Select Page
X’nafu s’issa dwar il-Monkeypox? – Dr Georgiana Farrugia Bonnici

X’nafu s’issa dwar il-Monkeypox? – Dr Georgiana Farrugia Bonnici

Il-monkeypox hija marda kkaġunata minn virus li ġej minn l-istess familja tal-ismallpox, li kienet ġiet eradikata permezz ta’ vaċċin. Għaldaqstant, jidher li dan il-vaċċin tal-ismallpox jista’ wkoll jipprevjeni madwar 85% mill-marda tal-monkeypox.

Din il-marda ilha teżisti madwar 50 sena, hija l-iktar komuni fl-Afrika u ġiet skoperta l-ewwel fi grupp ta’ xadini.

Il-marda tista’ taffettwa lil kulħadd, minn tfal sa anzjani, u għandha perjodu ta’ inkubazzjoni ta’ madwar 7-21 jum.

L-ewwel sintomi li jistgħu jfeġġu huma għeja, deni, uġigħ fil-muskoli jew fir-ras, u glandoli minfuħin, speċjalment fl-għonq jew tar-ras. Wara, ġeneralment joħroġ ukoll raxx li jiżviluppa f’ponot pjuttost imdaqqsin li jkunu mimlijin b’likwidu isfar. Dawn il-ponot huma l-iktar komuni li jfeġġu fil-wiċċ, fl-idejn jew fis-saqajn, fil-partijiet ġenitali jew anke fil-ħalq. Huwa f’dan l-istadju li l-marda ssir infettiva, sakemm eventwalment jaqgħu l-aħħar qxur tal-ponot.

Il-virus tal-monkeypox normalment idum biex jgħaddi kompletament bejn 2-4 ġimgħat u s’issa jidher li ma jħallix impatti serji fuq il-ġisem.

It-trattament ghal din il-kundizzjoni huwa wieħed konsersattiv li hu mmirat sabiex jitnaqqsu s-sintomi. Ir-raxx eventwalment jinxef waħdu. Dan il-virus jista’ jittieħed mill-arja jew permezz ta’ kuntatti diretti ma’ persuni infettati, inkluż kuntatti ma’ likwidi li ġejjin minn persuni infettati, li jinsabu f’xugamani, lożor u anke ħwejjeġ.

F’każ li jfeġġu xi sintomi li jistgħu jkunu simili ta’ dawk tal-monkeypox, wieħed għandu jfittex għajnuna medika mill-aktar fis, jevita kuntatti sesswali u jżomm lilu innifsu iżolat ħalli wieħed inaqqas milli jinfirex.

Jekk tixtieq issegwi l-blog tiegħi tista’ tagħmel dan billi tagħmel LIKE fuq din il-paġna ta’ Facebook: ×Be Holistically Healthy, MD× By Dr. Georgiana Farrugia Bonnici | Facebook

Jekk għandek xi mistoqsijiet li trid tistaqsi jew xi suġġett li tixtieq li nitkellmu dwaru ibagħtilna fuq info@skoperta.net

Vaginismus – Komuni aktar milli taħseb! Imma x’inhu eżattament?

Vaginismus – Komuni aktar milli taħseb! Imma x’inhu eżattament?

Meta Amanda tiġi biex ikollha x’taqsam ma’ Mark, tibża’ li se tiddiżappuntah għax għal xi raġuni ma jistax jippenetraha. Bħal donnu hemm ħajt. Tħobbu. Tixtiequ. Però meta tiġi għal att sesswali, tingħalaq.

Dak li jista’ jkun qed jiġri lil Amanda jissejjaħ vaginismus. Vaginismus huwa uġigħ ġenitali li joħloq imblukkar għall-penetrazzjoni. Huwa disturb psikosesswali li huwa komuni f’ħafna nisa, għalkemm mhux spiss nisimgħu bih. Ħafna nies ma jafux dwar din il-kundizzjoni peress li mhux spiss tingħata attenzjoni u xi nisa li għandhom il-kundizzjoni jaf ma jsemmuhiex minħabba mistħija.

