Select Page
Filmat: Avventura li se tieħdok f’żewġ għerien li probabbilment ma kontx taf bihom!

Filmat: Avventura li se tieħdok f’żewġ għerien li probabbilment ma kontx taf bihom!

L-avventura għal din il-ġimgħa flimkien mal-esploratur Angelo Caruana se teħodna f’żewġ għerien li jinsabu fil-limiti ta’ Birżebbuġa. Għar ir-Riħ u Għar in-Nagħaġ, għalkemm hemm diversi xnihat li l-ismijiet tagħhom jistgħu jkunu differenti peress li hemm għerien oħra fl-istess akwata li ħafna jissejħu bl-istess isem. Huma żewġ għerien li ftit jafu nies bihom però wieħed jista’ jilħaq faċilment dawn iż-żewġ għerien.


Għar ir-Riħ jinsab quddiem wieħed mill-passaġġ mal-irdum li l-bokka hija moħbija wara blata kbira. Kif tidħol fih issib diversi formazzjonijiet ta’ blat li ffurmaw mas-snin. Fl-aħħar tiegħu tiġi għal bokka oħra li tagħti għal fuq il-baħar b’veduti mill-isbaħ kif jixhdu dawn ir-ritratti u l-filmati li qasam magħna Angelo.


Tajjeb li nfakkru li dawn huma postijiet li meta wieħed iżurhom irid jieħu l-prekawzjonijiet kollha meħtieġa għax jistgħu jkunu ta’ periklu.

Għada Angie tiftaħ l-ewwel staġun ta’ UEJJA! – Se tarah?

Għada Angie tiftaħ l-ewwel staġun ta’ UEJJA! – Se tarah?

Nitkellmu ma’ Angie Laus

Angie, wara 13-il sena, Ħadd Għalik ġie fi tmiemu. Kienet faċli għalik biex tagħlaq dan il-kapitlu wara dawn is-snin kollha?

Iva ta, kienet faċli…kont deċiża li kellu jieqaf u allura kif kelli l-opportunità li nibdel il-programm ħadtha mill-ewwel. Kuntenta li spiċċa meta kien għadu popolari ħafna…dik tagħtini sodisfazzjon.

Ingħalaq kapitlu, u nfetaħ ieħor bl-isem ta’ UEJJA. UEJJA se jibda jixxandar kull nhar ta’ Ħadd, fil-12:15 fuq TVM. Minn fejn ġie l-isem u kif ġiet l-idea għal dan il-programm?

Ridna game show differenti u allura għażilna logħob li b’xi mod jew ieħor in-nies jafu u ovvjament adattajnihom għalina. Huma kollha logħob li jekk tkun id-dar mal-familja tista’ toqgħod tilgħabhom ukoll. Dan il-kunċett ħloqnih jien u Mick, it-tifel tiegħi, allura aktar għal qalbi. L-isem ma ħriġtx bih jien! Konna t-tim kollu u Mandy, waħda mill-produtturi, tefgħet l-idea tal-isem Uejja u għoġob lil kulħadd!

X’se jagħmel dan il-programm differenti minn Ħadd Għalik?

Dan ftit aktar serju, m’għandu xejn x’jaqsam ma’ Ħadd Għalik ħlief li żammejna l-music machine.

X’impenn u preparamenti jirrikjedi programm bħal dan?

Ma tistax timmaġina. Ilna 3 xhur naħdmu fuq produzzjoni, sett, marketing, filmati, sorpriżi, kontestanti, mistoqsijiet…prattikament kieku mhux għax għandna tim tajjeb naħseb kieku jkun impossibbli.

X’inhi l-aktar ħaġa li int l-aktar ħerqana għaliha f’dan il-programm?

Dan baby ġdid! Eċitament kbir biex jibda u naraw kif jintlaqa’.

Hemm xi ħaġa partikolari li se nkunu qed naraw?

