Select Page
“L-ewwel prijorità f’każijiet ta’ abbuż sesswali hija l-vittma u ħadd aktar.” – Fr Aaron Zahra

“L-ewwel prijorità f’każijiet ta’ abbuż sesswali hija l-vittma u ħadd aktar.” – Fr Aaron Zahra

Wara li l-ġimgħa li għaddiet sirna nafu iktar mill-qrib lil Fr Aaron Zahra, illum ħa nitkellmu miegħu dwar kwistjonijiet ftit jew wisq kontroversjali u niskopru l-perspettiva tiegħu dwarhom..

Fr Aaron…

Jekk il-loġika tiddistingwi lill-bniedem mill-bqija tal-annimali, x’inhu s-sens li din tiġi sostitwita mill-fidi li hija xi ħaġa soġġettiva għall-aħħar?

Il-bniedem huwa razzjonali, kapaċi jaħseb, kapaċi jiddeċiedi, jiddexxerni, jaf jagħmel l-għażliet tiegħu, mentri annimal huwa differenti mill-bniedem, l-annimal mhux razzjonali. Għalkemm l-annimali huma parti mill-ħolqien t’Alla, jiġifieri jien meta nara annimal nagħraf il-kobor li Alla ħalaq dawn l-annimali kollha fid-dinja. Jiena meta nħares lejn annimal, jekk ikun kelb għandi mħabba lejh u kapaċi noħloq relazzjoni miegħu, imma l-annimal mhux kapaċi jaħseb, mhux razzjonal.

L-annimali anke l-mod kif jirnexilhom jgħixu, il-fiżjonomija tagħhom, anke biċċa insett, toqgħod tgħid, anke insett zgħir għandu kollox, xi ħadd li ħalqu, jiġifieri li huwa Alla, nagħraf il-kobor tiegħu.

L-annimali importanti li aħna nieħdu ħsiebhom, nikkultivawhom, ikollna rispett lejhom però ovvjament qatt ma nistgħu npoġġu annimal f’livell mal-bniedem, ovvjament dik qatt ma tista’ ssir.

Kull tant żmien nisimgħu b’xi saċerdot li jmur lil hinn minn dak li mdorrijin nisimgħu u naraw minn saċerdot. Ftit xhur ilu, deher filmat fejn saċerdot ammetta li jagħmel ċerti affarijiet li forsi mhux li wieħed jistenna minn saċerdot. X’inhuma l-ħsibijiet tiegħek dwar dan?

Ovvjament, li saċerdot juri l-fraġilità tiegħu, li huwa bniedem bħall-oħrajn, bħal ma diġà għidt jien ukoll, ma fiha xejn ħażin imma naħseb ċerti kummenti żejda u vulgari ma naqbilx magħhom. Forsi għal fraction żgħira ta’ nies, joħolqu ftit ta’ sensazzjonaliżmu imma għal nies oħrajn ikunu banali u jimbuttahom mill-knisja.

Naħseb in-nies għandhom sens biżżejjed u maturi biżżejjed li jafu li saċerdot għandu l-fraġilitajiet tiegħu, għandu l-karattru tiegħu u għandu t-tentazzjonijiet tiegħu bħal kull bniedem ieħor, ovvjament is-saċerdot għalhekk għandu l-ħajja ta’ talb, għandu d-direttur spiritwali tiegħu u jipprova jagħmel l-almu tiegħu biex jgħix il-vokazzjoni tiegħu bħala saċerdot, imma li tmur hemm barra u tgħid ċerti affarijiet ovvjament lili ma jinżlulix tajjeb. Anke żgħażagħ, kien hemm min ġie jsibni u qaluli li huma diżgustati wkoll għal dak li semgħu minn dan is-saċerdot partikolari.

Il-każijiet ta’ abbuż sesswali fi ħdan il-Knisja huma waħda mill-problemi li l-Knisja ilha tiffaċċja għal snin twal. Naf li int għamilt ir-riċerka tiegħek ukoll dwar dan. Xi skoprejt mir-riċerka li għamilt int? U x’taħseb li kienet ir-raġuni prinċipali li għal żmien twil il-Knisja kienet tagħżel li mhux biss ma toffrix għajnuna lill-vittmi iżda taħbi u tipproteġi lill-aggressur?

Iva jien għamilt riċerka fuq l-abbużi sesswali fi ħdan il-knisja, u huwa suġġett għal qalbi. Ovvjament meta ngħid għal qalbi għax huwa suġġett li jinteressani aktar milli hu għal qalbi għax nixtieq li kieku dawn l-affarijiet qatt ma saru fil-knisja u tinstema’ stramba li ngħid suġġett għal qalbi għax kif jista’ jkollok xi ħaġa għal qalbek meta saret ħsara kbira lil nies minorenni.

Hija pjaga iva, li ħalliet lill-knisja f’salib it-toroq ikolli ngħid. Mir-riċerka li għamilt jien jidher biċ-ċar li għad trid titqajjem iktar kuxjenza fuq dan is-suġġett. Kultant għad għandna nies, mhux biss saċerdoti u dawk li jmexxu l-knisja imma wkoll lajċi li jaħdmu fil-knisja, li ċerti affarijiet jeħduhom for granted u għalhekk irid isir aktar awareness bħal ma diġà qed isir, u hawnhekk nagħmel parentesi li nsemmi s-Safeguarding Commission li qed tagħmel xogħol kbir biex dejjem iżżomna alert ta’ dak li hu għaddej, u li aħna nissalvagwardjaw il-minorenni fl-istituzzjonijiet tal-knisja, fl-ambjenti tal-knisja, fil-proprjetajiet kollha tal-knisja hija waħda mill-prijoritajiet tagħna. Ma nistgħux nieħdu dawn l-affarijiet for granted.

Waħda mir-raġunijiet prinċipali li l-knisja żammet lura milli tesponi dawn l-affarijiet, għax kienet qed tibża’ għar-reputazzjoni tagħha u l-iżball kardinali li sar mill-knisja huwa li tat prijorità lir-reputazzjoni tagħha milli l-vittmi. Dik kienet waħda mill-kankru kbir li kien hemm fil-knisja fil-kamp tal-abbużi sesswali. Il-knisja dejjem tat prijorità li tissalvagwardja r-reputazzjoni tagħha għax bdiet tibża’ li hemm barra se tkun ta’ skandlu kbir u li n-nies se jitilquha.

Jiena nemmen li kieku kienet ċara mill-bidu u laqgħet dawn l-affarijiet mill-bidu, u mhux saċerdot li kien iwettaq dawn l-affarijiet konna npoġġuh minn parroċċa għal oħra jew minn post għall-ieħor jew jibagħtuh barra, bħallikieku dan mhux se jabbuża tfal f’postijiet oħra, dik ħolqot chaos kbir fil-knisja u li għadna nbatu l-konsegwenza tagħha sal-lum.

Minkejja li saru sforzi kbar, u saru riċerki kbar, però xorta għad hemm ħafna affarijiet li jridu jsiru, madanakollu qed isir ħafna xogħol ukoll u tajjeb li nsemmu li l-knisja f’Malta kienet l-ewwel knisja li kellha Safeguarding Commission, jiġifieri minn żmien l-Arċisqof Ġużeppi Merċieċa, kien wieħed mill-ewwel isqfijiet fid-dinja li waqqaf dak li ngħidulu r-“Response Team”, li kien jgħin lill-Isqof biex jinvestiga dawn il-każijiet.

Int personali, xi tħoss meta tisma’ b’każijiet bħal dawn? Taħseb li sar progress mill-Knisja f’dan ir-rigward? Fadal xi jsir?

Jien meta nisma b’xi każ rabja kbira taqbadni u wkoll inħoss weġgħa kbira, għax int għandek mhux biss il-vittma, għandek il-familja tagħha jew tiegħu, li toħolqilhom ukoll feriti, u wkoll l-impatt li jkun hemm fuq il-knisja, għalkemm l-ewwel prijorità jien nagħtiha lill-vittma. Lil ħadd u xejn aktar, la l-knisja, la l-effett fuq il-knisja jew fil-kuntest ekkleżżjali li jkun sar il-każ, l-ewwel prijorità hija l-vittma u ħadd aktar.

Iva, ikolli rabja għax ngħid ġiet irrovinata ħajja ta’ persuna, għax il-ferita tal-abbuż mhux sempliċiment sar l-abbuż, u skoprejna li sar u għaddiet, imma għall-vittma dik il-ferita ħa tibqa’ ġġorrha ħajjitha kollha u għalhekk importanti li l-vittmi tal-abbużi sesswali kemm fi ħdan il-knisja u anke minn ġenituri jew minn nies oħrajn, dejjem għandhom bżonn l-għajnuna, iridu jfittxu l-għajnuna għax l-abbuż iħalli effett fuq il-futur tal-ħajja tagħhom.

Għalhekk aħna dejjem ninsistu li malli nkunu nafu b’xi każ irridu nirrapurtaw lill-pulizija, lill-knisja, lis-Safeguarding Commission, biex qabel kollox, qabel ma ssir ġustizzja, li hija importanti ħafna li ssir, imma wkoll li dawn il-vittmi jirċievu l-għajnuna professjonali li jkollhom bżonn.

Ftit xhur ilu, ħarġet stqarrija mill-Vatikan dwar iż-żwieġ bejn persuni omosesswali, li ddiżappuntat lil dawk li kienu qed jittamaw li l-Knisja tagħmel avvanz fil-pożizzjoni tagħha f’dan ir-rigward. X’inhi r-reazzjoni tiegħek għal dan?

Rigward l-istqarrija tal-Vatikan u dwar persuni omosesswali, it-tagħlim tal-knisja huwa dak li hu. It-tagħlim tal-knisja hu li żwieġ huwa bejn mara u raġel, dak huwa t-twemmin tal-knisja però ejjew ukoll inkunu konxji li l-knisja dejjem tat sapport lill-persuni omosesswali. Għandna ħafna koppji omosesswali li jattendu l-quddies, għandna ħafna saċerdoti li qed jagħmlu wkoll ħidma pastorali sabiħa immens u inkoraġġanti mall-persuni omosesswali u dan għandna bżonn li niftħuh aktar fil-beraħ.