Il-vaginismus jiġi f’tipi differenti, skont is-sitwazzjoni u s-severità. Għalkemm mhux l-istess għal kulħadd, li jkollok vaginismus ifisser li mara tesperjenza diffikultà bil-penetrazzjoni vaġinali li tista’ tkun ta’ forom differenti, kemm jekk waqt is-sess, bl-użu ta’ tampuni, bl-użu tas-swaba’, jew anke waqt eżamijiet mediċi.

Situational Vaginismus huwa t-tip fejn iseħħu spażmi vaġinali skont dak li jkun qed jiddaħħal fil-vaġina. Mara tista’ ma tkunx tista’ tagħmel sess, iżda tkun kapaċi tuża tampon, pereżempju.

Spasmodic vaginismus huwa forma oħra li fiha l-persuna tħoss spażmu fil-vaġina anke meta tkun involuta f’attivitajiet li jistgħu jwasslu għal sess, bħal bews jew foreplay.

L-aktar forma severa ta’ vaginismus hija complete vaginismus, fejn mara ma tistax tiflaħ l-ebda forma ta’ penetrazzjoni ta’ kwalunkwe forma, u l-possibbiltà ta’ penetrazzjoni tqanqal il-biża’.

Fil-każ ta’ Amanda, meta l-koppja tipprova tagħmel is-sess, il-muskoli tal-vaġina awtomatikament jidħlu fi spażmu u jinġibdu. Dan il-proċess ħafna drabi jiżviluppa bħala mekkaniżmu ta’ difiża li l-ġisem juża biex jipproteġi lill-persuna minn uġigħ u skumdità antiċipati.

Jista’ jkun hemm varjetà ta’ kawżi psikoloġiċi li jistgħu jkunu kawżi għal din il-kundizzjoni, u li jikkawżaw il-biża’ u l-ansjetà li jistgħu jitqanqlu fl-istennija tal-penetrazzjoni.

Kwistjonijiet relatati ma’ trawmi tal-passat, bħall-istupru u l-abbuż sesswali fit-tfulija jistgħu jħallu biża’ persistenti fil-vittma, li jirriżultaw f’vaginismus li jiżviluppa maż-żmien bħala mekkaniżmu ta’ difiża. Kwistjonijiet oħra li jistgħu jkunu kawża għall-esperjenza ta’ dan id-disturb huma kwistjonijiet ta’ relazzjoni, ansjetà dwar is-sess, kunċetti żbaljati dwar il-vaġina u s-sess, biża’ ta’ tqala u twelid, u informazzjoni skorretta li s-sess huwa ta’ wġigħ, ħażin u tal-mistħija.

Jista’ jkun ukoll minħabba esperjenza sesswali ħażina fil-passat jew li temmen li l-vaġina tiegħek hija żgħira wisq. Il-vaginismus m’għandux jiġi konfuż ma’ kundizzjonijiet oħra li jistgħu jikkawżaw uġigħ simili fil-vaġina bħal Dyspareunia. Dyspareunia, għalkemm ikkaratterizzata wkoll minn sess bl-uġigħ, ħafna drabi hija rizultat għal kwistjonijiet fiżiċi li jistgħu jkunu preżenti fiżjoloġikament, bħal li jkollok ċisti, atrofija vaġinali jew mard infjammatorju pelviku.

Li jkollok dan id-disturb ma jfixkilx lill-mara milli titqanqal sesswalment b’modi oħra. Hemm metodi oħra ta’ pjaċir sesswali li jistgħu jitgawdew u li mhux neċessarjament jinvolvu penetrazzjoni tal-vaġina bħal stimulazzjoni klitorali, stimulazzjoni ta’ żoni eroġeni oħra, u sess anali. Mara bil-vaginismus għandha żżomm libido b’saħħitha, u xorta jirnexxilha tixxarrab meta tħossha imqanqla sesswalment.

Il-vaginismus normalment jiġi ttrattat b’taħlita ta’ terapija ma’ professjonist psikologiku fil-qasam tas-sess, kif ukoll sett ta’ eżerċizzji li għandhom jiġu pprattikati id-dar. L-eżerċizzji użati jgħinu lin-nisa biex jippenetraw u jġebbdu l-vaġina gradwalment, u bil-mod isiru komdi bil-penetrazzjoni bil-pass tagħhom stess. It-tekniki tar-rilassament u tan-nifs huma wkoll ipprattikati, u huma mħeġġa biex jintużaw flimkien meta jsiru l-eżerċizzji.