Nahseb li l-art tas-sett hija impressjonanti! Tixgħel kollha, battikata kbira imma worth it! Imnalla kien it-tim tekniku …ma nafx kif ma għollewniex!

Fil-karriera tiegħek ma’ ħafna personaġġi differenti, semmilna tnejn minn l-aktar li ħallew impatt fuqek personali, u għaliex?

Diffiċli din! Wieħed minnhom żgur li hu Peppi għaliex minnu nitgħallem il-ħin kollu. Ma naqblux f’ħafna affarijiet imma xorta għandi rispett kbir lejh għax dak li jemmen jaħdem għalih u ma jaqta’ qalbu qatt anke jekk ikollu id-dinja kontrih. Ma’ Peppi għandi x-xorti li nitkellem kuljum għaliex naħdmu flimkien…ilni 20 sena issa! Ovvja sirna ħbieb kbar.

Imbagħad naħseb se nsemmi żewġ persuni li mhumiex fix-xena tal-entertainment. Fr Martin mid-Dar tal-Providenza, ħabib kbir li għandi rispett lejn dak kollu li jagħmel b’mod inkredibbli. Kieku fid-dinja hawn aktar bħalu kieku tgħidx kemm ngħixu f’dinja aħjar! U Robert li jaħdem mal-Missio. Kien hu li għażilni biex immur l-ewwel darba missjoni…din bidliltli ħajti…inħoss li jien ħafna aħjar bħala persuna bis-saħħa tal-missjoni. Ma’ Robert illum għandi ħbiberija kbira, raġel ta’ rispett kbir u li jaħdem ħafna għall-missjoni.

X’inhu l-akbar sodisfazzjon li jagħtik xogħlok?

Bla dubju l-ikbar sodisfazzjon ikun meta nirċievi ittri jew emails mingħand nies li għalihom il-programmi jagħmlu differenza. Għadek ma tafx kemm hawn nies li jghixu fis-solitudni u li l-unika kumpanija għalihom huwa t-TV. Tad-dwejjaq anke taħsibha imma sfortunatament din hi realtà li teżisti.

Hija faċli l-ħajja pubblika?

Ma nħallihiex taffettwani ħafna, wara kollox dan huwa xogħol…ovvjament dejjem ħa jkollok min itellagħlek il-moral b’dak li jgħidlek u oħrajn li veru jippruvaw ikissruk, imma dik tistenniha.

Liema kien l-aktar mument li veru stħajt f’ħajtek?

Kelli naqra ta! Però ftit ilu kelli appuntament l-isptar u ridt immur bil-karozza tal-linja u kont ftit tard. Kif wasalt kważi fejn il-bus stop nara tal-linja ġejja u għidt aħjar niġri biex ma nkunx tard…tlaqt niġri u bqajt dieħla f’arblu! Kissirt in-nuċċali tax xemx u rajt lil kulħadd iħares lejja imma kont determinata li nitla’ tal-linja. Xħin tlajt aktar bdew iħarsu lejja u ma stajtx nifhem għaliex! Wasalt l-isptar u qabel ma mort għand it-tabib dhalt fit-toilet ħa niċċekkja x’għandi fil-mera, indunajt li qsamt fuq għajnejja u kont kollni demm! Mhux ta’ xejn bdew iħarsu lejja! Spiċċajt mort għand it-tabib u minflok għamilli t-testijiet qagħad jagħmilli l-butterfly stitches! Minn dakinhar tgħidx kemm qed noqgħod attenta għall-arbli!

Uħud jikkummentaw fuq il-midja soċjali, li skonthom, fuq it-televiżjoni jaraw dejjem l-istess uċuħ. X’inhi r-reazzjoni tiegħek dwar dan?

