Select Page
Ġieli tesperjenza ansjetà relatata mas-saħħa? X’tista’ tagħmel? – Danica Ann Cassar

Ġieli tesperjenza ansjetà relatata mas-saħħa? X’tista’ tagħmel? – Danica Ann Cassar

L-ansjetà hija kelma li sirna nisimgħu ta’ spiss. Min-naħa huwa tajjeb illi sirna nitkellmu daqshekk fil-miftuħ dwar problemi tas-saħħa bħall-ansjetà. Però jaf li matul iż-żmien affarijiet li jkunu ftit challenging jew tal-biżà nqabbluhom dejjem mal-ansjetà u nispiċċaw nagħmlu d-dijanjosi tal-ansjetà waħedna lilna nfusna.

Tajjeb ukoll li nsemmi li fid-dinja li qed ngħixu llum, wara li ilna sena u nofs ngħixu f’pandemija qed inkunu forsi xi ftit aktar anzjużi u inkwetati mis-soltu dwar affarijiet li qabel ma konniex naħsbuha darbtejn. Hemm tipi differenti ta’ ansjetà fosthom il-famużi li nsemmu bħal attakk ta’ paniku jew phobia fost l-oħrajn. Però hemm tip ta’ ansjetà li rari nitkellmu dwarha għax forsi mhix kbira daqs dawn li semmejt imma hija vera importanti. Qed nirreferi għall-ansjetà relatata mas-saħħa.

Allura x’inhi din l-ansjetà relatata mas-saħħa?

Dan huwa meta wieħed ikun anzjuż jew inkwetat b’mod frekwenti li se taqbdu xi kundizzjoni partikolari. Din tista’ tkun relatata wkoll meta wieħed joqgħod għassa b’mod estrem tal-imġiba ta’ ġismu jew jiffissa fuq uġigħ partikolari li s-soltu jkun hemm dejjem u ma nagħtux kasu. Dawn il-beżgħat iwasslu lill-individwu jiċċekkja u jfittex u jaqra ħafna informazzjoni eżempju minn kotba jew l-internet u joqgħod iqabbel is-sintomi ma’ kundizzjonijiet differenti. Dan jista’ jwassal għal aktar ħsibijiet ta’ ansjetà u ta’ inkwiet li twassal biex is-sintomi tal-ġisem jiggravaw.

Din tista’ tiġi kkawżata minn diversi fatturi bħal wieħed jara ħafna kundizzjonijiet tas-saħħa fin-nies ta’ madwaru u dawk li jħobb allura bla ma trid kull sintomu żgħir jidher ħafna kbir f’għajnejn dak li jkun.

Qatt osservajt lil xi ħadd b’din l-imġiba? Jew forsi inti ġieli għamiltha?

Kif tista’ tgħin lilek innifsek jew persuni oħra li qed jagħmlu dan?

L-ewwel parir hu li jekk hemm xi sintomi, tkellem mat-tabib tiegħek biex tiċċekkja u sserraħ moħħok li ma hemm xejn gravi jew ta’ inkwiet. Sakemm tkun qed tistenna r-riżultat jew l-appuntament, evita kemm jista’ jkun li toqgħod timla rasek billi tfittex l-informazzjoni. Hemm barra teżisti ħafna misinformazzjoni u aktar tispiċċa toqgħod tinkwieta milli sserraħ rasek.

It-tieni parir hu li jekk qed tinnota xi sintomi mhux tas-soltu, ħu nota tagħhom għax jaf ikunu utli għall- konsulenza mat-tabib imma tmurx fl-estrem u tieħu nota ta’ kollox, nifs b’nifs.

It-tielet parir hu biex tinnota l-kuntest, xi jkun qed jiġri mal-madwar u ħajtek eżempju jekk dan l-aħħar qed tħossok taqta’ n-nifs. Ieqaf u aħseb ftit, bħal pereżempju ara li ma tkunx għadek kif tlajt taraġ tiġri jew ġrejt xi ġirja, għax f’mumenti bħal dawn huwa normali li jkollok qtugħ ta’ nifs.

U l-aħħar parir hu biex tibda taħseb dwar xi ħaġa oħra li mhijiex relatata mas-saħħa bħal valuri oħra tal-familja jew kuntentezza, ix-xogħol jew ix-xogħol tad-dar. Dan għaliex aktar ma tiffoka fuq is-saħħa aktar se żżid il-ħsibijiet u aktar se tħossok anzjuż.

