Select Page
Ilek ma tiknes għax hemm wisq affarijiet mal-art? Agħmel xi ħaġa dwarha! – Tanja Cilia

Ilek ma tiknes għax hemm wisq affarijiet mal-art? Agħmel xi ħaġa dwarha! – Tanja Cilia

Għandi ħbieb li jgħidu li “jgħixu” fil-kamra tas-sodda.

Saħansitra għandhom sink ckejken, hotplate, u magna tal-kafè biex kemm jista’ jkun jibqgħu mgeddsin hemmhekk.

Meta tmur tarahom, jew jistħu, u jdaħħluk fil-kċina jew fis-salott, jew, jekk tkun “ta’ ġewwa”, jistednuk tidħol f’din l-imbierka kamra, u jkollok tpoġġi fit-tarf tas-sodda, għax iż-żewġ siġġijiet li jkun hemm, ikunu mburġati bil-ħwejjeġ u biex inkunu għidna kollox, donnhom ma jxommux ir-riħa qarsa li jkun hemm fl-arja.

Dawn, ovvjament, għandhom ukoll kompjuter, televixin, telefon, armarju mimli ikel u xorb, skrivanija, gwardarobba, armarju, friġġ zgħira, xkaffa mżaqqa daqskemm hemm kotba fuqha, fann, heater, magna tal-ħjata, u forsi dehumidifier, ukoll.

Kull meta jfettlilhom, jaqbdu fliskatur, jimlewh bil-maggijiet u platti maħmuġin, u jaħsluhom, sakemm iddur load ħwejjeġ. Imbagħad, lura lejn il-ħajja l-antika.

Issa jien mhux qed nitkellem fuq studio flats, jew kmamar tas-sodda daqs sala; iżda kmamar ta’ qisien normali, fejn is-sodda tkun imrekkna mal-hajt u biex tgħaddi sat-tieqa biex tħares ‘l barra, trid tgħaddi mġenba. Fi ftit kliem, qisha ħanut tar-regettier, li eżatt kif ibiegħ siġġu, xi ħadd iġiblu tlieta oħra.

Issa jekk aħna inzertajna dawn in-nies, u mhux dawk li jiġu jarawhom, ta’ min naħsbu dwar jekk forsi wasalx iż-żmien li xi affarijiet żgħar jinbidlu. Imma mhux lakemm taqbad nofs tużżana kaxxi u titfa’ kollox fihom u tibgħat kollox liċ-Charity Shop.

Ma ninsewx li din il-kamra, għalina, hija żvog u santwarju, u fiha nħossuna protetti. X’aktarx li qalbna tkun marbuta mal-affaijiet li nkunu geddisna matul is-snin; u forsi l-flokk li ilu ħames snin jistenna biex jissewwa, għandu marbutin memorji sbieħ.

Imma forsi, jekk nistaqsu lilna nfusna dawn it-tużżana mistoqsijiet li ġejjin, bil-mod il-mod, naslu biex nagħmlu t-tibdiliet li meta jsiru, naraw kemm swew.

  • Għandek ħwejjeġ li ilek iżjed minn sena ma tilbishom?
  • Għandek platti bl-ikel magħqud fuqhom, u tazzi maħmuġin?
  • Għandek xejn għanqbut, kamla, u kokroċ ‘l hawn u ‘l hinn?
  • Għandek xi kaxxi taħt is-sodda?
  • Ġieli ħbatt ma’ xi ħaġa fid-dlam?
  • Ilek ma tiknes, għax hemm wisq affarijiet mal-art?
  • Ilek xejn ma tbiddilhom il-lożor u l-purtieri?
  • It-tapit għadu l-istess kulur li kien meta xtrajtu?
  • Qabel ma torqod, trid tneħħi l-affarijiet minn fuq is-sodda?
  • Tista’ tagħlaqhom il-bibien u l-kxaxen tal-armarji u l-gwardarobba?
  • Tista’ tara barra mil-ħġieġ tat-tieqa?
  • Tista’ tgħaddi minn fejn trid fil-kamra, bla ma tiġġenneb?