Min jgħid li l-knisja għandha l-bieb tagħha magħluq għall-koppji omosesswali jew għal persuni omosesswali jkun qed jagħmel żball kbir, u meta saċerdot jagħlaq il-bieb jew jagħlaq il-bieb pastorali tiegħu, jew ikun iebes ma’ dawn in-nies, ikun qed jagħmel ħsara irreparabbli.

Aħna rridu nkunu miftuħin, irridu nagħmlu mixja pastorali ma’ dawn in-nies u ma nistgħux neskluduhom mill-knisja, qatt. Però ovvjament is-sagrament taż-żwieġ qiegħed hemmhekk għal mara u raġel, u ħafna mill-persuni omosesswali jifhmuh dan u jgħidulek, jgħiduli “father aħna ma ġejniex biex niżżewġu fil-knisja għax nafu li t-tagħlim tal-knisja huwa dak, però nixtiequ li nagħmlu mixja spiritwali wkoll”, u aħna s-saċerdoti rridu nkunu miftuħin għalihom ukoll u mmorru fid-djar tagħhom, nisimgħu l-weġgħat tagħhom u rridu nkunu hemmhekk, ta’ support kbir għalihom għax huma parti mill-knisja ta’ Kristu.

Jinkwetak il-fatt li ħafna nies qed jitbiegħdu mill-Knisja? X’taħseb li huma r-raġunijiet għal dan?

Iva jinkwetani li ħafna nies qed jitbiegħdu mill-knisja, imma tbiegħdu mill-knisja għal diversi raġunijiet. Issa tgħidli, tort tagħna? Tort tas-saċerdoti? Tort tal-knisja? Ma nafx, emminni ma nafx, però rridu naraw il-kuntest kollu kif inhu. Is-soċjetà qed tinbidel u l-knisja forsi ma kinitx daqshekk alert għal din il-bidla li qed issir b’rata mgħaġla. Kienet konxja li qed tinbidel, ma kinitx konxja li qed tinbdel b’daqshekk rata mgħaġla. Allura issa l-fatt li l-knejjes tagħna qed jitbattlu, li huwa fatt li ħadd ma jista’ jinnegah, ma jfissirx imma li hemm barra n-nies mhux qed jgħixu l-fidi tagħhom. Ma jfissirx li hemm barra għandna nies li ma baqgħux jemmnu fi Kristu u ma baqgħux jitolbu, forsi iva mhumiex qed jiġu l-knisja jirċievu l-Ewkaristija u jisimgħu l-kelma t’Alla però ara ma taħsbux li hemm barra n-nies mhux qiegħdin jitolbu, li n-nies m’għadhomx ifittxu lil Ġesù Kristu.

Issa ċ-channels li qed jużaw biex ifittxu lil Ġesù Kristu forsi huma ħżiena, imma aħna x’qiegħdin nagħmlu? Qed immorru fid-djar? Qed inżuru l-postijiet tax-xogħol? Qed inkunu ta’ forċina għal tant nies li jgħaddu minn mumenti iebsa fil-ħajja tagħhom? Meta jkun hemm mewt fil-familja, is-saċerdot fejn qed ikun, biex jagħmel ir-rit tal-funeral u d-difna u daqshekk? Meta koppja titlef xi tarbija? Jew koppja li ma jistax ikollha tfal? Fejn qiegħdin aħna? Kemm qed noffru s-servizz tagħna? U dik hija ħidma pastorali li l-knisja għandha bżonn illum aktar minn qatt qabel.

Postna m’għadux fuq l-ambone, postna m’għadux fis-sagristija jew fl-uffiċju tal-kappillan jew fil-kunventi. Irridu nimirħu ‘l barra u s-soċjetà, iva, għandha bżonn aktar minn qatt qabel il-preżenza tas-saċerdot fil-postijiet tax-xogħol, fil-familji tagħna, fejn hemm il-weġgħat, fejn hemm nies li qed jgħixu f’solitudni, iktar minn qatt qabel.

Waħda mill-isfidi ewlenin fid-dinja, inkluż f’pajjiżna hija l-inklużjoni. Meta niġu għall-persuni b’diżabilità, ma taħsibx li l-Knisja għadha tirreferi għall-persuni b’diżabilità, forsi anki b’mod indirett, bħala persuni morda, anġli u speċjali? Ma taħsibx li dan qed jgħin biex tibqa’ ċerta perspettiva antikwata, partikolarment minn dawk li jiġu influwenzati mill-Knisja?

Naħseb li l-knisja rigward l-inklużjoni għamlet passi kbar. Fil-fatt anke jekk naraw l-iskejjel tal-knisja, jien rettur ta’ kulleġġ, ta’ San Albert il-Kbir, li waħda mill-prijoritajiet hija l-inklużjoni għall-persuni b’diżabilità u lil dawk b’li ngħidulhom special needs, u dan għandu jkun ukoll prijorità fi ħdan il-knisja, li ma neskludu lil ħadd. Fil-fatt il-knisja kienet ukoll pijuniera, jekk inħarsu lejn id-Dar tal-Providenza, il-knisja kienet pijuniera li toffri s-servizz ukoll lill-persuni b’diżabilità.

Ovvjament iva, kultant it-terminoloġiji li nużaw, irridu noqogħdu attenti vera. Rigward li bħal m’għidt inti jiġu indirizzati b’mod indirett bħala persuni morda, anġli, speċjali, ovvjament din kultant toħloq dibattitu kif ħa tirreferi għalihom, meta ngħidu special needs, persuni b’diżabilitá. Nifhem li kultant il-lingwaġġ tagħna jrid ikun aktar sensittiv għan-nies li huma b’diżabilità jew għal nies li jkunu morda eċċ, però naħseb li qatt ma nistgħu nikkritikaw lill-knisja li ma kinitx b’idejha miftuħa għal dawn in-nies, li ma tatx l-input tagħha għall-inklużjoni ta’ dawn in-nies.

Rigward terminoloġija qisni ma nafx x’naqbad ngħid ħlief li iva nifhem li jrid ikun hemm aktar sensittività għal-lingwaġġ u t-terminoloġija li tintuża.

Fl-opinjoni tiegħek, fiex żbaljat l-aktar il-Knisja u fiex ħalliet l-aktar impatt pożittiv matul is-snin?

Il-knisja żbaljat kultant għax ma kellhiex ideja fuq il-polz tan-nies. Naħseb li l-akbar żball li għamlet il-knisja kien meta kienet maqtugħa mir-realtà ta’ dak li kien għaddej fis-soċjetà.

Ovvjament, jien dejjem ngħid li l-ġlieda politika reliġjuża kien l-agħar żmien tal-knisja f’Malta u ħalla impatt negattiv qawwi fuq il-knisja. Ovvjament hemm ukoll min baqa’ għaddej biha din il-ħaġa tad-dnub il-mejjet, u għax kienu jindifnu fil-miżbla eċċ. Il-knisja kienet matura biżżejjed li għarfet l-iżbalji li għamlet, kellna tlett isqfijiet li talbu maħfra u li kienu konxji tal-iżbalji li saru, Ġużeppi Merċieċa, Pawlu Cremona u Charles Scicluna, li dejjem għarfu li sar żball enormi f’dan l-att u l-knisja wkoll tgħallmet b’xi mod minn dan l-iżball. Dan inqisu bħala żball kbir.

Ovvjament, impatt pożittiv il-knisja ħalliet ħafna, u nkunu ingrati jekk aħna ma ngħidux li ma ħallietx impatt pożittiv. X’ma ħallietx impatt pożittiv il-knisja? Fil-qasam soċjali? Semmejt id-Dar tal-Providenza, l-iskejjel tal knisja, l-isptarijiet li kellha l-knisja, id-djar għall-anzjani, il-Caritas, il-knisja qed tagħti input kbir ukoll fil-qasam soċjali tagħha. Immaġina kieku ma kellhiex l-iskejjel il-knisja, ara xi problema jkollu l-gvern biex jara kif se jipprovdi l-edukazzjoni għal numru kbir ta’ studenti u x’ġid isir fl-iskejjel tal-knisja u x’edukazzjoni, anke rigward il-ħajja u l-valuri Kristjani kemm iħallu impatt fis-soċjetà.

Jien jinkwetani pereżempju l-fatt li l-kriminalità qed tgħolli rasa f’pajjiżna, għalfejn? Għax għandna bżonn iktar it-tagħlim fuq il-valuri Nsara u meta kellna tagħlim b’saħħtu fuq il-valuri Nsara, il-kriminalità ma kinitx għolja bħal mhi llum jew ċerti każijiet li nisimgħu llum, sa għaxar snin ilu, sa għoxrin sena ilu ma konniex nisimgħu daqshekk frekwenti jew ma nisimgħu xejn bihom. U għalhekk is-soċjetà trid tagħmel eżami tal-kuxjenza wkoll, x’valuri qiegħda tħaddan u hawnhekk il-knisja trid tagħmel ukoll eżami tal-kuxjenza, kemm verament fil-veru sens tal-kelma qiegħda tippromwovi t-tagħlim soċjali tagħha u l-valuri tagħha.

X’jinkwetak l-aktar minn dak kollu li qed jiġri f’pajjiżna b’mod ġenerali?

‘Il bogħod mill-politika ta għax ma tinteressanix daqshekk, minkejja li nżomm ruħi aġġornat fuq dak li jkun qed jiġri politikament, jien li jinkwetani l-aktar f’pajjiżna huma l-valuri. Il-valur jinkwetawni, speċjalment il-valur tal-ħajja. Jekk aħna ħa nneħħu r-rispett lejn il-valur tal-ħajja mill-bidu naturali sal-mewt naturali, iva nħoss li pajjiżna jkun daħal fil-ħajt.

Il-ħajja hija don, hija rigal minn Alla u sabiħa, u l-pajjiż irid jaħdem biex il-ħajja ta’ xulxin nagħmluha sabiħa u nagħrfu li kull persuna, hi min hi, ġejja minn fejn ġejja, la qed tgħix f’pajjiżna rridu nirrispettawha u nagħrfuha bħala don. Aħna min aħna, la qed ngħixu f’dan il-pajjiż flimkien, kieku kulħadd jirrispetta li aħna don minn Alla, li aħna rigal għal xulxin minn Alla, il-pajjiż tagħna jkun ħafna aħjar.