Jekk tħoss li l-ansjetà ma tistax tikkontrollaha jew timmaniġġjaha aktar nistiednek tagħmel appuntament ma’ professjonisti tas-saħħa mentali bħal counsellors jew psikologi ħalli jkunu jistgħu jgħinuk tagħraf aktar għaliex qed ikollok dawn il-ħsibijiet u x’tista’ tagħmel biex ittejjeb is-sitwazzjoni.

Kif tista’ żżomm id-dwiefer u l-ġilda ta’ idejk u saqajk f’kundizzjoni tajba?

Kif tista’ żżomm id-dwiefer u l-ġilda ta’ idejk u saqajk f’kundizzjoni tajba?

Illum nixtiequ naqsmu magħkom xi linji gwida li tistgħu ssegwu mill-kumdità ta’ djarkom, sabiex iżżommu d-dwiefer, flimkien mal-ġilda ta’ l-idejn u s-saqajn, fl-ahjar kundizzjoni possibbli.

L-indafa fid-dwiefer hija importanti ħafna biex nevitaw iċ-ċans li jittrabbew diversi mikrobi, bħall-batterji jew moffa. F’dawn iż-żminijiet ta’ pandemija huwa rrakkomandat li nżommu d-dwiefer qosra kemm jista’ jkun, biex ma jidħolx ħmieġ taħthom. Id-difer għandu wkoll jinħasel bi brush żgħira li tilħaq sew kull rokna, u kif ukoll inżoqqu lill-“cuticle” bi żjut apposta sabiex nevitaw li jikbru x-xullief u nagħtu iktar vitalità lill-ġilda ta’ madwar id-difer. Wara li nagħmlu dan, nistgħu nużaw wkoll “nail hardner” sabiex id-difer jissoda iktar. Il-vitamini B u C, u l-minerali bħall-“magnesium”, l-ħadid u z-“zinc” ukoll jgħinu biex jissaħħaħ id-difer.

Minħabba li bħalissa qegħdin naħslu ħafna iktar idejna u nużaw is-sanitizer ta’ spiss, hemm tendenza li l-ġilda ta’ idejna tixxotta. Għalhekk, huwa importanti li nużaw krema tal-idejn, li tgħin il-ġilda tkun aktar morbida. Il-kura tal-ġilda tas-saqajn hija importanti wkoll. Apparti li napplikaw “body butters” ħalli nevitaw li jittrabbew il-kallijiet, dan nistgħu wkoll nagħmluh billi nżommu saqajna nodfa u xotti mill-ilma, u fejn nistgħu, inħallu saqajna ftit għall-arja biex nipprevjenu l-infezzjonijiet tal-moffi. Jekk wieħed jara li qed irabbi xi ġilda iebsa, nefħa, uġigħ jew kundizzjonijiet abnormali oħrajn fis-saqajn, dejjem għandu jieħu parir professjonali mingħand podoloġista.

Fatti oħrajn importanti li ta’ min wieħed isemmi huwa li d-difer jaf saħansitra jbiddel il-forma jew il-kulur tiegħu, jew jinqasam u jsir iktar fraġli, anke b’riżultat ta’ ċerti kundizzjonijiet mediċi li ma jkunux qegħdin jiġu kkontrollati sew. Bħal ngħidu aħna; problemi fit-thyroid, fil-pulmun, fil-qalb jew fil-fwied, f’infezzjonijiet bħal l-endocardite u l-hepatite, il-psoriasis, f’malnutrizzjoni jew f’defiċjenzi ta’ ċerti minerali u vitamini, f’anemija, u anke b’kaġun ta’ ansjetà jew stress qawwi, fost oħrajn. Għaldaqstant, huwa importanti li dejjem titkellmu mat-tabib tagħkom, jekk tħossu li hemm xi bidliet drastiċi fl-apparenza tad-dwiefer tagħkom, speċjalment jekk dawn xorta jibqgħu jiddgħajfu minkejja li qegħdin tittrattawhom bi prodotti professjonali msemmija hawn fuq.