Dan huwa xogħol, mhux passatemp. Wieħed irid jifhem li jekk jien nieqaf nispiċċa bla xogħol! Din hija l-karriera tiegħi. Nifhem li forsi ilni ħafna nidher imma immaġina tmur fuq għalliema u wara 10 snin tgħidilha issa għadda żmienek! Ma tagħmilhiex hux? Jew fuq avukat, bennej, kittieb, ikun xi jkun…mela ddum tistudja għal dan ix-xogħol imma mbagħad trid tagħmlu għal ftit snin biss? Ma tagħmilx sens! Aħna mhux bħall-barranin ta, dawk f’ħames snin tant jagħmlu flus li jistgħu jirtiraw! U xorta ma jagħmluhiex, insemmilek ftit Gerry Scotty, Maria De Filippi, Ant and Dec, Oprah! Dawn baqgħu għadejjin!

X’inhu l-messaġġ tiegħek lil dawk is-segwaċi li dejjem isegwu u japprezzaw ix-xogħol tagħkom?

Ma nistax nuri biżżejjed apprezzament u gratitudni għan-nies li jibqgħu jsegwuna! Grazzi minn qalbi!

Artisti Maltin jirreaġixxu għall-filmati tas-sapporters tal-Ħamrun wara li huma ma tħallewx jagħmlu dimostrazzjoni

Artisti Maltin jirreaġixxu għall-filmati tas-sapporters tal-Ħamrun wara li huma ma tħallewx jagħmlu dimostrazzjoni

F’dawn l-aħħar sigħat, bosta artisti Maltin esprimew ir-rabja tagħhom dwar ritratti u filmati li qed jiċċirkolaw fuq il-midja soċjali fejn juru mijiet ta’ sapporters Ħamruniżi jiċċelebraw mingħajr l-ebda distanza soċjali.

Kelliema tal-MEIA flimkien ma’ bosta artisti Maltin qalu li filwaqt li jifirħu lill-Ħamrun FC tal-kisba tagħhom, u mhumiex kontra ċelebrazzjonijiet, iħossu li din hija prova ċara li l-industrija tal-arti qed tibqa’ tiġi diskriminata. Dan anke wara li jumejn biss qabel dawn iċ-ċelebrazzjonijiet, li skont huma saru bil-barka tal-awtoritajiet, ma tħallewx jagħmlu dimostrazzjoni paċifika u kkontrollata.

Minbarra hekk, uħud minnhom qiegħdin jiddikkjaraw li għada filgħodu fl-10:30 se jkunu l-Belt Valletta quddiem il-parlament bi plakka li tgħid, “Daqshekk diskriminazzjoni għall-arti u d-divertiment”. Qed isostnu wkoll li dan huwa dritt, skont il-kostituzzjoni li jagħmlu dan bla permess.

Il-President tal-MEIA, Howard Keith Debono qal ukoll li fassal pjan bi tliet azzjonijiet distinti li se jittieħdu wara li ntwera biċ-ċar li s-setturi tal-arti u d-divertiment ġew diskriminati għal darba, tnejn, tlieta.

Filmat: Għadu Sieket – Rumanz ġdid minn Gino Lombardi

Filmat: Għadu Sieket – Rumanz ġdid minn Gino Lombardi

Żgur li ħafna minnkom il-qarrejja tagħna familjari mal-pinna ta’ Gino Lombardi. Ftit jiem ilu, ippubblika rumanz ieħor bl-isem ta’ Għadu Sieket.

Għamilna kuntatt ma’ Gino u qasam magħna kif oriġinat l-idea għal dan ir-rumanz kif ukoll kif kompliet tiżviluppa l-istorja tiegħu.

Dan hu dak li qalilna Gino…

“Bdejna nisimgħu dwar dan il-virus minn Diċembru 2019, għall-ewwel ħadd ma nkwieta wisq dwaru, imma niftakar li fi żmien il-Milied konna diġà qed insemmuh. Imbagħad, meta bdew igerrbu l-ġimgħat l-affarijiet bdew jisserjaw għax bdejna nisimgħu li nstabu każi barra minn Wuhan u saħansitra ’l barra miċ-Ċina, imma ħadd ma kien għadu qed jibża’ minnu.