Jekk weġibt “iva” għal sitta jew iżjed minn dawn il-mistoqsijiet, forsi wasal iż-żmien li tirranġa s-sitwazzjoni.

Santa Klaws ġie ispirat minn San Nikola – Min kien eżattament?

Santa Klaws ġie ispirat minn San Nikola – Min kien eżattament?

San Nikola, imsejjaħ ukoll Nikola ta’ Bari jew Nikola ta’ Myra, huwa wieħed mill-aktar qaddisin popolari u mfakkra fil-knejjes tal-Lvant u tal-Punent, u issa tradizzjonalment assoċjati mal-Milied. F’ħafna pajjiżi t-tfal jirċievu rigali fis-6 ta’ Diċembru, Jum San Nikola. Huwa wieħed mill-qaddisin patruni tat-tfal u l-baħrin.

M’hemm l-ebda dokument storiku dwar l-eżistenza ta’ Nikola u għalhekk xejn ċert mhu magħruf minn ħajtu ħlief li x’aktarx kien isqof ta’ Myra fis-seklu 4.

Skont it-tradizzjoni, huwa twieled fil-belt antika tal-port tal-baħar Lycian ta’ Patara, u meta kien żgħir, ivvjaġġa lejn il-Palestina u l-Eġittu.

Huwa sar isqof ta’ Myra ftit wara li rritorna lejn Lycia. Jingħad li kien ukoll il-ħabs u x’aktarx ittorturat waqt il-persekuzzjoni tal-insara mill-imperatur Ruman Djoklezjanu iżda nħeles taħt il-ħakma ta’ Kostantinu l-Kbir.

Kien midfun fil-knisja tiegħu f’Myra, u sas-6 seklu s-santwarju tiegħu hemmhekk kien sar maghruf sew. Fl-1087 baħrin jew negozjanti Taljani serqu l-allegati fdalijiet tiegħu minn Myra u ħaduhom Bari, l-Italja. Dan żied ħafna l-popolarità tal-qaddis fl-Ewropa, u Bari saret waħda mill-iktar ċentri ta’ pellegrinaġġ iffullati

Ir-relikwi ta’ Nikola jibqgħu minquxa fil-bażilika ta’ San Nikola f’Bari tas-seklu 11, għalkemm biċċiet ġew akkwistati minn knejjes madwar id-dinja. Fl-2017 ir-riċerkaturi skoprew relikwa minnhom li kienet biċċa għadma tal-ġenbejn, minn knisja fl-Istati Uniti u kkonfermaw li hija tar-4 seklu.

Ir-reputazzjoni ta’ Nikola għall-ġenerożità u l-qalb tajba tat lok għal leġġendi ta’ mirakli li wettaq għall-foqra u mdejqin. Jingħad li kien ta doti taż-żwieġ tad-deheb lil tliet tfajliet li kieku l-faqar kien iġiegħelhom jidħlu fil-ħajja tal-prostituzzjoni u li salva wkoll ħajjiet.

Fil-medjuevu, id-devozzjoni lejn Nikola kienet estiża għall-partijiet kollha tal-Ewropa. Sar qaddis patrun tar-Russja u l-Greċja; tal-karità, tat-tfal, baħrin, bniet mhux miżżewġin u negozjanti fost oħrajn; u ta’ bliet bħal Fribourg, Żvizzera u Moska.

Eluf ta’ knejjes Ewropej ġew iddedikati għalih, waħda, mibnija mill-imperatur Ruman Ġustinjanu I f’Kostantinopli (Illum Istanbul), sa mill-bidu tas-seklu 6.

