereo jgħajjat u ġegħlni nistħi, imma mbagħad ħadt gost.

Liema memorji tgħożżu l-aktar mill-ġurnata tat-tieġ tagħkom?

Sander/Alison: Il-ġurnata tat-tieġ minn kollox inqala’, allura mhux li tant tinsiha faċilment. Aħna kellna naslu l-post tar-riċeviment bid-dgħajsa minn ta’ Lies il-Belt Valletta wara li spiċċajna mill-knisja ta’ Ġieżu. Iċ-ċelebrazzjoni naħseb tibqa’ l-iktar f’moħħna għaliex kienet vera speċjali. Wara l-knisja però nqala’ baħar qawwi u għalkemm morna xorta waħda bil-lanċa, ġara li ma stajniex ninżlu lura biha u allura kellna naraw x’se nivvintaw biex inwasslu lura 300 ruħ. Kellna tieġ żgħir però bin-nies li verament kienu ħbieb tagħna u kien ta’ divertiment kontinwu.

Kif tiddeskrivu l-karattru ta’ xulxin?

Sander: Ras iebsa mill-kbar u ġieli tiddeċiedi l-affarijiet mingħajr ma biss tkun semagħtek. Qalbha tajba immens u qalbha żgħira wkoll għax malajr titħassar lil dak li jkun. Persuna li taf tħobb u ta’ rispett kbir.

Alison: Ras iebsa, jekk jgħid le le…qalbu tajba u li jiġih f’moħħu jagħmlu…no matter what.

X’jogħġobkom l-aktar f’xulxin?

Sander: L-ispontanjetà u l-fatt li nqatta’ kemm inqatta’ ħin magħha ma niddejjaq qatt. Hija l-kumpanija ideali. U forsi tgħid mhux ovvja daqs kemm ilkom tafu lil xulxin! Mhix ovvja għax għalkemm dejjem flimkien, qatt ma niddejqu u dejjem tivvintali xi waħda ġdida…

Alison: Li nieħu gost miegħu u ma niddejjaq qatt. Tista’ tagħmel konverżazzjoni miegħu bis-sens għax mhux dejjem faċli ssib xi ħadd hekk.

Liema żmien kien l-aktar ta’ sfida għar-relazzjoni tagħkom?

Sander: Kull żmien fih l-iebes tiegħu u s-sabiħ tiegħu. Naħseb sakemm inkunu qed ngħixuh flimkien dejjem s’issa rnexxilna ngħinu u nadhru lil xulxin.

Alison: Meta mietet omm Sander għax kienet daqqa għalina. U waqt iż-żmien tal-pandemija għaddejna wkoll minn problemi finanzjarji.

X’differenza tagħmlu fil-ħajja ta’ xulxin?

Sander: Li kieku m’hemmx hi, kieku jien ma nagħmilx l-ideat kollha li jiġuni f’moħħi! Is-sapport u l-iskjettezza tagħha jżommuni dejjem b’saqajja ma’ l-art. Tgħidli wkoll kif nilbes għax jekk inħalli f’idejn l-istint tiegħi, ma ninġabarx. Min-naħa l-oħra hi tinkwieta ħafna u jien ninkwieta biss meta jiġru l-affarijiet, imnalla hekk għax kieku panic station. Inħobbu wkoll l-istess affarijiet u allura din tagħmel il-ħajja tagħna kumplimentuża.

Alison: Jien mingħajru ma nagħmel xejn għax ikun hu li jispirani u jimbuttani biex nagħmel l-affarijiet. Xorta jqabbiżhieli għax fitt…imma nsomma.

Xi tpoġġu fiċ-ċentru tar-relazzjoni tagħkom?

Sander/Alison: Li nkunu kuntenti u l-problemi li jkollna nitkellmuhom.

Kien hemm xi esperjenzi partikolari matul is-snin li għenu biex ir-relazzjoni ta’ bejnietkom tkompli tissaħħaħ?

Sander/Alison: Bħal kull koppja ntoppi jkun hemm dejjem. Titgħallem u timmatura u dejjem issir partner aħjar.

Fuq xiex targumentaw l-aktar u fuq xiex taqblu l-aktar?

Sander: Nargumentaw fuq it-television, il-ħwejjeġ li nħalli jiġru, il-fissazzjoni fuq it-tindif, in-nuqqas t’attenzjoni fil-parking, ħela ta’ dawl, u xiri bl-addoċċ, dik il-lista tiegħi ovvjament, hi min jaf x’lista għandha. Naqblu ħafna fejn jidħol safar, ħruġ, ikel.