Dan l-artiklu ġie mwassal lilkom b’kollaborazzjoni ma’ Ms. Roxanne Calleja (Teknixin tad-Dwiefer)

Jekk tixtieq issegwi l-blog tiegħi tista’ tagħmel dan billi tagħmel ‘like’ fuq din il-paġna ta’ Facebook: ×Be Holistically Healthy, MD× | Facebook

Kif tista’ tgħin lilek innifsek biex tieqaf tpejjep? – Dr Georgiana Farrugia Bonnici

Kif tista’ tgħin lilek innifsek biex tieqaf tpejjep? – Dr Georgiana Farrugia Bonnici

It-tipjip dejjem ipoġġi lill-ġisem f’riskji ta’ kumplikazzjonijiet fis-sistemi kardjovaskulari, respiratorji, renali u immunitarja. Għaldaqstant, wieħed għandu jibda t-triq sabiex jieqaf ipejjep mill-aktar fis possibbli.

L-ewwel ħaġa li wieħed għandu jżomm f’moħħu huwa li jrid ikollu pjan imfassal quddiemu ta’ kif beħsiebu jaqta’ l-vizzju tat-tipjip, li primarjament jikkaġuna wkoll dipendenza tal-ġisem fuq in-nikotina. Għalhekk, qabel ma wieħed jibda din it-triq, għandu dejjem jikkonsulta mat-tabib tiegħu, fuq metodi alternattivi li jistgħu jgħinuh biex jitnaqqsu l-effetti tal-“withdrawal” minn din l-“addiction”; bhall-uġigħ ta’ ras, nuqqas ta’ enerġija, nervi u tibdil fil-burdata. Huwa importanti wkoll li wieħed jixrob ilma spiss, inaqqas l-alkoħol, u jiekol ikel bnin.

Il-“counselling”, jew in-“nicotine replacement therapy” jistgħu jgħinu biex wieħed ikun jista’ jnaqqas il-kilba li kultant żmien ikollu sabiex jerġa’ jibda jpejjep. Għal riżultati aħjar, huwa wkoll rakkomandat li wieħed jibda jnaqqas ftit ftit l-ammont ta’ sigaretti li jpejjep kuljum, minflok jaqta’ kollox ħesrem. Wieħed għandu wkoll jevita li jmur f’postijiet, jew ikun parti minn klikek fejn it-tipjip jintuża bħala mezz ta’ soċjalizzazzjoni.

Huwa fatt magħruf li waħda mir-raġunijiet għaliex wieħed ipejjep huwa sabiex jibbenifika mill-effett ta’ rilassament li ġġib magħha n-nikotina. Għaldaqstant, huwa importanti li wieħed ifittex ukoll metodi alternattivi, jew passatempi varji sabiex ikun jista’ jirrilassa, bħall-qari, l-eżerċizzju, jew il-mużika.

Ħaġa oħra li tikkaġuna l-leblieba hija li wieħed jaf xorta jkun jixtieq xi ħaġa f’ħalqu, jew inkella li jagħmel movimenti simili b’idejh li qabel kien dara jagħmel biex jixgħel is-sigarett. Iċ-“chewing gum”, jew tipi ta’ “snacks” żgħar oħra, li jirrikjedu li tqaxxarhom qabel ma’ tiekolhom, bħall-ġewż/lewż, jew li tixrob minn tazza bi “straw”, jafu jgħinu f’dan ir-rigward. Ċerti krafts li jsiru bl-idejn, bħan-“knitting” jafu wkoll ikunu ta’ għajnuna kbira.

Nafu wkoll li t-tipjip huwa assoċjat ma’ avvenimenti oħra bażiċi li jsiru f’kull ġurnata, fil-ħajja tagħna ta’ kuljum, bħat-tipjip waqt il-kolazzjon ma’ xi tazza kafe’, jew inkella wara l-ikel. Allura, huwa importanti wkoll li ssibu alternattivi oħra biex timlew il-ħin li s-soltu kontu tqattgħuh biex tpejpu waqt dawn it-“triggers”, bħal pereżempju, li taħsel snienek, jew tibgħat SMS/email minflok tqabbad sigarett. Ħaġa oħra li taf tgħin hija li tnaddaf id-dar u l-karozza sew ħalli tnaqqas l-odor ta’ sigaretti li jaf iktar iżżid il-leblieba, u tiżbarazza postijiet oħra fejn qabel kont imdorri tpejjep, mill-“lighters” u mill-“ashtrays”.

Huwa importanti ferm li wieħed jiftakar illi biex jara kambjament il-quddiem, irid jagħmel ħafna bidliet żgħar f’ħajtu. Is-sagrifiċċju dejjem irid ikun, però huwa tajjeb li wieħed jippremja lilu nnifsu meta jkun laħaq ir-riżultat li jkun ilu jixtieq.