Dawn it-tekniki eventwalment se jkunu utli ħafna meta jiġi pprattikat l-att sesswali. It-terapija għall-vaginismus tgħin biex timmaniġġja u taħdem fuq il-biża’, ansjetà jew sentimenti negattivi li mara jista’ jkollha dwar il-penetrazzjoni. It-tkissir tal-ostakli mentali jgħin lill-persuna tibda tagħmel sens tal-kawża, u tgħinha tikseb aktar kontroll tas-sitwazzjoni. B’dan il-mod, kemm il-limitazzjonijiet fiżiċi tal-vaginismus, kif ukoll l-imblukkar psikoloġiku jistgħu jingħelbu.

Tista’ ssib aktar informazzjoni hawnhekk.

“Jeħtieġ li aktar persuni pubbliċi jieħdu r-rwol ta’ Ambaxxaturi tas-Saħħa Mentali” – Prof. Andrew Azzopardi

“Jeħtieġ li aktar persuni pubbliċi jieħdu r-rwol ta’ Ambaxxaturi tas-Saħħa Mentali” – Prof. Andrew Azzopardi

Wara konsultazzjoni ma’ diversi professjonisti u għaqdiet mhux governattivi li jaħdmu fil-qasam tas-saħħa mentali kif ukoll ma’ persuni li għaddejjin jew għaddew minn problemi ta’ saħħa mentali, d-Dekan tal-Fakultà tat-Tisħiħ tas-Soċjetà, il-Professur Andrew Azzopardi ppubblika 100 proposta li huma meqjusa bħala prijoritajiet f’dan il-qasam.

Fost il-100 proposta, il-Professur Andrew Azzopardi semma l-ħtieġa ta’ kampanja biex tonqos l-istigma fuq is-suġġett tas-saħħa mentali.

Ippropona wkoll sptar ġdid iddedikat għas-saħħa mentali fil-prossimità tal-Isptar Mater Dei li jinbena f’din is-sena li ġejja, kif ukoll il-ħtieġa ta’ Segretarju Parlamentari għas-saħħa mentali.

Semma wkoll il-ħtieġa ta’ servizzi aktar immedjati għat-tfal bi problemi ta’ saħħa mentali kif ukoll li jiġi studjat u analiżżat is-self harm, anke f’etajiet bikrija, u jittieħdu l-azzjonijiet meħtieġa.

Prijorità oħra hija li jingħataw aktar korsijiet ta’ first aid għas-saħħa mentali u jsiru mandatorji fost l-għaqdiet u postijiet tax-xogħol.

Il-Professur Andrew Azzopardi semma wkoll il-ħtieġa ta’ aktar persuni pubbliċi li jitkellmu dwar esperjenzi ta’ sfidi ta’ saħħa mentali u kif affettwawhom u jingħataw spazju biex jagħtu s-sehem tagħhom għat-titjib ta’ dan il-qasam.

Semma wkoll il-ħtieġa ta’ programm ta’ appoġġ għal dawk il-persuni li jkunu fil-fażi tranżitorja bħala persuni LGBTI+ u l-familjari tagħhom minħabba l-pressjoni li timponi fuqhom is-soċjetà.

Huwa ppropona wkoll programm għall-ġenituri li uliedhom għandhom problemi ta’ saħħa mentali. Enfasizza l-ħtieġa ta’ tisħiħ ta’ servizzi għall-familja u sistemi aktar b’saħħithom biex jiġu evitati sitwazzjonijiet ta’ parental alienation.

Tkellem ukoll dwar il-ħtieġa ta’ aktar programmi li jqajmu kuxjenza fuq il-midja u li hemm bżonn li jsir aktar xogħol biex il-midja soċjali ma sservix aktar biex tagħmel pressjoni mentali fuq iż-żgħażagħ, kif ukoll dwar l-importanza ta’ aktar taħriġ għat-tfal fuq edukazzjoni tal-midja.