Imma meta fuq il-midja soċjali bdew jidhru filmati ta’ nies jaqgħu u jmutu f’nofs ta’ triq xegħlu l-bozoz il-ħomor. Fil-bidu kien jissejjaħ ‘Novel Coronavirus’ imbagħad sar Covid-19. Forsi tistaqsi kif issawwar dan l-isem? Covid-19 ġejja minn ‘CO’ għal Corona, ‘VI’ għal virus, ‘D’ għal disease u n-‘19’ għas-sena li twieled fiha dal-virus.


Fis-7 ta’ Marzu feġġ l-ewwel każ hawn Malta u malajr bdilna fehmetna dwaru. Kien il-każ ta’ tifla Taljana ta’ 12-il sena, li minħabba fih skattaw il-miżuri li kienu maħsuba minn qabel għal meta tasal din l-eventwalità inevitabbli. It-tifla u l-familja tagħha sfaw iżolati skont il-linji gwida maħruġa mill-awtoritajiet tas-saħħa sakemm, wara testijiet ġodda, ħareġ li ħadd minnhom ma kien infettat.


Min jafni sew jaf kif jien, f’moħħi mill-ewwel bdew ġejjin ħafna ħsibijiet, bdejt nipprova nimmaġina x’kienet il-kawża ta’ dan il-virus. Minn dak li bdejt naqra u nisma’ ħloqt xi forma ta’ opinjoni dwar dan u meta ddiskutejt l-ideat li ġewni ma’ ħbieb tiegħi, numru sostanzjali minnhom qablu miegħi.


Hawn ġara dak li hu ovvju, f’moħħi bdiet tissawwar l-istorja tal-ktieb li għandek f’idejk. Għall-ewwel kienet għadha duħħan biss, imbagħad bdejt inpoġġi l-ideat li bdew ġejjin fuq il-karta, kif jgħidu. Ftit ftit ħloqt il-ftuħ li ridt, ippjanajt kif se nqassam il-ġrajja u anke t-tmiem. Jien u nikteb infilsajt ukoll dettalji u ġrajjiet li ġraw fil-verità biex l-istorja li se taqra jkollha aktar kulur u tiġi iżjed ħajja.


Meta kelli dawn lesti bdejt nagħmel ir-riċerka, u minħabba li dan huwa l-ewwel rumanz li ktibt li mhux ambjentat hawn Malta kelli nidħol aktar fil-fond, speċjalment għax il-parti l-kbira tar-rakkont iseħħ fiċ-Ċina. Ta’ min jgħid li dan huwa pajjiż magħluq ħafna, allura huwa diffiċli ħafna li tara l-ambjent reali li jgħixu fih iċ-ċittadini tal-pajjiż.


Għal min ma jafx, iċ-Ċiniżi, minbarra fuq il-ħajja in-ġenerali, għandhom ħafna restrizzjonijiet fuq il-midja soċjali; Google, Yahoo, Bing Bing u search engines popolari oħra ma tistax taċċessahom. Facebook, Instagram, Twitter u l-oħrajn lanqas. Tista’ tgħid li kollox huwa kkontrollat mill-gvern. Eżempju minflok Facebook għandhom il-Wiebo, minflok Google hemm Qihoo360. Imma dawn restritti għall-konfini Ċiniżi biss u ftit li xejn issib informazzjoni dwar dak li jiġri barra l-pajjiż.


L-aġenziji tal-aħbarijiet huma kollha manipulati mill-istat ukoll. Dawn, u ħafna affarijiet oħra jwassluk biex taħseb; immaġina ftit kieku jiġri dan f’pajjiżna u nkunu f’sitwazzjoni simili. Tmur tipprova tfittex tagħrif dwar suġġett partikolari u ssib verżjoni waħda biss, tkun maqtugħ u iżolat mid-dinja u tkun taf x’inhu jiġri f’Malta biss; lanqas taħsibha ma trid, aħseb u ara tgħixha, taqbel miegħi?!