Naħseb li huwa importanti ħafna li wieħed ikun motivat sabiex ikompli t-triq sal-aħħar; ħalli jaqta’ kompletament il-vizzju qerriedi tat-tipjip. Ngħiduha kif inhi, xi minn daqqiet, din il-mixja jaf tkun twila, u mhux faċli. Però, jekk ma tagħmel l-ebda bidla mhux se tikseb l-ebda riżultati. Għalhekk, hu importanti ħafna li ma taqta’ qalbek qatt.

Fl-aħħar mill-aħħar, huwa ta’ ġid li wieħed jiddeċiedi li jieħu l-ewwel pass sabiex jaqta’ dan il-vizzju, meta tqis li huwa fatt magħruf li r-rata tal-qalb, tiġi għan-normal sa kwarta biss wara li wieħed ikun pejjep l-aħħar sigarett. Filwaqt li sa sena biss wara li wieħed jieqaf ipejjep, ir-riskju li jaqbdu attakk tal-qalb, jonqos bin-nofs. Madanakollu, huwa meta jkunu għaddew 10 snin mill-waqfien tat-tipjip li wieħed inaqqas totalment ir-riskju ta’ mard kardjovaskulari, jiġifieri, qisu qatt ma kien pejjep f’ħajtu.

Huwa vitali wkoll li wieħed jiftakar li din hija mixja, li se jkun fiha kemm tlajja’ u kemm nzul. Però qatt mhu tard biex tieqaf tpejjep! Għaldaqstant, biex wieħed forsi jrabbi dak id-daqsxejn iktar kuraġġ u kunfidenza fih innifsu, ikun ideali li jfittex wkoll l-għajnuna professjonali ta’ “smoking cessation therapist” u kif wkoll is-sapport ta’ ħbieb tal-qalb, u membri tal-familja.

Jekk tixtieq issegwi l-blog tiegħi tista’ tagħmel dan billi tagħmel ‘like’ fuq din il-paġna ta’ Facebook:×Be Holistically Healthy, MD× | Facebook

Kif il-mużika tista’ tgħinna fl-eżerċizzju tagħna? – Matthaeus Grasso

Kif il-mużika tista’ tgħinna fl-eżerċizzju tagħna? – Matthaeus Grasso

😅 Il-mużika tista’ tkun waħda mill-aqwa motivaturi waqt l-eżerċizzju tiegħek! Studji juru li tista’ tgħinek tagħmel workout aktar intensiv, mingħajr ma tħoss li qed tisforza daqshekk.

Tajjeb hux? Meta tqis li int se jkollok riżultati aħjar u aktar mgħaġġla.

🚶‍♀️🏃‍♀️🚵‍♀️ Dan iwassal għall-isfida ta’ din il-ġimgħa!

👉 L-isfida hija li taqsam l-aqwa kanzunetti li tisma’ waqt il-workouts tiegħek.

🎉 Qed nitkellem dwar il-kanzunetti favoriti tiegħek ta’ kull żmien li qatt ma jonqsu milli jġegħluk iżżid ir-ritmu tal-workout tiegħek!

🤩 B’dan il-mod, nistgħu nsibu mużika biex inżidu mal-playlists tal-workout tagħna. Jien stess dejjem infittex kanzunetti ġodda!

🔥 Mhux biss il-mużika tagħti spinta lill-burdata tiegħek u tagħmel il-workout tiegħek jidher aktar faċli, l-istudji juru li tista’ wkoll ittejjeb il-koordinazzjoni tiegħek u tegħleb l-għeja.

❤️ Anke wara l-workout, li tisma’ mużika slow jista’ jgħin biex tħaffef l-irkupru tiegħek billi tgħin biex tnaqqas ir-rata tal-qalb tiegħek, li hija parti importanti mill-kundizzjoni tal-eżerċizzju wkoll.

👉 Allura … mil-lista li se żżid (jew żidt diġà), liema huma l-aqwa 5 kanzunetti tal-workout tiegħek? Aqsamhom magħna hawn taħt! ⤵️⤵️⤵️

Hemm xi ħaġa li qatt m’għamilt u tixtieq tagħmilha? – Matthaeus Grasso

Hemm xi ħaġa li qatt m’għamilt u tixtieq tagħmilha? – Matthaeus Grasso

🎱🏓🛷 Din il-ġimgħa għandna sfida pjaċevoli għaliex se tinvolvi li tagħmel xi ħaġa ta’ pjaċir!