Il-Professur Andrew Azzopardi ppropona wkoll taħriġ għall-ġurnalisti biex ikunu jafu kif jittrattaw stejjer dwar saħħa mentali u ma jkomplux juru lill-persuna ta’ saħħa mentali bħala msieken u fejn ifittxu biss is-sensazzjonaliżmu.

Dwar il-ħabs, fost oħrajn semma l-ħtieġa li jitnaqqas l-użu faċli ta’ trankwilizzanti fil-ħabs u minflok niffukaw fuq talk therapy, kif ukoll servizzi għal dawk li jkunu għadhom kif jidħlu l-ħabs.

Proposta oħra hija li ssir kampanja kif l-annimali jistgħu jservu ta’ sapport u terapija specjalizzata għal min għandu problemi ta’ saħħa mentali filwaqt li nippreservaw il-benesseri tal-annimali wkoll.

Semma wkoll il-ħtieġa biex l-arti, il-mużika u l-isport ikunu aktar aċċessibbli għall-persuni bi problemi ta’ saħħa mentali kemm mil-lat terapewtiku kif ukoll mil-lat ta’ divertiment u ta’ espressjoni tal-ħsus.

Fuq kollox, b’dawn il-100 proposta, il-Professur esprima l-importanza li s-settur tas-saħħa mentali jkun prijorità għall-Gvern matul dawn is-snin li ġejjin minħabba li hija problema li dejjem qed tikber.

X’tista’ tagħmel biex tevita uġigħ f’dahrek? – Dr Georgiana Farrugia Bonnici

X’tista’ tagħmel biex tevita uġigħ f’dahrek? – Dr Georgiana Farrugia Bonnici

L-uġigħ fid-dahar huwa pjuttost komuni, iżda rarament jkun ikkaġunat minħabba mard serju.
Huwa magħruf li n-nies li għandhom impjiegi fl-uffiċini jkollhom aktar tendenza li jbatu minn uġigħ kroniku fid-dahar, ġeneralment kaġun ta’ qagħda ħażina kif ukoll minħabba li jkunu qed iżommu l-istess pożizzjoni għal perjodi itwal ta’ ħin.

Barra minn hekk, l-uġigħ fid-dahar jista’ jiġi kkawżat ukoll minħabba ċerti ritwali ripetittivi, bħall-użu tal-forza tqila f’xogħol manwali jew għodod ta’ vibrazzjoni, kif ukoll waqt xi xogħlijiet fuq barra f’temperaturi kesħin fix-xitwa.

Fatturi ta’ riskju li jippredisponu individwi għal uġigħ kroniku fid-dahar jinkludu kundizzjonijiet preċedenti fid-dahar bhall-xatika, slip disc, artrite jew ksur, abbużi minn sustanzi ta’ alkoħol jew droga, obeżità jew tnaqqis fl-attività fiżika, parteċipazzjoni fi sports ta’ kuntatt, kif ukoll fatturi oħrajn psikoloġiċi, bħall-ansjetà.

Fortunatament, hemm miżuri sempliċi li l-impjegati jistgħu jimplimentaw ta’ kuljum sabiex jottimizzaw il-postijiet tax-xogħol tagħhom u jgħinu fil-prevenzjoni ta’ uġigħ fid-dahar rikorrenti.

  • Is-siġġijiet tal-uffiċċju għandhom idealment ikollhom xi tip ta’ sapport għad-dahar. Wieħed jista’ jagħżel li jpoġġi imħadda żgħira jew xugaman irrumblat fil-livell tal-qadd. L-għoli tas-siġġijiet tal-uffiċċju għandu jiġi aġġustati sabiex is-saqajn ikunu ċatti mal-art u l-irkopptejn jibqgħu f’angolu ta’ 90 degrees minn mal-art. Fl-aħħar nett, wieħed għandu wkoll iżomm il-moniters tal-kompjuter ftit ‘il bogħod mis-siġġijiet, peress li dan iħeġġeġ lill-impjegati biex jistiraw darhom lura, minflok ma jxaqilbuh ‘il quddiem u jippreċipitaw tensjoni kronika tal-għonq.
  • Hija wkoll prattika komuni għall-impjegati li jpoġġu t-telefowns tagħhom bejn ir-ras u l-ispalla biex iżommu idejhom ħielsa waqt li jitkellmu, u b’hekk jikkawżaw tensjoni addizzjonali għal għonqhom u l-ispallejn. Idealment, wieħed għandu juża headset jew speakerphone għal kwalunkwe konverżazzjoni bit-telefown li ddum aktar minn ħames minuti.
  • Huwa wkoll importanti li wieħed jieħu pawżi qosra biex jalterna bejn il-pożizzjonijiet bilqiegħda u bilwieqfa matul il-ġurnata tax-xogħol. L-impjegati kollha għandhom jiddedikaw ftit ħin biex iċaqalqu ġisimhom, peress li jekk wieħed jibqa’ bilqiegħda għal perjodi twal ta’ ħin jista’ jdgħajjef il-muskoli tad-dahar. Barra minn hekk, tista’ ssaħħaħ il-muskoli tad-dahar permezz ta’ fiżjoterapija jew eżerċizzji speċifiċi, bħal yoga, sit-ups jew Pilates. Dawn ġeneralment itejbu b’mod naturali l-qagħda ta’ dak li jkun u eventwalment inaqqsu l-uġigħ fid-dahar.