Apparti minn affarijiet ekonomiċi, politiċi eċċetra, li hemm ukoll għandna bżonn ċerta maturità, aktar trasparenza u aktar valur ta’ ġustizzja però qabel kollox, importanti li aħna naghrfu l-valur ta’ xulxin, rigal għal xulxin, hi min hi l-persuna, jekk hix persuna b’diżabilità, barranija, ġejja min-naħa t’isfel ta’ Malta, min-naħa ta’ fuq, minn Għawdex, kulħadd huwa don u kulħadd għandu x’joffri lill-pajjiż. Hu min hu, jekk hu kennies, spiżjar, infermier, tabib, avukat, għalliem, kollha bżonn xulxin u għad hemm aktar xi jsir biex aħna wkoll napprezzaw ix-xogħol ta’ xulxin. Ma nistax jien ngħix il-ħajja tiegħi f’pajjiżi mingħajr ma jkollna persuni impjegati f’ċerti setturi pereżempju.

Anke l-valur tal-mara, m’ilux rajt ritratt ta’ mara qed terfa’ tebut, jien qatt ma rajtha, l-ewwel darba li rajtha, għalfejn le? Ir-rwol tal-mara huwa importanti. Il-Papa Franġisku wkoll qed jagħmel avvanz f’din il-ħaġa, li qatt m’għandna nħarsu ‘l isfel lejn il-mara. Il-mara hija importanti daqs ir-raġel u f’ċerti karigi għandna bżonn ukoll li jkollna n-nisa għax ċerti affarijiet jarawhom minn lenti differenti, anke l-fatt li għal perjodu twil qatt ma kellhom ċerti drittijiet bħal m’għandhom illum u allaħares ma jkunx hekk.

Dawn il-pajjiż irid ikompli jaħdem fuqhom u javvanzahom, basta li aħna nagħrfu d-don tal-ħajja, li aħna rigal għal xulxin.

Hemm xi kwistjoni partikolari li għadek qatt ma tkellimt dwarha pubblikament u tixtieq taqsam il-ħsibijiet tiegħek dwarha magħna?

Iva, kwistjoni partikolari li tinkwetani hija relatata mas-suġġett tal-abbużi sesswali. Li jkollok il-Vatikan u l-Papa jieħu deċiżjoni li jneżża’, aħna nużaw il-kelma jneżża’, lil dak li jkun mis-saċerdozju. It-terminoloġija propja hija jiġi “defrocked”. Dawn filli jkunu saċerdoti, filli qed jaqdu l-knisja u mbagħad jispiċċaw barra, u naħseb il-knisja trid tagħmel dixxerniment u tissapportja lil dawn in-nies, għax jekk il-knisja hija omm, il-knisja hija ħanina, jekk jien għandi omm, anke jekk jien żbaljajt, jekk jien għaffiġtha, jekk jien ħloqt feriti kbar lil oħrajn però ma jfissirx li twarrabni.

Jien nifhem u naqbel li kultant ikun hemm bżonn li tieħu deċiżjoni li tneżża’ lil dak li jkun minn saċerdot però ma jfissirx li nitilqu jew nitfgħu ‘l barra. Għandha tinħoloq istituzzjoni mill-Vatikan fejn lil dawk li jiġu defrocked toffrilhom sapport, għajnuna professjonali u jekk ikun hemm bżonn anke toffrilhom post fejn jgħixu u jistgħu wkoll jagħtu xi tip ta’ servizz lill-knisja, ovvjament mhux bħala saċerdot, imma nemmen li għad hemm ħafna xi jsir għal dawn in-nies.

Mhux sempliċiment b’daqqa ta’ karta u timbru, inti ġejt defrocked u daqshekk. Dawn in-nies b’xi mod, qabel ma għamlu dik il-ħsara li jkunu għamlu u qatt ma tista’ tiġi ġġustifikata l-ħsara li jkunu għamlu, però ma jfissirx li filli lqajthom għas-saċerdozju u mbagħad f’daqqa waħda titfagħhom ‘il barra b’daqqa ta’ sieq, naħseb hemmhekk il-knisja trid tagħmel dixxerniment u trid tagħraf eżatt x’tista’ toffrilhom lil dawn in-nies biex tibqa’ takkumpanjahom.

Jekk aħna nemmnu li kull bniedem għandu d-dinjità tiegħu, anke dak il-bniedem li żbalja bħala saċerdot, il-knisja għandha wkoll tibqa’ tissapportjah u tagħtih l-għajnuna li jkun meħtieġ.

“L-għajxien taż-żgħożija fit-totalità tagħha ressqitni lejn dak li jien illum.” – Fr Aaron Zahra

“L-għajxien taż-żgħożija fit-totalità tagħha ressqitni lejn dak li jien illum.” – Fr Aaron Zahra

Nitkellmu ma’ Fr Aaron Zahra

Fr Aaron, għidilna ftit dwarek..

Mela, jien għandi 33 sena. Illum nokkupa l-kariga ta’ Pirjol, tal-komunità tal-patrijiet Dumnikani tal-Birgu kif ukoll Rettur tal-Kulleġġ ta’ San Albert il-Kbir. Huma żewġ responsabilitajiet li lili jagħtuni sodisfazzjon kbir fil-ħajja tiegħi, ovvjament problemi u sfidi dejjem ikun hemm imma naħseb dawk huma parti mix-xogħol u r-responsabilità u għal grazzja t’Alla meta ssib il-koperazzjoni ta’ ħafna nies li huma involuti f’dawn iż-żewġ entitajiet naħseb wieħed ikun kapaċi jimxi ‘l quddiem.

Jien bniedem enerġetiku ħafna u m’għandix kwiet, ma nafx ngħid le, kultant indaħħal ħafna affarijiet f’ħajti, il-ġurnata tkun ippakkjata, imma tagħtini sodisfazzjoni wkoll għax ma nafx noqgħod bi kwieti, ma nafx noqgħod b’idejja fuq żaqqi. Jiena persuna li nħoss ħafna għall-batut, għall-fqir u nixtieq nagħmel ħafna aktar, inħoss li hemmhekk għandi ħafna aktar x’nagħti. Hija area għal qalbi ħafna. Jien nagħmel ukoll xogħol ma’ nies li qiegħdin il-ħabs, kultant niġi mitlub biex nagħti s-servizz pastorali tiegħi hemmhekk. Jien fil-fatt, l-ewwel quddiesa tiegħi iċċelebrajtha fil-kappella tal-faċilità ta’ Kordin, u dik hija esperjenza li nibqa’ ngħożż tul ħajti kollha.

Int il-Pirjol tal-kunvent tad-Dumnikani, tal-Birgu. Għidilna ftit dwar il-komunità tad-Dumnikani, xi jsir eżatt f’din il-komunità u x’inhuma r-responsabilitajiet tiegħek bħala Pirjol?

Il-komunità Dumnikani tal-Birgu mhijiex komunità kbira, pjuttost komunità żgħira, imma naħseb li qed tagħmel xogħol kbir fil-Birgu u fil-Kottonera. Jien dejjem ngħid li l-Birgu, li kieku ma kellux il-preżenza tad-Dumnikani mhuwiex il-Birgu li hu llum. Id-Dumnikani li kien hemm il-Birgu dejjem taw servizz kbir lin-nies tal-Birgu u tal-Kottonera, biżżejjed naraw l-istorja ta’ meta wara l-gwerra d-Dumnikani għexu f’qagħda miżera kbira fil-Palazz tal-Inkwiżitur biex imbagħad minn hemm bdew jagħtu l-edukazzjoni lit-tfal wara l-gwerra.

Ovvjament il-ħidma tad-Dumnikani fil-Birgu llum hija taħt dimensjoni oħra speċjalment f’dak li huwa pastorali, f’dak li huwa edukazzjoni Kateketika, informazzjoni reliġjuża, il-predikazzjoni nagħtuha importanza, kif ukoll l-impenn biex ikollna liturġija sabiħa. Il-komunità tiltaqa’ biex titlob u anke tiltaqa’ fil-knisja biex in-nies jarawna nitolbu, dik hi xi ħaġa li ħdimna ħafna fuqha. Bħala komunità ħdimna wkoll biex inkunu preżenti fuq il-mezzi soċjali, investejna ħafna u dan ħalla frott importanti ħafna.

Bħala pirjol jien ir-responsabilità tiegħi hija li flimkien mal-komunità mmexxi dan kollu. Minkejja li jien is-superjur però jien qiegħed hemmhekk biex inservi jiġifieri tilbes il-fardal u sservi lill-aħwa fil-komunità u lid-Dumnikani tal-Birgu, jiġifieri hawnhekk mhux biss il-pirjol tal-komunità tal-patrijiet imma ta’ dawk ukoll li jiffrekwentaw il-knisja tagħna u l-entitajiet Dumnikani li nsibu ġewwa l-Birgu.

Kif tiddeskrivi t-tfulija tiegħek? U liema memorji huma l-aktar għal qalbek?

It-tfulija tiegħi nista’ ngħid li kienet sabiħa ħafna, it-trobbija flimkien mal-familja tiegħi, ommi, missieri u oħti. Dejjem kienet tfulija marbuta wkoll mal-knisja. F’Marsaxlokk kont abbati, u s-sens tal-knisja u tal-komunità dejjem kien għal qalbi u naħseb kien ukoll wieħed minn dawk il-fatturi li mbuttawni biex ‘il quddiem insir saċerdot Dumnikan.

Memorja għal qalbi, naħseb it-tfulija tiegħi flimkien m’oħti. Dejjem kellna relazzjoni tajba jien u oħti, rari konna niġġieldu u dejjem konna mmorru tajjeb flimkien u naħseb dik hi xi ħaġa li nibqa’ ngħożżha sal-ġurnata tal-lum.

Iż-żogħżija kienet tirrifletti dak li eventwalment sirt illum?

Iż-żgħożija tiegħi kienet naqra mħarbta. Għamilt erba’ snin f’relazzjoni u naħseb li dawk l-erba’ snin għallmuni ħafna. Veru li ovvjament Alla kellu toroq differenti għalija fil-fatt meta ma bqajtx fir-relazzjoni mal-għarusa li kelli, kien żmien ukoll fejn inħoss, li kien żmien ta’ taqlib. Bdejt noħroġ aktar, immur Paceville, f’diskoteki oħrajn popolari ta’ dak iż-żmien, fil-fatt il-papà tiegħi meta għidtlu li dieħel patri qalli mela l-patrijiet jidħlu minn Paceville fl-4 u fil-5 ta’ filgħodu?