Alison: Fuq l-imbarazz li jħalli jiġru, u l-arredament tad-dar għax jien inkun irrid stil u hu jrid ieħor. Naqblu fuq il-ħruġ, safar eċċ.

Min minnkom iċedi l-ewwel f’argument?

Sander: It-tnejn ninfaqgħu u jgħaddilna malajr. Ġieli jien indum ftit iktar għax għandi l-isfortuna li nieħu kollox a la lettera meta f’argument mhux kull ma jintqal ikun minnu.

Alison: JIEN.. għax jien ninsa’ xi nkun għidt u jgħaddili malajr.

Min minnkom hu l-aktar romantiku?

Sander: Naħseb li hi! Jien ġieli ttini siegħa tajba…imma iktar hi. Anzi jien salvaġġ naqra.

Alison: Hu jew xejn jew ibellħek imma t-tnejn mhux li aħna ħafna romantiċi.

X’kien l-isbaħ ġest li għamiltu lil xulxin?

Sander: Naħseb il-ġest li nieħdu ħsieb xulxin isir ta’ kuljum u dak huwa l-ikbar sforz.

Alison: Il-ftit li jagħmel ta’ kuljum.

Irrakkuntawlna praspura li għamiltu bħala koppja..

Sander: Oooh…din irridu ktieb biex ngħaqqduhom. Alison tibża’ mill-ġrieden. Qiegħdin Malaysia wara li żbroffa vulkan u ma stajniex immorru BALI, però dak rakkont ieħor u waqt li qed nieklu jitfaċċa ġurdien u għollietli l-mejda bil-birra kollha fuqi. Is-sid tefgħetna ġewwa u donnu dan il-ġurdien apposta reġa’ qasam minn ġor-restaurant u reġgħet għollietli l-mejda. Il-vili s-sid tal-ħanut ġegħlitni nħallas tal-birra!!

Alison: Waqt li qiegħdin imsifrin Sander jaqbad il-bagalja tiegħi tqila ċomb u jpoġġiha fuq bus. Fil-pront titla’ din iċ-ċiniża anzjana u bi skoss tinqala’ l-bagalja u ttiha daqqa kbira. Din bdiet tgerger ħafna u jien ma nifhimx u iktar nidħak għax hekk jiġrili meta naqa lil xi ħadd jaqa’ jew jaqla’ daqqa.

Xi tfisser l-imħabba għalikom?

Sander: Rispett u paċenzja ta’ kuljum.

Alison: Li jiġri x’jiġri tkun hemm għal dik il-persuna.

X’inhuma l-aspirazzjonijiet tagħkom bħala koppja?

Sander: Xejn kbir ta….li nqumu filgħodu, kafè u ngawdu l-kumplament tal-ġranet mill-aħjar li nistgħu.

Alison: Ngħixu kwieti, kuntenti u relaxed u jekk jista’ jkun induru d-dinja.

X’inhuma l-ħsibijiet tagħkom dwar Jum San Valentinu?

Sander: Jien għalija jista’ lanqas biss jiġi!! Ma jagħmillix differenza f’ħajti. Fl-istess ħin bħal kull festa oħra, għal min iħobb jiċċelebrah, sewwa jagħmel għax il-ħajja hija mimlija okkażjonijiet issa jagħmlux sens jew le…dik storja oħra!!

Alison: Jum San Valentinu għandu jkun kuljum, però huwa sabiħ li tiċċelebra jum iddedikat għall-imħabba, issa l-imħabba m’hemmx għalfejn biss għal partner, imma familja, ħbieb eċċ.

Kif beħsiebkom tqattgħu Jum San Valentinu?

Sander/Alison: Min jaf!! Dak is-sabiħ tar-relazzjoni tagħna, li filli nkunu fuq sufan id-dar…filli kapaċi nispiċċaw b’xi flixkun inbid jekk insibu booking! Niċċelebraw il-ħajja!!

Manuel u Steve Aquilina – X’inhu l-pass li jmiss f’ħajjithom bħala koppja?

Manuel u Steve Aquilina – X’inhu l-pass li jmiss f’ħajjithom bħala koppja?

Nitkellmu ma’ Manuel u Steve Aquilina

Kemm ilkom tafu lil xulxin? U kemm ilkom miżżewġin?

Manuel/Steve: Ilna flimkien 23 sena u ilna 6 snin miżżewġin.

Għidulna l-istorja ta’ kif iltqajtu..

Manuel: Jien ġejt noqgħod Malta fl-1996, u wara madwar sena ltqajna f’training session. U xi ġimgħa wara ltqajna xi tliet darbiet oħra barra b’kumbinazzjoni. Jiġifieri veru ‘it was meant to be’. Imbagħad iddeċidejna li nibdew niltaqgħu u noħorġu flimkien.