Jekk tixtieq issegwi l-blog tiegħi tista’ tagħmel dan billi tagħmel LIKE fuq din il-paġna ta’ Facebook: ×Be Holistically Healthy, MD× By Dr. Georgiana Farrugia Bonnici | Facebook

Jekk għandek xi mistoqsijiet li trid tistaqsi jew xi suġġett li tixtieq li nitkellmu dwaru ibagħtilna fuq info@skoperta.net

Carpal Tunnel – X’inhi eżattament? U x’tista’ tagħmel jekk tħoss is-sintomi? – Dr Georgiana Farrugia Bonnici

Carpal Tunnel – X’inhi eżattament? U x’tista’ tagħmel jekk tħoss is-sintomi? – Dr Georgiana Farrugia Bonnici

Il-carpal tunnel tikkonsisti minn passaġġ dejjaq fuq il-parti ta’ quddiem tal-idejn u l-polz, li sservi bħala daħla għall-pala tal-id għal diversi tendini u kif ukoll, in-nerv medjan. In-nerv medjan għandu rwol importanti li jissupplixxi s-sensazzjoni lis-swaba, u kif ukoll li jiffaċilita l-moviment tas-suba’ l-kbir.

Is-sindromu tal-carpal tunnel għandu tendenza li jinqala’ minħabba kompressjoni kontinwa fuq in-nerv medjan. Din il-kundizzjoni tista’ tiġi preċipitata minn ċerti fatturi li jinkludu li tkun mara minħabba anatomija iżgħar tal-polz, ċerti kundizzjonijiet bħal ksur jew dislokazzjonijiet preċedenti fil-polz, artrite, dijabete, obeżità, tqala, menopawsa, disturbi fil-glandola tat-thyroid, mard tal-kliewi, u kif ukoll, permezz ta’ mozzjonijiet ripetittivi tal-idejn, li jinvolvu liwi fit-tul tal-polz waqt ħidmiet speċifiċi ta’ xogħol, bħall-użu ta’ għodod tal-kostruzzjoni, klerikali, tal-catering jew tal-parrukkiera, kif ukoll attivitajiet frekwenti oħra ta’ kuljum, bħas-sewqan, l-użu tat-telefon cellulari jew il-qari.

Is-sintomi gradwali tal-Carpal Tunnel jistgħu jinkludu sensazzjoni ta’ tnemnim jew dgħufija fis-swaba, fl-idejn, jew fid-driegħ. Ċerti individwi jistgħu jwaqqgħu oġġetti, u anke jkollhom it-tendenza li jċaqilqu idejhom sabiex itaffu dawn is-sintomi li jistgħu wkoll jiggravaw matul il-lejl jew malli wieħed iqum kmieni filgħodu.

Is-sindromu tal-carpal tunnel jista’ jinterferixxi mal-attivitajiet ta’ kuljum kif ukoll ifixkel l-irqad. Huwa importanti li wieħed ifittex parir mediku bikri, peress li jekk din il-kundizzjoni ma tiġix ittrattata, maż-żmien tista’ sseħħ ħsara permanenti fin-nervituri jew fil-muskoli.