Il-mirakli ta’ Nikola kienu suġġett favorit għall-artisti medjevali u d-drammi liturġiċi, u l-festa tradizzjonali tiegħu kienet l-okkażjoni għaċ-ċerimonji tal-Isqof Boy, drawwa Ewropea li fiha tifel kien elett isqof u jsaltan sa Jum l-Innoċenti Mqaddsa, 28 ta’ Diċembru.

Wara r-riforma, id-devozzjoni lejn Nikola kienet sparixxiet fil-pajjiżi Protestanti kollha tal-Ewropa ħlief l-Olanda, fejn il-leġġenda tiegħu baqgħet tippersisti bħala Sinterklaas, verżjoni Olandiża tal-isem San Nikola. Il-kolonisti Olandiżi ħadu din it-tradizzjoni magħhom lejn New Amsterdam (illum New York City) fil-kolonji Amerikani fis-seklu 17. Sinterklaas ġie adottat mill-maġġoranza tal-pajjiż li titkellem bl-Ingliż taħt l-isem Santa Klaws, u l-leġġenda tiegħu ta’ raġel xiħ ġentili kienet magħquda ma’ rakkonti Nordiċi antiki ta’ illużjonista li tfal imqarbin u ppremja tfal tajbin b’rigali. L-immaġni ta’ Santa Klaws fl-Istati Uniti oriġina fis-seklu 19, u minn dakinhar baqa’ l-patrun tal-festa tal-Milied li jagħti r-rigali.

San Nikola ġie ttrasformat f’diversi verżjonijiet u figuri fl-Olanda, il-Belġju, u pajjiżi oħra tat-Tramuntana tal-Ewropa. Fir-Renju Unit, Santa Klaws huwa magħruf bħala Father Christmas.

Dettalji li ma kontx taf dwar il-gallarija tal-Palazz Presidenzjali…

Dettalji li ma kontx taf dwar il-gallarija tal-Palazz Presidenzjali…

Il-gallarija tal-Palazz Presidenzjali jew aħjar tal-Palazz tal-Gran Mastru hija waħda mill-ikbar gallariji li nsibu fil-Mediterran. Din insibuha fuq il-ġnub u tkompli fil-faċċata tal-palazz fuq iż-żewġ naħat tiegħu. Is-saljaturi tagħha huma magħmulin minn injam u stukko u oħrajn huma skolpiti fil-ġebel. Fihom naraw l-istremma tal-Ordni ta’ San Ġwann u oħrajn l-istemma ta’ xi Gran Mastri. L-oħrajn għandhom disinn verament interessanti.

L-iktar waħda li tispikka hija dik li naraw fil-kantuniera bejn Triq l-Arċisqof u Pjazza San Ġorġ. Din is-saljatura partikolari tiġbed l-attenzjoni għall-forma kurjuża li fiha. Hawn naraw żewġ figuri li jinsabu wieħed fuq spallejn l-ieħor b’idejhom miftuħin. Taħthom naraw wiċċ grottesk li huwa influwenzat mill-maskli drammatiċi tal-Greċja l-antika. Dawn il-maskli kienu u għadhom jissimbolizzaw it-Teatru. Dawn kienu jsiru l-iktar biex ibiegħdu l-għajn u kull saram mir-residenti li kienu joqogħdu f’dak il-bini fejn ikunu. Il-figura ta’ fuq qiegħda tgħajjeb b’ilsienha lil min iħares lejn il-gallarija.  

Din is-saljatura kienet interpretata kemm-il darba li setgħet saret biex tissimbolizza l-bluha tal-Karnival li fi żmien il-Kavallieri kien jilħaq il-qofol tiegħu f’din il-pjazza. Iżda l-aktar teorija plawsibbli hija li din saret hekk biex tkun tista’ tbiegħed l-għajn ħażina mill-istess bini. Din il-ħaġa hija preżenti ħafna fil-kultura antika speċjalment fl-Amerika t’Isfel u fl-Asja Ċentrali li meta bniedem jgħajjeb b’ilsienu jkun qiegħed ibiegħed l-għajn ħażina. 

Enable Notifications OK No thanks