X’kienet l-ewwel impressjoni li kellkom fuq xulxin?

Manuel: It-tnejn għoġobna lil xulxin fiżikament. Fuq Steve il-fatt li jien mill-Ingilterra, u li kien jitkellem bl-Ingliż ġibidni lejh. Naħseb ukoll il-fatt li jien kont wiċċ ġdid u ma kont naf kważi lil ħadd peress li dak iż-żmien kont ilni Malta biss xi sena, ridt insir naf aktar lil Steve għax kont narah bħala raġel pożittiv u attraenti ħafna.

Fejn kienet l-ewwel date uffiċjali? U min minnkom għamel l-ewwel pass?

Steve: L-ewwel date li kellna kienet ikla fid-dar tal-ġenituri ta’ Manuel. L-ironija hija li jien ma mortx waħdi imma ma’ ħabiba tiegħi, Daphne. Naħseb li ridt inħossni sikur peress li jien pjuttost persuna naqra ‘old school’.

Liema memorji tgħożżu l-aktar mill-ġurnata tat-tieġ tagħkom?

Manuel: Għalija, il-perjodu kollu ta’ 7 xhur kien qisu ħolma, mill-proponiment fuq it-torri Eiffel fi Frar, għall-unjoni ċivili f’April sal-aħħar ġurnata tal-5 ta’ Settembru 2014. Għandna ħafna memorji sbieħ imma waħda mill-isbaħ kienet x’ħin kantajt lil Steve ‘This I Promise You’. Mument li ma ninsih qatt. Kont emozzjonat ħafna, nipprova nkanta u nibqa’ sintonizzat u fl-istess waqt li kont qed nipprova nżomm milli nibki. Steve kien emozzjonat ħafna wkoll f’dak il-mument. Hija memorja sabiħa li nġorr u anke maqbuda fuq il-kamera mill-fotografu tagħna wkoll.

Ġrat xi praspura jew xi ħaġa partikolari dakinhar?

Manuel: Ma naħsibx, kollox mar tajjeb u kif ippjanat dakinhar. L-unika ħaġa li tiġi f’moħħi hija l-fatt li ma ħallejtx lil Steve jilbes in-nuċċali tiegħu dakinhar (biex ma jtellifx id-dehra li kien se jkollu) u kellu jitlob lil ħuh biex isellfu tiegħu waqt iċ-ċerimonja minħabba li ma setax jaqra l-vows tiegħu!

Kien hemm xi esperjenzi partikolari matul is-snin li tħossu li għenu biex ir-relazzjoni ta’ bejnietkom tkompli tissaħħaħ?

Manuel: Meta tgħix flimkien, kull ġurnata tkun esperjenza. Matul dawn is-snin bnejna rabta inseparabbli li tatna l-iktar ħaġa importanti. Rispett lejn xulxin.

Xi tpoġġu fiċ-ċentru tar-relazzjoni tagħkom?

Manuel/Steve: L-imħabba, rispett u nifhmu lil xulxin.

X’jogħġobkom l-aktar f’xulxin?

Manuel: Żgur li aħna t-tnejn attirati lejn id-dehra ta’ xulxin, ovvjament. Imma ferm iktar profond minn hekk, Steve huwa persuna li tieħu ħsieb u tifhem ħafna. Jagħmel minn kollox biex jarak kuntent.

Steve: F’Manuel jogħġobni l-fatt li jagħti ħafna fir-relazzjoni tagħna, qalbu tajba, sensittiv għal dak li nħoss, u jagħmel dak li jista’ biex jagħmilni kuntent.

Fuq xiex targumentaw l-aktar? U fuq xiex taqblu l-aktar?

Manuel: Hmm, nargumentaw forsi fuq l-ebusija tiegħi. Jien opinjonat ħafna u għandi personalità qawwija li mhux dejjem iċċedi meta jkun meħtieġ. Rigward affarijiet li għandna komuni hemm ħafna. Aħna nħobbu ngawdu l-ħajja, l-ikel, l-ivvjaġġar, in-nies u kulturi oħra. It-tnejn li aħna naqsmu l-istess idea li għandek ħajja waħda u għalhekk trid tgħixha bl-aħjar mod possibbli. It-tnejn li aħna ambizzjużi ħafna u dik tgħin fir-relazzjoni tagħna.

Min minnkom iċedi l-ewwel f’argument?

Manuel: Jien ngħid li t-tnejn li aħna nċedu f’sitwazzjonijiet differenti.

Irrakkuntawlna praspura li għamiltu bħala koppja..