Imma naħseb kienet esperjenza li biha llum, anke fil-ħidma tiegħi maż-żgħażagħ, nista’ nifimhom aktar għax iż-żgħożija tiegħi għextha fit-totalità tagħha u dik tagħtik esperjenza kbira anke għall-ħidma pastorali tal-lum, ma tkunx maqtugħ mir-realtà, għalkemm ir-realtà inbidlet u qed tinbidel ħafna b’rata mgħaġla. Kienet żgħożija li jien inħossha li kienet ta’ preparazzjoni kbira għall-ħajja reliġjuża u saċerdotali fl-ordni Dumnikan.

Kif nibtet il-vokazzjoni tiegħek?

Il-vokazzjoni tiegħi hija misteru, kull vokazzjoni hija misteru. Kif nibtet, bħal m’għidt, kien hemm taqlib kbir fil-ħajja tiegħi f’dak iż-żmien, qisu għamilt sentejn wara li ħassart mir-relazzjoni, imma mbagħad qisni f’mument partikolari niftakar kont mort pellegrinaġġ ġewwa Pompei inżur is-santwarju tal-Madonna ta’ Pompei u qabel ma tlaqt bdejt nitlob u qisu xi ħadd qalli imma x’inhu l-iskop ta’ ħajtek li qed tgħix illum?

Ovvjament kelli xogħol tajjeb, kelli paga tajba, kelli kull ma ridt, kelli l-karozza, kont insiefer, kelli fejn noqgħod, jiġifieri kelli kollox, imma xorta kien hemm xi ħaġa vojta fija, qisu dak il-vojt f’qalbi baqa’ jqanqal ħafna mistoqsijiet sakemm eventwalment imbagħad bdejt id-dixxerniment tal-vokazzjoni tal-ħajja reliġjuża u saċerdotali fl-ordni Dumnikan, biex inħaddem il-kariżma ta’ San Duminku, li hija l-predikazzjoni, li nkun predikatur u xandar tal-kelma t’Alla.

Ma kienx żmien faċli għax li tħalli kollox warajk mhijiex daqshekk faċli imma llum, I have no regrets. Illum lanqas nimmaġinani m’iniex Dumnikan, ma nimmaġinax li nerġa’ mmur lura għall-ħajja ta’ qabel, lanqas biss tgħaddili minn rasi. Tant kemm jien kuntent li jien Dumnikan u predikatur tal-kelma t’Alla li ovvjament bħal m’għidt, ikun hemm l-isfidi, il-problemi li tiffaċċja, imma l-fatt jibqa’, li ma nimmaġinanix ngħix barra mill-komunità tal-patrijiet Dumnikani.

X’tiftakar mill-mument li qsamt is-sejħa għall-vokazzjoni tiegħek mal-familja tiegħek?

Għall-familja tiegħi kien xokk, għax il-fatt li kif għidt, jien kelli xogħol stabbli, kelli l-paga… infatti niftakar ommi qaltli imma ċert minn dan il-pass li trid tagħmel? Kienet ferħana ħafna bih, imma qisha riedet taċċerta ruħha li ħsibt, iddixxernejt, fuq dan il-pass li kont se nagħmel, imma mill-familja kien hemm support kbir u allaħares ma kienux il-membri tal-familja li taw is-sapport tagħhom għax kieku ma kontx nasal fejn wasalt illum.

Ġieli jiġuk xi dubji dwar it-twemmin li tħaddan?

Iva, mhux essaġġ dubji ta, għaliex jien konvint mill-fidi tiegħi f’Alla, konvint mill-fidi tiegħi f’Ġesù Kristu, li huwa s-salvatur, li huwa t-triq tal-verità u l-ħajja imma jkun hemm mumenti iva li nistaqsi ċerti mistoqsijiet u allaħares le għax inkella tkun fidi frivola, tkun fidi vojta.

Il-bniedem irid jistaqsi, min hu Alla? Għalfejn Alla sar bniedem bħalna? Għalfejn Alla ssallab fuq is-salib u qam mill-mewt? Mela ma nistaqsix, u allaħares bħala Dumnikan ma nistaqsix fuq il-fidi u ma nkomplix inrawwem lili nnifsi fuq il-fidi u naġġorna ruħi fuq il-fidi.

Ovvjament aħna qatt ma nistgħu nilħqu l-fullfilment li nafu lil Alla b’mod sħiħ. Narah b’mod sħiħ meta jien niltaqa’ wiċċ imb’wiċċ wara din il-ħajja. Irridu nagħmlu distinzjoni bejn dubji u mistoqsijiet dwar il-fidi. Ovvjament il-knisja m’għandhiex it-twieġibiet għal kollox u dejjem tgħidha, anke l-katekiżmu jgħidulna dan, imma m’għandix dubju li hemm Alla, m’għandix dubju li Alla jħobbni, m’għandix dubju li Alla juri ħniena mal-midneb, l-ewwel wieħed miegħi. Minkejja li jiena saċerdot reliġjuż, għandi d-dnubiet tiegħi u nemmen ukoll li Alla huwa ħanin, Alla li jahder, Alla li jifhmek u jaħfer id-dnubiet imma mbagħad irrid nagħmel l-almu tiegħi li nipprova ngħix ħajja tajba, li tirrifletti l-kelma t’Alla u t-tagħlim tal-knisja.

Int personali, xi ssib l-aktar diffiċli li tipprattika minn dak kollu li tippriedka?

Ovvjament qaddis m’iniex u min hu qaddis? Anke l-qaddisin kellhom id-diffikultajiet tagħhom. Ikun hemm mumenti li taqbiżli u nixtieq li kieku ma taqbiżlix jew ma nirrabjax u nipprova naħdem fuqha. Naħseb dik l-aktar ħaġa li tkiddni għax kultant ikollok ħafna stress u kultant teħel il-persuna l-ħażina mal-istress li jkolli jiġifieri dik ħaġa li vera nipprova naħdem fuqha, li ma nistressjax ruħi żżejjed u nżomm kalm u li nirrispetta lil kulħadd imma mhux dejjem faċli.

Liema kienu l-isbaħ u l-agħar mumenti ta’ ħajtek s’issa?

Kelli ħafna mumenti sbieħ f’ħajti u naħseb l-iktar mument sabiħ huwa l-ordinazzjoni saċerdotali tiegħi, meta tirċievi dik il-grazzja tal-ordinazzjoni, il-Professjoni Solenni meta ngħatajt kollni kemm jien għall-ordni sal-mewt, meta tagħmel il-voti tal-kastità, il-faqar u l-obbiddjenza fl-ordni sal-mewt. Dawk huma mumenti sbieħ. Anke l-mumenti bħala pirjol u bħala rettur tal-kulleġġ, ikun hemm mumenti sbieħ ħafna. Pereżempju ftit ġimgħat ilu, fil-komunità tal-Birgu kellna r-Relikwija tal-Kranju ta’ San Duminku u ċ-ċentinarju ta’ tmien mitt sena ta’ San Duminku, naħseb huwa mument li nibqa’ ngħożżu tul ħajti kollha. Kienet ħolma kbira tiegħi u tal-komunità u wettaqniha.

Wieħed mill-agħar mumenti tal-ħajja tiegħi kien il-mewt ta’ missieri, u anke jkun hemm mumenti oħrajn fejn trid tagħmel funerali ta’ nies li għadhom żgħar u trid tiffaċċja l-familji tagħhom, dawn inqishom ukoll bħala l-agħar mument ta ħajti. Il-ħajja fiha l-ups and downs tagħha u trid tgħożż kull mument u tgħixu fil-fidi tiegħek fi Kristu.

Irrakkuntalna mument ħelu li żgur ma tinsa qatt..

Meta darba kien hemm saċerdot staqsieni fuq funeral ta’ persuna u kien qalli “taf xi ħaġa fuqha din qabel ma noħroġ nagħmel il-priedka?”. Għidtlu “mingħalija kienet miżżewġa u kellha t-tfal u kif konna ħerġin għall-quddiesa għidtlu “oww ieqaf hemm! toqgħodx fuqi għax nista’ nkun żbaljat”, u mnalla għax kienet xebba! Immaġina fil-funeral kien qed jippriedka u jgħid li din kienet miżżewġa u kellha t-tfal!!

Ikun hemm mumenti oħrajn ħelwin, anke mat-tfal l-iskola, u tara l-innoċenza tat-tfal. Dik tgħożżha wkoll, pereżempju n-neputi, peress li t-tunika tagħna hija bajda, meta jara l-Papa fuq it-televiżjoni jgħidilhom “uncle Aaron” u ovvjament kulħadd jidħak għax ovvjament qatt ma nimmaġina lili nnifsi li nkun Papa imma peress li jarana t-tnejn libsin l-abjad dejjem ifakkru fiz-ziju. Dawn huma mument tal-ħajja li joħolqu tbissima fuq kulħadd.

Ikun hemm drabi li l-ħsibijiet u l-opinjoniji tiegħek dwar ċerti kwistjonijiet ikunu differenti mill-pożizzjoni li tieħu l-Knisja? Jekk u meta dan ikun il-każ, kif tirreaġixxi?

Mhux daqshekk ta, l-opinjonijiet tiegħi u l-ħsibijiet tiegħi ovvjament iridu jkunu in line ma’ dak li tgħid il-Knisja, waħda mill-wegħdiet fl-ordinazzjoni tad-djakonat saċerdotali, hija dik li jien nipprattika u nippriedka dak li temmen il-Knisja mhux li ngħid jien. Issa jkun hemm forsi kwistjonijiet, mhux tad-dutrina tal-knisja jiġifieri mhux fuq l-affarijiet morali jew it-tagħlim tal-knisja, forsi fuq l-attitudni tal-knisja fuq ċerti affarijiet, iva ġieli jkun hemm opinjoni personali tiegħi li ma taqbilx ma’ dak li tkun qed tagħmel il-knisja f’Malta.

Ovvjament ikun hemm ċerti kummenti minn saċerdoti, minn dawk li qed imexxu l-knisja, li forsi ngħid kieku kont jien f’dik il-pożizzjoni ma kontx nagħmilha dik il-ħaġa jew ma kontx ngħidha. Iva jkun hemm mumenti bħal dawn imma ovvjament wieħed irid jifhem li r-ragħajja tal-knisja huma dawk li qed imexxu l-knisja bħalissa, però m’għandi l-ebda opinjoni jew pożizzjoni differenti fuq it-tagħlim tad-duttrina tal-knisja.