Is-sindromu tal-carpal tunnel jista’ jiġi djanjostikat permezz ta’ eżami fiżiku, kif ukoll testijiet speċifiċi dwar il-kunduzzjoni tan-nervituri, li huma kapaċi jivvalutaw kwalunkwe tfixkil fl-attività elettrika tal-polz u l-idejn meta l-muskoli jikkuntrattaw u meta jkunu mistrieħa, permezz tal-użu ta’ elettrodi żgħar imwaħħla mal-ġilda.

Modi sempliċi biex titnaqqas il-pressjoni fuq in-nerv medjan u għalhekk jitnaqqas ir-riskju li tiżviluppa s-sindromu tal-Carpal Tunnel jinkludu: li żżomm qagħda tajba waqt il-ħinijiet tax-xogħol li tippermetti r-rilassament tal-idejn, it-teħid ta’ pawżi qosra u frekwenti, speċjalment meta tuża għodod tal-kompjuter jew tal-kostruzzjoni li jivvibraw, imqassijiet tal-parrukkiera jew cash registers.

Għażliet oħra ta’ trattamenti konservattivi għas-sindromu tal-carpal tunnel jinkludu l-użu ta’ splints tal-polz li ġeneralment jintlibsu bil-lejl, vitamini kumplessi tat-tip B li jippromwovu s-saħħa u r-riġenerazzjoni tan-nervituri, kif ukoll użu għal żmien qasir ta’ mediċini anti-infjammatorji jew injezzjonijiet ta’ kortikosterojdi li jtaffu l-uġigħ u n-nefħa.

Barra minn hekk, il-yoga u l-fiżjoterapija jistgħu jgħinu wkoll. Għal każijiet aktar severi li ma jirrispondux għal miżuri li semmejna, id-dekompressjoni tal-carpal tunnel tista’ tinkiseb ukoll permezz ta’ intervent kirurġiku, li tinvolvi dissezzjoni tal-ligament li kontinwament ikun qed jagħfas fuq in-nerv medjan.

Jekk tixtieq issegwi l-blog tiegħi tista’ tagħmel dan billi tagħmel LIKE fuq din il-paġna ta’ Facebook: ×Be Holistically Healthy, MD× By Dr. Georgiana Farrugia Bonnici | Facebook

Jekk għandek xi mistoqsijiet li trid tistaqsi jew xi suġġett li tixtieq li nitkellmu dwaru ibagħtilna fuq info@skoperta.net

Cot Death – X’inhi eżattament? U kif tista’ tipprevjeni milli tiġri?

Cot Death – X’inhi eżattament? U kif tista’ tipprevjeni milli tiġri?

Il-cot death, għalkemm mhux komuni, tista’ twassal f’mewt għallarrieda ta’ trabi waqt l-irqad, speċjalment fl-ewwel ftit xhur ta’ ħajjithom.

Inti tista’ tipproteġi lit-tarbija tiegħek minn cot death billi traqqadha fuq daharha; iżda mhux fuq ġenbha jew fuq żaqqha, u idealment fl-istess kamra mal-ġenituri.

Importanti wkoll li t-tarbija titpoġġa fuq saqqu sod mgħotti b’liżar irqiq, f’ambjent nadif mingħajr tipjip, iżda wieħed dejjem għandu jħalli r-ras tat-tarbija mikxufa. Kif wkoll, wieħed għandu jevita l-użu ta’ imħaded, kutri ħoxnin, softoys jew affarijiet oħra fil-cot li jistgħu jkunu perikolużi għat-tarbija waqt l-irqad.

Huwa vitali wkoll li wieħed qatt ma jorqod fuq is-sufan b’tarbija f’idejh. It-trabi dejjem għandhom jorqdu fil-cot tagħhom.

Jekk tixtieq issegwi l-blog tiegħi tista’ tagħmel dan billi tagħmel LIKE fuq din il-paġna ta’ Facebook: ×Be Holistically Healthy, MD× By Dr. Georgiana Farrugia Bonnici | Facebook

Jekk għandek xi mistoqsijiet li trid tistaqsi jew xi suġġett li tixtieq li nitkellmu dwaru ibagħtilna fuq info@skoperta.net

Enable Notifications    OK No thanks