Jien u nirriċerka dwar iċ-Ċina ġietni f’moħħi s-sensiela popolari ‘Keeping Up Apperances’, ħa nispjega għaliex. Meta l-Gvern Ċiniż irid jagħti stampa tal-pajjiż ikollu kollox ippjanat minn qabel. L-ewwel jagħżel ftit familji minn bliet differenti, jagħtihom impjieg aħjar milli jkollhom, jagħtihom ilbies isbaħ u wara perjodu qasir imorru għandhom bil-kamera u fuq skritt ippreparat minn qabel jiffilmjawhom u jintervistawhom fid-dar tagħhom dwar il-ħajja fiċ-Ċina, u miskin hu min jipprova jmur kontra dak li jiġi ordnat jgħid.
Wara jibagħtu l-filmati ppreparati lill-aġenziji tal-aħbarijiet internazzjonali bl-impressjoni li se jbellgħulhom ir-ross bil-labra, imma dan mhu xejn qrib ir-reality shows li naraw fil-punent.


Xi snin ilu tim ta’ ġurnalisti mill-Punent talbu permess jagħmlu intervisti indipendenti ma’ familji Ċiniżi. Skantaw mhux ftit meta t-talba tagħhom ġiet aċċettata, imma meta waslu fil-pajjiż kellhom sorpriża akbar. Ittieħdu f’lukanda mill-isbaħ imma kuntrarju għal dak li ħasbu ma ngħatawx permess joħorġu mill-kmamar tagħhom jekk ma jkunux akkumpanjati minn żewġ uffiċjali tal-armata. Meta setgħu joħorġu minn kamarthom ħaduhom dawra madwar il-Belt Kapitali u setgħu jaraw il-postijiet li ħaduhom fihom biss, la ħallewhom liberi li jmorru f’partijiet li xtaqu huma, aħseb u ara kemm setgħu jintervistaw nies li ltaqgħu magħhom fit-triq.


Meta jara dan kollu wieħed jasal għall-konklużjoni li kważi kull ħaġa, biex ma ngħidx kollox, li tara li qed tippromwovi l-mod kif jgħix il-poplu Ċiniż, u eventwalment il-pajjiż immexxi mill-partit Komunista, hija biss għall-apparenza.

Biex inkompli nikkonferma t-tagħrif li għaddejt aktar ’il fuq, nhar il-Ħadd 21 ta’ Frar 2021 ħarġet l-aħbar li aktar minn 150,000 persuna anzjana sparixxew mil-lista ta’ nies intitolati għall-benefiċċji soċjali tal-Provinċja ta’ Hubei. Dan seħħ fl-ewwel kwart tas-sena 2020 biss; min jaf kemm hi ogħla din iċ-ċifra llum?! Dan meta l-figura uffiċjali tal-gvern turi li n-numru ta’ mwiet kawża tal-Covid-19 hija biss ta’ 4,636. Kif tista’ temmen dak li juruk?


Mela issa għandek idea ta’ kif inhu l-ambjent fiċ-Ċina u l-ambjent li jgħix fih il-karattru ewlieni ta’ dan ir-rumanz, bis-saħħa tad-dettalji li għarraftek bihom minn qabel, meta tibda taqra dak li jkun qed jiġrilhom uħud mill-karattri li se jidhru aktar ’il quddiem, m’għandkomx taħsbu li nkun qed nesaġera, lanqas xejn!


Mhux se noqgħod neħodlok rasek bid-dettalji dwar kemm il-pandemija Covid-19 ħadet nies magħha, dawk malajr tista’ ssibhom inti. Se ngħidlek biss li fit-tielet ġimgħa ta’ Frar tal-2020 tħabbar li l-imwiet fl-Amerika biss qabżu n-nofs miljun persuna; total akbar minn dawk li tilfu ħajjithom fl-Ewwel u t-Tieni Gwerer Dinjin u l-Gwerra tal-Vjetnam ikkombinati flimkien.