X’inhu l-akbar sodisfazzjon tiegħek fil-vjaġġ tiegħek bħala saċerdot?

L-akbar sodisfazzjon tiegħi bħala saċerdot hija meta xi ħadd jiġi mtaqqal bi problemi kbar, anke dan l-aħħar tiltaqa’ ma’ nies ukoll li jkunu xebgħu b’ħajjithom, u li hemmhekk inti tipprova turihom is-sabiħ tal-ħajja u li l-ħajja hija don mingħand Alla u li jitilqu u jgħidulek “father imnalla ġejt, imnalla ġejt nitkellem miegħek għax biddiltli r-rotta tal-ħajja tiegħi” jew inkella “father kemm qed inħossni aħjar li tkellimt miegħek, m’għadnix inħossni mtaqqal”, dak iva ta’ sodisfazzjon kbir u nirrigrazzja ‘l Alla li jien strument f’idejh permezz tas-saċerdozju.

Għidilna xi kurżitajiet partikolari dwarek li ftit nies jafu..

Jien bniedem li jiġu mumenti li jgħiduli int miġnun pereżempju, għax jien bniedem enerġetiku ħafna, bniedem li nissoċjalizza. Nipprova ngħix il-ħajja maż-żgħażagħ bħall-oħrajn, jiġifieri ġieli mmur pereżempju jgħiduli biex immur nieħu drink u ġieli mmur, għala le?

Din is-sena ħadt il-Man of the Year ta’ Franks li kienet sorpriża kbira.

Kurżità oħra hi li jiena wara nofsinhar tmissulix għax is-siesta jiena nagħtiha aktar prijorità mill-irqad ta’ bil-lejl, ħalli ndum għaddej sas-siegħa jew is-sagħtejn ta’ filgħodu naħdem però s-siesta ta’ wara nofsinhar tmissilix u meta jkolli xi laqgħat u xi impenn waranofsinhar, iva nkun qed nagħmel sforz kbir ħafna ħafna.

X’messaġġ tixtieq twassal lill-qarrejja ta’ skoperta.net?

Agħraf li l-ħajja hija sabiħa, il-ħajja hija rigal minn Alla. Vera li kultant ngħaddu minn mumenti iebsa, mumenti ta’ inċertezza, mumenti tqal fil-ħajja tagħna u jkun hemm min ibati ħafna imma naħseb li l-fatt li kultant insibu l-għajnuna tal-ħbieb u ta’ dawk li jgħixu magħna huwa importanti imma fl-aħħar mill-aħħar jiġri x’jiġri l-ħajja tibqa’ sabiħa u xejn ma jista’ jiżboq mir-rigal tal-ħajja tagħna.

Għandna ħajja waħda u rridu ngħixuha b’mod sabiħ, li nħobbu lil oħrajn u aħna għandna dritt ukoll li nirċievu l-imħabba wkoll. Dak inqisu bħala dritt, li jien bħal ma nħobb lill-oħrajn, nirċievi wkoll l-imħabba mingħand l-oħrajn. U għandna bżonn li nħobbu lil xulxin għax dak huwa l-għan tal-ħajja tagħna. Bħal ma Alla huwa mħabba u ħajjitna ħarġet minn Alla u trid tirritorna quddiem Alla, imma aħna rridu niskopru l-imħabba t’Alla fil-ħajja tagħna biex inkunu kapaċi nħobbu b’mod sħiħ lill-oħrajn.

Joħloq grupp biex jesponi l-abilità u mhux id-diżabilità tal-persuna

Joħloq grupp biex jesponi l-abilità u mhux id-diżabilità tal-persuna

Nitkellmu ma’ JeanFred Agius

JeanFred, għidilna ftit dwarek. Min hu JeanFred Agius?

Jisimni JeanFred (jgħajtuli Jean), għandi 20 sena u qed nistudja l-psikoloġija l-Universita’ ta’ Malta. Xi passatempi tiegħi huma l-prattikar tal-”fitness” u l-arti. Xi għanijiet minn tiegħi huma li niggradwa bħala psikologu, li niġbed aktar attenzjoni fuq l-effett tad-diżabilità fuq is-saħħa mentali tal-persuna, u li naħdem biex il-persuni b’diżabilità jiġu preżentati minn lenti aktar pożittiva. L-aktar ħaġa li tagħtini sodisfazzjon hija li nara lil xi ħadd jagħraf u jsaħħaħ l-abilitajiet tiegħu/tagħha, biex illum ikun aħjar milli kien ilbieraħ.

Kif nibtet l-idea biex toħloq il-grupp DIS/ABILITY?

L-idea ta’ DIS/ABILITY nibtet għax ma kontx kuntent bil-mod kif il-persuni b’diżabilità kienu qed jiġu mpenġijin fuq il-midja. Dak iż-żmien, ħassejt li għandna tendenza li nitkellmu fuq il-persuni b’diżabilità wisq fil-kuntest tad-diżabilità tagħhom, u ftit li xejn fuq l-aspetti l-oħra li jagħmlu l-persuna min hu/hi.

Xtaqt noħloq pjattaforma li tagħti lill-persuni b’diżabilità l-opportunità li jaqsmu l-abilitajiet tagħhom ma’ ħaddieħor, bl-għan li jpinġu lilhom infushom b’mod aktar komplut. Fil-bidu kelli ħsieb li nagħmel sit elettroniku biex nilħaq dan il-għan. Però ngħatajt parir li grupp fuq Facebook ikun aħjar għax jippermetti li l-membri jaqsmu u jiddiskutu l-abilitajiet tagħhom ma’ ħaddieħor bl-inqas diffikultà.

X’rispons kellek s’issa? Kien dak li ħsibt jew xtaqt?

Kuntent bir-rispons lejn il-grupp, u l-membri qed jiżdiedu ġurnata b’ġurnata. Għall-bidu attività ma’ tantx kellna fil-grupp, probabbli minħabba li kien għadu ambjent ġdid u mhux kulħadd ħassu komdu jitkellem fuqu nnifsu. Però, aktar ma jgħaddi ż-żmien aktar inħoss li qed jinbena sens ta’ komunità. Li xi ħadd iħossu komdu jaqsam magħna l-abilitajiet u esperjenzi tiegħu/tagħha timlina bil-kuraġġ. Irċevejt bosta pariri wkoll. Din hija xi ħaġa tajba ħafna għax tgħini nserraħ moħħi li leħen il-membri qed tiġi trażmessa fil-grupp.

X’miri tixtieq tilħaq permezz ta’ dan il-grupp?

Permezz ta’ dan il-grupp nixtieq nibbilanċja l-mod kif qed jiġu preżentati il-persuni b’diżabilità fuq il-midja. Xtaqt li n-nies jisimgħu mhux biss fuq dak li ma nistgħux nagħmlu, iżda wkoll fuq dak li nistgħu nagħmlu, u li bih nistgħu nikkontribwixxu fis-soċjetà. Xtaqt li l-poplu jiġi espost għal verżjoni aktar kompluta tal-persuni b’diżabilità.

Ridt nikkumbatti l-fatt li f’kull ħin u f’kull mument, is-soċjetà tfakkarna li għandna diżabilità. B’kuntrast jien nixtieq infakkar li għalkemm għandna diżabilità, għandna wkoll abilitajiet li jekk nagħrfuhom u nħaddmuhom xorta nistgħu nikkontribwixxu.

Liema mentalità li teżisti bħalissa qed taspira li permezz tal-grupp issir differenza għall-aħjar?

Mentalità li osservajt riċentament fil-grupp hija li persuna m’għandhiex turi l-abilitajiet tagħha lil ħaddieħor, għax ma’ tħosshiex speċjali. Din il-mentalità ma togħġobnix, għax timplika li trid tkun speċjali biex taqsam il-kapaċitajiet tiegħek ma’ ħaddieħor.

Fil-qofol tal-grupp hemm it-twemmin li kulħadd għandu xi ħaga x’joffri, abilitajiet ta’ kull qies u għamla. M’iniex qed infittex nies speċjali jew supereroj. Qed infittex nies li lesti li juru karatteristiċi u abilitajiet li jagħmluhom min huma.

Sfortunatament, hemm tendenza li n-nies jaraw id-diżabilità l-ewwel u qabel kollox, u din xi kultant tgħatti karatteristiċi oħra tal-persuna.

Din hija r-raġuni għalfejn qegħdin ninkoraġġixxu persuni b’diżabilità biex jiffukaw fuq l-abilitajiet tagħhom. Għax jekk ma nagħmluhiex aħna ħadd mhu se jagħmilha għalina.

Għaliex huwa importanti li fi grupp bħal ma tmexxi int, ma jkunx hemm biss persuni li jgħixu b’xi tip ta’ diżabilità?

Huwa importanti għaliex il-grupp xtaqtu jkun wieħed fejn l-abilitajiet tal-persuni b’diżabilità jinqasmu ma’ kulħadd, anke dawk li m’għandhomx diżabilità. Il-fatt li l-grupp miftuħ għal kulħadd ifisser li aktar nies se jkunu qegħdin jisimgħu l-vuċi diretta tal-persuni b’diżabilità.

Xtaqt ukoll li l-komunità tkun rappreżentazzjoni ta’ soċjetà inklużiva, li tinkludi kemm persuni b’diżabilità, kif ukoll dawk li m’għandhomx diżabilità.

Fl-aħħar mill-aħħar, ma xtaqtx nagħlaq il-grupp għall-persuni b’diżabilità biss, għax inkella nkompli nsaħħaħ l-idea ta’ “aħna” u “huma”.

Tħoss li għad hawn il-mentalità li persuni b’diżabilità jiġu mistennija li jitkellmu dwar suġġetti relatati ma’ diżabilità biss?

Iva, u sfortunatament din issaħħaħ l-opinjoni tiegħi li meta persuna tara persuna oħra li għandha diżabilità, taraha l-ewwel u qabel kollox mill-aspett tad-diżabilità. Din hija reazzjoni naturali, fejn l-ewwel ma nagħrfu f’persuna huwa dak li jagħmilha differenti jew unika.

Min-naħa waħda, jeħtieġ li ma nitkellmux fuq diżabilitá biss, għax inkella l-karatteristiċi u l-interessi oħra tagħna jinħbew wara d-diżabilità tagħna.