Steve: Hemm wisq!! Forsi waqt il-wirjiet tal-cabaret meta kont ninsa xi kostum jew kont nitfa’ l-backing track il-ħażina biex meta jkun se jkanta Manuel u kien ikollu jimprovizza dak il-ħin. Ovvjament, kien jagħtini ħasla wara imma konna nidħku wkoll għax ħadd ma kien jinduna li ma kien ikollu l-ebda idea tal-kliem.

X’differenza tagħmlu fil-ħajja ta’ xulxin kuljum?

Manuel: Naħseb li t-tnejn li aħna għandna bżonn lil xulxin. Ħajjitna ddur madwar xulxin, kbirna flimkien u b’idejna fuq qalbna nemmnu li hekk irridu nibqgħu sakemm jasal iż-żmien li nħallu din id-dinja. Meta tkun trid tagħmel ħafna ma’ xi ħadd u ħajtek ma tkunx l-istess mingħajrhom, allura tħoss li tkun inseparabbli!

Min minnkom hu l-aktar romantiku?

Manuel: Steve, apparentement. Kemm-il darba nisma’ “Manuel, int m’intix romantiku daqsi.” Ikolli nammetti li veru.

X’kien l-isbaħ ġest li għamiltu lil xulxin?

Manuel: F’għeluq snini ftit tas-snin ilu, Steve issorprendini b’ikla speċjali ħafna. Kien qalli biex nippakkja ilbies sabiħ u dik il-lejla stess morna Milan biss biex nieklu fil-lukanda Bulgari u rritornajna Malta l-għada. Dik kienet naqra kbira! Min-naħa tiegħi, meta konna Pariġi u ipproponejt lil Steve fuq it-torri Eiffel fir-ristorant bi stilla Michelin. Kien speċjali ħafna għalina mhux biss minħabba l-ovvju, imma f’dik is-sena Steve kien għaddej minn testijiet għall-kanċer tal-pulmun (kien alram falz li sirna nafu aktar tard) u għalhekk kont ippjanajt li nipproponilu ħalli ngħaqqdu r-relazzjoni tagħna flimkien permezz tal-unjoni ċivili ikun x’ikun ir-riżultat. Kien perjodu estremament emozzjonali f’ħajjitna.

Xi tfisser l-imħabba għalikom?

Manuel/Steve: Kollox. Li tkun komplut mal-persuna li trid tqatta’ l-bqija ta’ ħajtek magħha.

X’inhuma l-aspirazzjonijiet tagħkom bħala koppja?

Manuel/Steve: Li nkunu dejjem kif aħna llum. Li dejjem inkunu hemm għal xulxin matul iż-żminijiet tajbin u ż-żminijiet ħżiena. Li dejjem naqsmu l-imħabba li għandna għal xulxin u li xi darba fil-futur inkunu nistgħu naqsmu dik l-istess imħabba mat-tifel jew tifla li naddottaw u nibdew il-familja tagħna.

X’inhuma l-ħsibijiet tagħkom fuq Jum San Valentinu? Tiċċelebrawh?

Manuel/Steve: Aħna ma’ nagħtux lil dan il-jum l-importantza kummerċjali li jagħmlu xi koppji. Għalina, ngħixu ħajja fejn kontinwament inkunu flimkien, u naqsmu mumenti sbieħ u l-imħabba li għandna għal xulxin. Ma nemmnux li dan kollu għandu jkun f’jum wieħed meta hemm 364 ġurnata oħra fis-sena biex tiċċelebra l-imħabba tiegħek.

Kif beħsiebkom tqattgħu Jum San Valentinu?

Manuel/Steve: Apparti li nqattgħu l-Ħadd flimkien f’Għawdex fejn ngħixu, mistednin biex inqattgħu nofs ta’ nhar ma’ xi ħbieb Għawdex stess għat-te ta’ wara nofsinhar u nqattgħu l-kumplament tal-ġurnata flimkien. Għandha tkun ġurnata sabiħa oħra.

Hemm xi ħaġa jew xi kurżitajiet partikolari oħrajn li tixtiequ taqsmu magħna?

Manuel/Steve: Kull ma nistgħu ngħidu huwa li bħalissa qed naħdmu fuq proġett ‘life changing’ li ilna nikkunsidraw għal ftit snin issa. Is-sena li għaddiet ikkonfermajna li ridna nibdew insegwu din il-ħolma u qattajna l-aħħar 9 xhur naħdmu fuqha. Jista’ jkun li tieħu ftit tas-snin. Nisperaw li nkunu nistgħu naqsmu l-aħbar sabiħa magħkom fil-futur jekk kollox imur kif ippjanat. Fingers crossed!

Enable Notifications    OK No thanks