Issa ħalli npinġilek, fuq fuq, fejn kien jgħix il-Professur Phil Burke. Kien blokk ta’ appartamenti lussużi, id-dsatax-il wieħed minn għoxrin taħt l-isem Palazz tal-Poplu, li fih kienu jabitaw ċittadini barranin li bil-professjoni tagħhom jagħtu servizz lill-poplu Ċiniż. Ir-residenza tal-profs tinsab fis-sbatax-il sular ta’ binja għolja d-doppju jew aktar, kollox imħallas mill-gvern.
Kif tidħol issib ruħek f’nofs l-appartamenti, fuq il-lemin issib open plan, li tinżel għalih minn tliet tarġiet, dan jinkludi kċina moderna, salott u kamra tal-pranzu. Fuq ix-xellug issib kuritur bi tliet kmamar tas-sodda, uffiċċju mdaqqas, laundry room u żewġ kmamar tal-banju. Mill-gallarija ta’ quddiem kien igawdi veduta mill-isbaħ tal-belt ta’ Wuhan u mill-gallarija tal-kamra tas-sodda ewlenija kont tara l-parkeġġ, il-parti l-kbira tiegħu kienet riservata għar-residenti. Kull appartament huwa fornut bl-aqwa għamara fis-suq, li tkun magħżula minn qabel fuq it-talba tas-sidien infushom.


Minbarra r-riċerka li nagħmel ikolli bżonn l-għajnuna ta’ ħafna nies, nies li jkunu esperti jew midħla sew tas-suġġett li nkun qed nikteb dwaru. Ma nistax noqgħod insemmihom wieħed wieħed għax żgur li nħalli lil xi ħadd barra, imma lanqas ma nista’ ma nurix ir-rikonoxximent tiegħi lejhom.


Ma’ dawn ikun hemm numru żgħir ta’ ħbieb li jiskrutinjaw dak li nkun qed nikteb billi jieħdu paċenzja bija u jaqraw dak li nikteb, kapitlu kapitlu. Nassigurakom li xejn mhu eżerċizzju pjaċevoli li tasal fi tmiem kapitlu li jispiċċa bi ‘cliff hanger’ u ma tistax taqleb il-paġna biex tkompli taqra, imma minflok trid tistenna sakemm jasallek il-kapitlu li jmiss.


Ikolli ngħid li did-darba lis-Surġent Claire Casha ma tantx ħabbattha wisq b’mistoqsijiet dwar xogħol il-pulizija għax ma involvejthomx daqshekk. Minbarra Claire u l-għażiża oħti, Louiselle Calleja Lombardi, it-tim ta’ ‘Għadu Sieket’ kien kważi ġdid kollu, tlieta minn nies ġodda, Thelma Cassar, Tania Mifsud u biex dejjem ikolli l-opinjori ta’ raġel, daħal magħhom il-ħabib tiegħi Costantino Vella, li bil-kritika tagħhom dan il-ktieb żgur li ħareġ aħjar. Magħhom kien hemm ukoll Louise Grech Abela, li għamlet ukoll il-qari tal-provi. Xi ħin jew ieħor matul il-vjaġġ li għamilna flimkien kollha ħarġu bl-ideat tagħhom, anke qaluli li jħossuhom li kienu qed jimponuli xi ftit iżżejjed, imma bħalma dejjem ngħid, jien nistma l-opinjoni ta’ kulħadd, u jekk dak li jiġbduli l-attenzjoni fuqu ma jkunx se jibdilli l-andament tal-istorja, naċċettah b’umiltà.


Issa li qrajt dawn il-kelmtejn u tista’ tifhem aħjar kif inbena dar-rumanz, tista’ tikkonċentra aktar fuq il-qari. Jalla tieħu gost taqra ‘Għadu Sieket’ daqs kemm ħadt pjaċir niktbu jien.”

Enable Notifications    OK No thanks