Min-naħa l-oħra, hija importanti li aħna nitkellmu fuq l-esperjenzi tagħna bħala persuni b’diżabilità (b’mod moderat). Jekk nitkellmu fuq l-esperjenzi u x-xewqat tagħna, tagħmilha aktar faċli biex persuni oħra jifhmuna. Meta nitkellmu, nesponu diversi problemi jew bżonnijiet, bħal aċċessibilità. Fil-fatt, jien inħossni li bħala persuna b’diżabilità għandi nsemma’ leħni u naħdem kemm nista’ biex kulħadd igawdi dinja aktar inklużiva.

Tħoss li l-inklużjoni qed tiġi verament ipprattikata kif suppost f’pajjiżna? Fejn tħoss li hemm bżonn isir aktar?

Naħseb li l-inklużjoni qed tiġi prattikata, però mhux f’kull qasam. Inħoss li l-aktar inklużjoni li tiġi prattikata hija l-inklużjoni fiżika (jiġifieri aċċessibilità eċċ). Però hawnhekk fadal ħafna x’jista’ jsir ukoll.

Jiena nemmen li l-inklużjoni tmur lil hinn minn dik fiżika biss. Nemmen li għandha tiġi prattikata fid-dinja soċjali ukoll. Li tipprattika l-inklużjoni ma tfissirx biss aċċessibilità. Tfisser ukoll li nagħrfu u nħaddmu l-abilitajiet ta’ kull persuna, u nagħtuhom l-opportunità biex jikkontribwixxu fis-soċjetà. Fi kliem ieħor, irridu naħdmu biex kull individwu b’diżabilità ikun ħolqa f’katina soċjali akbar.

Taħseb li xi drabi l-imġiba tal-persuna b’diżabilità nnifisha taffettwa l-mod ta’ kif is-soċjeta’ tħares lejha?

Xi ftit iva. Però li n-nies jagħmlu inferenzi mill-imġiba ta’ xi ħadd hija xi ħaga kompletament normali. Hija normali li meta tara xi ħaġa li ma’ tifhimx timla l-vojt waħdek.

Min-naħa waħda, jeħtieġ li l-persuni b’diżabilità joqgħodu attenti kif jippreżentaw lilhom infushom, biex nillimitaw dawn l-inferenzi. Għalhekk irridu nagħmlu ħilitna biex nippreżentaw lill-persuni b’diżabilità b’mod komplut.

Min-naħa l-oħra, li toqgħod attent kif tippreżenta lilek innifsek m’għandhiex tieħu post li tgħix ħajja komda u kuntenta.

Bħal ħafna affarijiet, nemmen li din hija kwistjoni ta’ bilanċ.

X’inhi lakbar ħolma tiegħek?

L-akbar ħolma tiegħi hija li nħalli xi forma ta’ impatt fuq ħaddieħor. Jekk ma’ jirnexxili nagħmel xejn f’ħajti, ikun biżżejjed li kont parti mill-ġlieda għal dinja aktar inklużiva.

Barra minn hekk, nixtieq li ‘l quddiem ma tkunx daqsekk diffiċli biex l-abilitajiet u l-potenzjal tal-persuni b’diżabilità jiġu rikonuxxuti. Dan sabiex il-persuni b’diżabilità ma’ jkunux biss preżenti fis-soċjetà, iżda kontributuri tagħha wkoll.

Il-persuni b’diżabilità għandhom ikunu ħolqa f’katina soċjali.

“Iż-żewġt itfal tagħna jiġu l-ewwel dejjem f’kull ma nagħmlu” – Noel u Chris Vella Galea

“Iż-żewġt itfal tagħna jiġu l-ewwel dejjem f’kull ma nagħmlu” – Noel u Chris Vella Galea

Nitkellmu ma’ Noel u Chris Vella Galea, koppja li konna tkellimna magħhom ftit xhur ilu wara l-ewwel adozzjoni tagħhom.

Illum, ġimgħatejn wara li ġew lura mill-Portugall, jitkellmu magħna dwar it-tieni adozzjoni tagħhom. Noel u Chris issa ġenituri ta’ Daniel u Santiago.

Noel u Chris, l-aħħar li tkellimna, diġà kellkom ħsieb għall-possibilità li tadottaw għat-tieni darba, iżda meta kien il-mument li kontu ċerti minn dan il-pass?

Noel u Chris: Hekk hu, l-aħħar li tkellimna għall-ħabta ta’ Novembru tas-sena l-oħra konna diġà bil-ħsieb li nidħlu fi proċess ieħor ta’ adozzjoni. Waħda mir-raġunijiet kienet li matul iż-żmien tal-pandemija tal-Covid-19, speċjalment meta konna nkunu d-dar ma’ Daniel, indunajna li Daniel għandu bżonn kumpanija ta’ tifel ieħor fil-ħajja ta’ kuljum. Raġuni oħra kienet li Daniel diġà kellu ħutu oħra ikbar minnu li dawn kienu diġà adottati wkoll u ovvjament kien hemm mumenti fil-ħajja le waqt li konna nkunu qed nitkellmu miegħu kien isemmihom għalkemm kien rahom biss meta kien għad kellu biss 4 snin.

X’kienu l-ewwel reazzjonijiet tagħkom kif sirtu tafu li t-tieni tifel tagħkom se jkun Santiago?

Noel u Chris: Ovvjament bħal m’għidna kemm-il darba fuq il-mezzi tal-midja soċjali, il-proċess ta’ adozzjoni li jinkludi għażla ta’ tifel jew tifla ma jkunx faċli li tgħid dak jew dik ħa jkunu finalment it-tifel jew tifla tiegħi li għażilt. Hemm proċess twil ta’ skrutinju u analiżi minn nies professjonali sabiex jistabilixxi jekk il-persuna jew il-koppja jikkwalifikawx li huma kapaċi li jrabbu it-tfal. Dan jgħidulu l-‘matching process’. Ovvjament meta rajna profili ta’ tfal oħra li qegħdin jistennew għall-adozzjoni aħna rajna l-kundizzjoni li għandu Santiago, tkellimna ma’ nies professjonali hawn Malta sabiex naraw x’riżorsi għandna hawn Malta bħala saħħa kif ukoll edukazzjoni. Meta konna deċiżi, aħna urejna x-xewqa li nibdew il-proċess ta’ adozzjoni għal Santiago. Ir-reazzjoni tagħna kienet bħal ma kienet meta konna nafu li se nadottaw lil Daniel, mument sabiħ ħafna mimli emozzjonijiet u ħassejna li huwa t-tifel ideali li jista’ jintegra fil-familja tagħna.

Minkejja l-pandemija u kull sfida li stajtu tiffaċċjaw, irnexxilkom twettqu dan il-pass tant importanti għalikom. Xi jfisser għalikom li erġajtu għaddejtu minn esperjenza bħal din għat-tieni darba?

Noel u Chris: Hekk hu, il-pandemija tatna ħafna sfidi kemm hawn Malta kif ukoll meta konna l-Portugall biex niffinalizzaw l-adozzjoni.. Kien hemm ħafna sfidi ta’ dewmien u tbatija però aħna bħala familja żammejna sodi u rnexxielna nirbħu kull ostaklu li ffaċċjajna.

Li għaddejna mill-istess esperjenza għallmitna li fil-ħajja jekk ikollok mira li trid tasal għaliha, qatt m’għandek taqta’ qalbek anke jekk fil-vjaġġ tal-adozzjoni tiltaqa’ ma’ ħafna ostakli. Finalment, bħala koppja għallmitna ħafna aktar fejn tidħol adozzjoni sabiex ukoll ninkoraġġixxu u nkunu ta’ ispirazzjoni għal ħaddieħor.

Bħal Daniel, Santiago ġie adottat ukoll mill-Portugall, iżda x’inhi l-istorja tiegħu?

Noel u Chris: L-istorja ta’ Santiago hija totalment differenti għar-raġuni li Santiago ma kienx jgħix ġo istituzzjoni iżda minn meta kellu biss 5 ijiem, ingħata għall-fostering sakem tinstab il-familja ideali. Kellhom jgħaddu 5 snin sakemm il-familja ideali kienet aħna. Għal Santiago ma kinitx faċli li jitlaq lil dawk in-nies li kien ilu jgħix magħhom għal 5 snin. Ovvjament għalina kienet sfida kbira sabiex insibu soluzzjoni għal dan kollu u anke sabiex tikber bond magħna u għalhekk naħsbu li kienet boast għalina li għaddejna mis-sitwazzjoni għat-tieni darba.

Għaddew biss ftit ġranet minn meta wasaltu lura d-dar, kif sejrin flimkien Daniel u Santiago?

Noel u Chris: Iva, għaddew biss ġimgħatejn minn meta wasalna lura wara 5 ġimgħat ġewwa l-Portugall. Daniel u Santiago mill-ewwel ġurnata li ltaqgħu saru inseparabbli qishom kienu ilhom jafu lil xulxin għal ħafna żmien. Fil-fatt meta Daniel ma jkunx id dar, Santiago jibda jibki għal Daniel u viċi versa.

Kif inbidlet ħajjitkom issa li ġejtu familja ta’ erbgħa?

Noel u Chris: Il-ħajja nbidlet mil-lejl għan-nhar. Ovvjament trid iktar pjanar, ħin, paċenzja u dedikazzjoni. Naturalment, f’kull ma nagħmlu, it-tfal jiġu l-ewwel dejjem.

Xi ħsibijiet jgħaddu minn moħħkom kif tħarsu lejn iż-żewġt itfal tagħkom?

Noel u Chris: Li nixtiequ għat-tfal tagħna hu bħal ma jixtieq kull ġenitur, li jkollhom suċċess anki jekk il-kapaċitajiet tagħhom ikunu limitati. Finalment kull persuna għandha x’toffri fil-ħajja.

Kemm-il darba tkellimna dwar il-fatt li t-tfal jistħoqqilhom ambjent ta’ mħabba u sigurtà, irrelevanti x’orjentazzjoni sesswali għandhom il-ġenituri tagħhom. X’inhu l-messaġġ tagħkom lil dawk li assolutament jaħsbu u jemmnu li persuni li mhumiex eterosesswali m’għandhomx ikunu, ma jistgħux jew mhumiex kapaċi jkunu ġenituri?