L-isfida tiegħek hi li tagħżel attività divertenti li jew, qatt m’għamilt jew ma tantx għamilt… u agħmilha!

🎳 ⛳ Din tista’ tkun li tmur bowling, tennis, tilgħab badminton, forsi squash jew golf?

…🏐🌄🎾Rollerblading, volleyball, tmur xi hike, kayaking, għawm; jew bażikament tagħmel attività li tkun, imma li ġġiegħlek tiċċaqlaq u mhux bilqiegħda fuq is-sufan!

🏒 Li tagħmel xi ħaġa ġdida jew differenti huwa mod tajjeb ħafna biex iddawwal ftit i-rutina u l-ħajja tiegħek.

😍🤩 Tista’ tagħtik perspettiva ġdida mhux biss dwar ir-rutina tas-saħħa u l-benessri tiegħek, iżda wkoll fuq ħajtek.

💃 Kultant tant nistgħu nkunu serji wisq jew niddejqu dwar dak li nagħmlu għal saħħitna li ninsew għaliex qed nagħmluh.

Ninsew li dan qed nagħmluh biex ingawdu ħajja aktar rikka, u vitali! Li jkollna ġisem, moħħ u ruħ fi stat tajjeb tant li nkunu kapaċi ngawdu l-ħajja bl-aħjar mod possibbli.

✨ Forsi minflok tippjana l-ikel għal din il-ġimgħa, tippjana attività divertenti?!

🤸‍♂️ Se tkun qed tingħaqad magħna? X’inhi l-attività li se tagħżel li tagħmel? Għidilna hawn taħt! ⤵️⤵️⤵️

Kif tista’ tipproteġi lill-għajnejk jekk tuża t-teknoloġija b’mod kontinwu? – Dr Georgiana Farrugia Bonnici

Kif tista’ tipproteġi lill-għajnejk jekk tuża t-teknoloġija b’mod kontinwu? – Dr Georgiana Farrugia Bonnici

Minkejja l-bosta benefiċċji li toffri, anki t-teknoloġija tista’ tkun sikkina taqta’ minn żewġ naħat. B’hekk, it-teknoloġija għandna nużawha b’moderazzjoni, biex fost l-oħrajn ma nagħmlux ħsara lil għajnejna.

Spiss, forsi bla ma nafu, meta nużaw tagħmir teknoloġiku bħal mowbajls, tablets, televixins u kompjuters, niġu esposti għal dawl blu li joħroġ minnu. Dawl, li ma jagħmilx tajjeb lill-vista.

Dawn huma ftit pariri biex tevita li l-iskrin ikun ta’ ħsara għal għajnejk:

  • It-tipa u l-livell tal-kuntrast tal-iskrin għandhom jinżammu għoljin biżżejjed b’tali mod li ma tbatix biex tħares lejn l-iscreen.

  • It-temperatura tal-kulur għandha tinżamm baxxa biex id-dawl blu tal-iskrin jagħti anqas.

  • Serraħ għajnejk mill-iskrin kull 20 minuta. Għal kull 20 minuta li tqatta’ quddiem screen, serraħ għajnejk għal 20 sekonda, u f’dak il-ħin ipprova ffoka ħarstek fuq oġġett li jinsab 20 pied ‘il bogħod.

  • Żomm tul ta’ driegħ bejn għajnejk u l-iscreen.

  • Jeżistu filters għad-dawl blu li possibbilment jistgħu jnaqqsu t-toqol fuq l-għajnejn, speċjalment jekk tuża tagħmir teknoloġiku fuq il-post tax-xogħol b’mod kontinwu.

Għalkemm, l-Istitut tas-Saħħa Amerikan ma sab ebda riċerka li b’mod konkret issostni li ħsara permanenti fuq ir-retina tista’ tiġi evitata bihom.


Jeżistu wkoll lubrikanti artifiċjali li jistgħu jgħinu biex ma żżommx għajnejk xotti, kif ukoll, jekk għandek nuċċali, importanti li tagħmel test tal-vista b’mod regolari.

Jekk tixtieq issegwi l-blog tiegħi tista’ tagħmel dan billi tagħmel ‘like’ fuq din il-paġna ta’ Facebook: ×Be Holistically Healthy, MD× | Facebook

Jekk għandek xi mistoqsijiet li trid tistaqsi jew xi suġġett li tixtieq li nitkellmu dwaru ibgħatilna fuq info@skoperta.net

Enable Notifications    OK No thanks