Noel u Chris: Fejn jidħol l-istat ta’ ġenitur m’hemmx orjentazzjoni sesswali, bħal ma kemm-il darba ngħidu; it-tfal kull ma jridu fil-ħajja huwa; imħabba, dar, sigurtà, sapport fis-saħħa u l-edukazzjoni u ambjent adegwat sabiex ikollhom futur li jistgħu jilħqu l-kapaċitajiet tagħhom.

Għal kull min jafna kemm personali kif ukoll permezz tal-paġna tagħna fuq Facebook bħala TwoPapasMalta, jafu kemm nagħtu rispett u mħabba lit-tfal tagħna, u li ngħinu familji bħalna kif ukoll anki eterosesswali sabiex jidħlu fil-proċess tal-adozzjoni.

Finalment, fil-ħajja ma tistax tbiddel l-opinjoni ta’ kulħadd, dejjem jibqa’ dawk il-ftit nies ta’ opinjoni differenti għalhekk nirringrazzjaw lil kull min jissapportjana u japprezza dak li nagħmlu.

L-isport wassal lil Noel biex iwettaq il-ħolma tiegħu – L-Assoċjazzjoni tal-Malta Wheelchair Basketball

L-isport wassal lil Noel biex iwettaq il-ħolma tiegħu – L-Assoċjazzjoni tal-Malta Wheelchair Basketball

Nitkellmu ma’ Noel Aquilina

Noel, naf li waħda mill-passjonijiet tiegħek hija l-Assoċjazzjoni tal-Malta Wheelchair Basketball, iżda qabel naslu għaliha, l-isport xi jfisser f’ħajtek u kemm taħseb li huwa neċessarju fil-ħajja ta’ kuljum għal kull individwu?

L-isport għandu ħafna benefiċċju, li jgħaddi mill-benefiċċju fiżiku għal dak psikoloġiku u mentali. Minbarra li dan l-isport isaħħaħ ukoll il-mod ta’ kif wieħed jissoċjalizza ma’ ħaddieħor, kif wieħed jitgħallem ikun puntwali u kif wieħed jitgħallem jaħdem ma’ ħaddieħor, dak li bl-Ingliż insejħulu “Teamwork”.

Kif dħalt fid-dinja tal-isport, u x’esperjenzi kellek matul is-snin?

L-isport minn dejjem kont inħobbu, sa minn ċkuniti. Anki fl-iskola, għalkemm fi żmieni kien hemm inqas opportunitajiet milli hemm illum, xorta kont nipprova nieħu sehem kemm fil-lezzjoni tal-attività fiżika kif ukoll fil-ħajja soċjali ma’ sħabi.

Iktar ma bdejt nikber iktar bdejt nieħu sehem fl-isport….. ma nista’ ninsa qatt l-avventura li għamilt grazzi għall-ħabib tiegħi Sergio Sciberras. Avventura li wara 10 xhur ta’ taħriġ intensiv, jien b’rota tal-idejn, wassluna biex immorru Sqallija u fi tlett ijiem għamilna 318km eżattament minn Messina sa Pozzallo.

L-Assoċjazzjoni tal-Malta Wheelchair Basketball.. Kif oriġinat u x’inhu l-għan tagħha?

Qabel is-sena 2014, flimkien mal-fondazzjoni Inspire kont ħadt l-inkarigu li nagħmel sezzjonijiet ta’ wheelchair handball, wheelchair basketball u xi mindaqqiet anki wheelchair rugby. Iżda mbagħad flimkien ma’ xi persuni oħra tfaċċat l-idea li tiġi mwaqqfa xi tip ta’ assoċjazzjoni li tiffoka u tikkonċentra fuq dixxiplina sportiva waħda. Tfaċċat ukoll l-opportunità li ssir logħba ta’ ħbiberija ta’ wheelchair basketball, ma’ dawk il-kandidati li kienu se jikkontestaw għall-ewwel elezzjoni tal-MEPs. Wieħed minn dawn il-kandidati, is-Sur Jonathan Shaw wera interess li jgħin jekk kien hemm il-ħsieb li tinbena assoċjazzjoni u aħna nikkommettu ruħna li nibdew anki sezzjonijiet regolari ta’ taħriġ, u b hekk ġaladarba aħna urejna interess, is-Sur Jonathan Shaw żamm kelmtu u kien ta’ għajnuna kbira, fejn ġabar il-fondi meħtieġa biex setgħu jinxtraw siġġijiet tar-roti adattati għal din il-logħba.

Fis-sena 2014 beda l-proċess biex twaqqfet l-Assoċjazzjoni tal-Malta Wheelchair Basketball.

Liema kienu l-akbar kisbiet li rnexxilkom tiksbu s’issa bħala assoċjazzjoni?

Fil-bidu tas-sena 2020 bdiet b’mod tajjeb għaliex konna nvoluti f’żewġ partiti ta’ ħbiberija kontra żewġ akkademiċi tal-basketball mill-Ingilterra. Minbarra li kellna żewġ rebħiet sbieħ, din kienet opportunità biex ukoll inkabbru ftit l-esperjenza tagħna. Apparti dan minnħabba s-sitwazzjoni tal-pandemija tal-Covid-19 li żammitna l-bogħod mill-isport u l-bogħod mill-court, kellna l-okkażjoni biex naħdmu iktar fuq xogħol amministrattiv, fil-fatt applikajna u sirna NGO, applikajna u ġejna approvati biex insiru membri mal-I.W.B.F ( International Wheelchair Basketball Federation) u ħdimna ħafna iktar fuq affarijiet amministrattivi.

X’inhuma l-miri li l-assoċjazzjoni trid tilħaq fil-futur?

L-għan ewlieni jibqa’ dak li bis-saħħa ta’ dan l-isport inkomplu intejbu l-għarfien li persuni b’diżabilità nistgħu narawhom bħala persuni b’abilitajiet differenti u b’din il-bidla fil-kelma nistgħu forsi nbiddlu l-ħsieb ukoll u nibdew naraw il-persuna b’abilità differenti li IVA jista’ jiffunzjona fis-soċjetà jekk ikunu offruti l-possibilità meħtieġa.

Imbagħad ovvjament jidħol ukoll l-aspett sportiv li kemm bħala logħob kif ukoll b’mod amministrattiv inkomplu nikbru għax nemmnu li dejjem hemm fejn titgħallem u dejjem hemm fejn tikber, allura b’mentalità umli inbaxxu rasna u nkomplu naħdmu.

Tħoss li qed isir biżżejjed biex l-isport inġenerali jkun verament inklussiv?

Inħoss li s-sitwazzjoni qegħda tinbidel. Qed ngħid dan għaliex aħna bħala Malta Wheelchair Basketball Association insibu ħafna għajnuna minn Malta Basketball Association, Malta Olympic Committee (li wkoll għadhom kemm riċentement tawna donazzjoni ta’ xi wheelchairs ġodda, kif ukoll Malta Paralympic Committee u ProSport Academy)…. Però bħal kollox, għad baqa’ mhux ftit xi jsir… nixtieq li iktar assoċjazzjonijiet jingħaqdu magħna għax jifhmu l-bżonn ta’ dan il-proġett.

Lil hinn mid-dinja tal-isport, min hu Noel Aquilina? Għidilna ftit dwarek u dwar il-ħajja tiegħek.

Jien ovvjament bniedem li nħobb ħafna l-inklużjoni u l-isport, u nħobb ħafna nkun imdawwar bin-nies.

Naħdem bħala youth worker maż-żgħażagħ kif ukoll nifforma parti mid-dinja tar-running basketball għaliex qiegħed Viċi President mas-Siġġiewi Basketball Learning School, fejn għamilt ukoll 3 snin nikkowċja, u rrid niċċara li mas-Siġġiewi ma waqaftx imma qiegħed fuq pawża zgħira għax interessajt ruħi u qiegħed nagħmel il-masters fil-Physical Education & Sport.

Liema perjodu f’ħajtek kien l-aktar diffiċli għalik iżda tħoss li permezz tiegħu issaħħaħt aktar?

Ovvjament l-iktar żmien diffiċli għal kull bniedem, kif nemmen jien, hu meta jinqalgħu xi affarijiet relatati mas-saħħa tagħna. Jien nista’ ngħid li f`ħajti kelli wħud minnhom dawn, kelli tnejn partikolari fejn tista’ tgħid li ġġelidt għal ħajti fihom. Avventuri li għallmuni napprezza u ngawdi kull sekonda ta’ ħajti.

X’jagħtik l-aktar sodisfazzjoni, u xi jbeżżgħek l-aktar?

Bhal m’għidt qabel, inħobb inkun imdawwar bin-nies, u meta nara nies bħall-ħafna nies li hemm fl-Assoċjazzjoni tal-Malta Wheelchair Basketball, li jingħaqdu u jaħdmu b’serenità għall-istess għan nimtela b’kuraġġ u sodisfazzjon. Sodisfazzjon kbir ukoll hu li ħafna assoċjazzjonijiet u entitajiet li għalkemm m’humiex direttament involuti ma’ persuni b’diżabilità, għażlu li jirkbu fuq il-karru tal-Assoċjazzjoni tal-Malta Wheelchair Basketball, biex flimkien qed nagħmlu differenza fil-ħajja ta’ ħafna nies.

Ovvjament li jbeżżagħni hu li tant hemm xogħol xi jsir li m’iniex se nlaħħaq nagħmel dak kollu li hemm ippjanat. Min-naħa l-oħra, li jżommni seren hu li fl-assoċjazzjoni hemm nies li qegħdin juru ħafna interess u qed jieħdu inizjattivi minn jeddhom u mhux jistennew li jiġu mqabbdin jagħmlu xi xogħol. Għandna kultura ta’ kif jgħidu bl-Ingliż, Leaders creating other leaders.

Fejn tħoss li l-aktar jeħtieġ isir progress fil-mentalità dwar persuni b’diżabilità?

Jien minn dejjem emmint li terminoloġija taf tbiddel il-kuntest kollu. Jekk is-soċjetà se tibqa’ tara d-diżabilità fil-persuni b’diżabilità mhu se naslu mkien. Jekk min-naħa l-oħra niffukaw fuq l-abilità, hemm il-possibiltà li nikbru bħala socjetà għax nagħrfu l-abilitajiet tal-persuni b’diżabilità u nkunu nistgħu ninkludu l-persuni kollha f’dak kollu li kapaċi jagħmlu. Jien inħobb inqabbel is-soċjetà ma’ jigsaw puzzle fejn jekk tintilifli biċċa mill-jigsaw puzzle tiegħi ovvjament din mhux se tkun kompluta filwaqt li jekk ikolli l-biċċiet kollha din se tagħtini stampa sabiħa, u hekk hi s-soċjetà biex taħdem u tiffunzjona kif suppost nemmen li kulħadd irid jiġi nkluż.

Tħoss li għad hawn il-mentalità li persuna b’diżabilità tiġi mistennija li titkellem dwar dak kollu li hu relatat ma’ diżabilità biss?

Sfortunatament iva. Inħoss li għad hawn il-biża’, il-“fear of the unknown”, li wieħed jagħti opportunità lill-persuni b’diżabilità, u din il-biża’ tista’ tkun li wieħed jaħseb li persuna b’diżabilità tista’ biss tkun kapaċi titkellem fuq suġġetti u kwistjonijiet relatati biss mad-diżabilità.

Kieku kellek tibdel xi ħaġa mid-dinja li qed ngħixu fiha bħalissa, xi tkun u għaliex?

Ovvjament hemm iktar minn ħaġa waħda li nixtieq inbiddel, però b’dak li ġara kawża tal-pandemija, li kieku nista’ nbiddel xi ħaġa tkun li nerġgħu mmorru lura għal dak li konna qabel, fil-każ tagħna li nerġgħu lura għat-taħriġ tagħna.

X’inhi l-akbar lezzjoni li tgħallimt mill-ħajja s’issa?

Li tgħix kull mument u titgħallem minnu, għax kull mument huwa importanti u kull mument jista’ jagħtina tagħlima.

Hemm xi ħolma partikolari li tixtieq twettaq?

Il-ħolma tiegħi hi li nara l-assoċjazzjoni tal-Malta Wheelchair Basketball tkompli tikber u li nara iktar nies involuti, minn tfal sa kbar.

X’messaġġ tgħaddi lil min qed jaqra din l-intervista?

Il-messaġġ hu wieħed u hu messaġġ li nħobb ngħaddi dejjem. Flimkien nistgħu nagħmlu d-differenza. Ejjew ħalli bħala poplu wieħed naħdmu flimkien għal iktar inklużjoni.

“Huwa importanti li tkun konsistenti u reali f’dak li twassal lis-segwaċi” – Roxanne Cutajar Gauci

“Huwa importanti li tkun konsistenti u reali f’dak li twassal lis-segwaċi” – Roxanne Cutajar Gauci

Nitkellmu ma’ Roxanne Cutajar Gauci

Roxanne, għidilna ftit dwarek għal min għadu qatt ma segwik…

Jien omm ta’ tnejn. Persuna li nitgħallem affarijiet ġodda kuljum, u b’determinazzjoni u attitudni pożittiva naqsam ir-realta, bit-tlajja’ u l-inżul tal-ħajja. Għandi wkoll passjoni għaż-żfin.

Kif u għaliex iddeċidejt li tibda tibni din il-komunità permezz tal-instagram account tiegħek?

Beda kollox matul l-ewwel lockdown li kellna. Ġiet l-idea li nibda nagħmel intervisti live fuq Instagram fejn niddiskutu suġġetti differenti, u bil-mod il-mod din l-idea żviluppat f’xi ħaġa ferm ikbar milli ppjanajt, u ta’ dan inħossni grata immens.

Għall-kuntrarju li forsi wħud jaħsbu, dan m’huwiex pass faċli, kemm kont ċerta li se jirnexxilek taqbad id-direzzjoni lejn dak li tixtieq tasal għalih, anke għall-fatt li ħafna qed jaqbdu l-istess triq?

Ċertament li mhix faċli. Trid tkun lesta li taqsam it-tajjeb u l-ħażin, u tkun reali mas-segwaċi tiegħek. Jeħodlok ħafna mill-ħin tiegħek biex toħloq il-kontenut, teditja eċċ, imma jekk tkun xi ħaġa li verament tħobb tagħmel, kollox jiġi b’mod naturali u mill-qalb.

L-isem tal-account tiegħek huwa the_dancemama, minn fejn ġie dan l-isem?

Iż-żfin minn dejjem kien parti kbira minn ħajti. Passjoni li ilha fija minn età żgħira ħafna u se tibqa’ għal dejjem. Min-naħa l-oħra, il-fatt li sirt omm biddilli ħajti għall-aħjar, għal dejjem, u allura għaqqadt flimkien tnejn mill-aktar affarijiet importanti f’ħajti.

Riċentament, għalaqt sena f’dan il-vjaġġ. Xi jfisser għalik dan il-fatt?

Inkredibbli! Inħossni kuntenta ħafna li ninsab fejn wasalt illum, naħdem ma’ ħafna brands eċċellenti u nsir naf ħafna segwaċi. Inħossni grata ħafna.

F’din is-sena, tħoss li saret ċerta bidla fik?

Dak kollu li għaddejna u għadna għaddejjin minnu minħabba l-pandemija tani motivazzjoni biex nibqa’ soda u pożittiva kemm jista’ jkun. Ir-rispons li nirċievi mis-segwaċi tiegħi jagħtini ħafna enerġija. Iva saret bidla fija, għaliex kollha kemm aħna ninbidlu kontinwament maż-żmien u bl-esperjenza li ngħaddu minnhom. Inħossni li nbidilt għall-aħjar, tgħallimt inħares lejn il-ħajja b’mod aktar pożittiv. Sirt nara aktar it-tazza bħala nofsha mimlija milli nofsha vojta

Tikkunsidra lilek innifsek bħala influencer?

Nemmen li l-kelma influencer hija kelma qawwija. Għad hemm ħafna x’nitgħallem u fejn nikber. Jien naqsam ħajti, nesprimi l-ħsibijiet u l-emozzjonijiet tiegħi, allura nikkunsidra lili nnifsi bħala lifecaster.

X’differenza għamel il-fatt li sirt familjari mall-pubbliku?

M’għamlitx xi differenza kbira, ħlief li wassalni biex nagħmel ħbieb tal-ġenn u niltaqa’ ma’ ħafna nies li jimmotivawni.

Xi tħoss li hija l-akbar responsabbiltà li ġġorr ta’ kuljum minħabba dak li tagħmel?

Jien nemmen li meta taqsam ħajtek b’dan il-mod, trid tkun konxja tal-eżempji li tkun qed twassal. Naħseb li huwa importanti li tkun konsistenti u l-aktar importanti hu li tkun reali f’dak li turi u titkellem dwaru mas-segwaċi tiegħek.

Omm ta’ żewġt itfal. Kif biddlulek ħajtek? U xi tħoss li tgħallimt l-aktar bl-irwol tiegħek bħala omm?

Jien inħares lejn il-ħajja ta’ omm bħala avventura. Ikun hemm mumenti sbieħ u oħrajn diffiċli. Mumenti ta’ ferħ u ta’ biki imma hija barka u nibqa’ grata għal dejjem li għandi lilhom f’ħajti.

Kemm hu importanti għalik li tinkludi l-familja tiegħek, ir-raġel u t-tfal, f’dak li twassal lis-segwaċi tiegħek?

Il-familja hija importanti għalija. Importanti ħafna. Huma parti kbira minn ħajti u allura hija naturali li jkunu nklużi f’dak li nwassal lis-segwaċi, madankollu xorta nirrispetta l-privatezza.

Minbarra li int żeffiena, int ukoll għalliema taż-żfin. X’wasslek biex tidħol f’dan il-qasam?

Jien bdejt niżfen mindu kelli biss 6 snin, u qatt ma ħarist lura. Hija xi ħaġa li se tibqa’ parti minni għal dejjem. Kienet dejjem il-ħolma tiegħi li ngħallem iż-żfin, li noħloq l-arti permezz taż-żfin, li jkolli l-iskola tiegħi u allura ħdimt ħafna biex inwettaq dak li dejjem xtaqt. Bħal kollox fil-ħajja, ma kinitx faċli imma m’hemm xejn li ma jirnexxilekx tagħmel jekk verament tkun trid xi ħaġa u temmen fiha.

Taqsam ħafna mill-ħajja tiegħek mas-segwaċi tiegħek, iżda tħoss li għandu jkun hemm limitu?

Iva, definittivament. Nemmen li għandu jkun hemm bilanċ tajjeb bejn dak li taqsam pubblikament u dak li żżomm privat. Huwa importanti mhux biss għalija imma anki għall-familja tiegħi

Xi tqis li kienet l-akbar kisba tiegħek s’issa?

Naħseb li kienet il-kunfidenza li rnexxieli nibni biex nitkellem fl-istories tiegħi. Forsi llum il-ġurnata ma tidhirx li kienet sfida għalija imma kien proċess twil biex wasalt s’hawn.

Tinkwieta li dak li tgħid jista’ jiġi interpretat b’mod żbaljat?

Iva fil-fatt għalhekk xi drabi naħsibha darbtejn dwar liema suġġett għandi jew m’għandix nitkellem dwaru onlajn. Huwa importanti li nirrispettaw id-diversità filwaqt li nesprimu opinjonijiet differenti.

Ġieli rċevejt kummenti li weġġgħuk?

Inħossni grata li s’issa qatt ma rċevejt kummenti ta’ dak it-tip.

X’inhu l-akbar sodisfazzjon li jagħtik dak li tagħmel?

Meta persuni jirrelataw ma’ suġġetti varji li nkun qed inwassal u meta tinbet konnessjoni ma’ persuni differenti fuq livell personali tant li nitkellmu u naqsmu l-esperjenzi ma’ xulxin.

Liema hija l-kwistjoni li int l-aktar sensittiva dwarha, u għaliex?

Bħalissa, ċertament li hija l-kwistjoni tat-tibdil klimatika globali, u kif l-ambjent u d-dinja qed jiġu affettwati b’mod negattiv ħafna. Din hija xi ħaġa sensittiva għalija u nixtieq nitkellem aktar dwarha.

Fejn qed taspira li tasal?

Kollha kemm aħna għandna l-għanijiet tagħna. Huwa sabiħ li jkollok mira li trid tilħaq. Madankollu, bħalissa qed nimxi pass wara pass u nara fejn din l-esperjenza tant sabiħa twassalni.

Enable Notifications    OK No thanks