Select Page
“Tkellimx stranġieri, Caroline” (It-tielet parti minn erbgħa) – Rakkont minn Dr Sharon Calleja

“Tkellimx stranġieri, Caroline” (It-tielet parti minn erbgħa) – Rakkont minn Dr Sharon Calleja

“U tifla sbejħa bħalek xi tkun qiegħda tagħmel fuq tal-linja waħedha?” semgħet leħen maskili jgħidilha minn taħt l-ilsien, eżatt maġenb widnitha. Iffriżat. Ma ċċaqalqitx. Ma kellhiex għalfejn iddur tħares lejh. Kienet taf li kien hu. Mhux għax riedet imma ħasset in-nifs fietel tiegħu jaħbat mal-ġilda fina li kellha wara widnejha u ġisimha qam xewk xewk.
Mingħajr ma’ ċaqalqet rasha, għajnejha daru ‘l hemm u ‘l hawn ħalli tara kienx hemm xi ħadd li kien qed jinnota s-sitwazzjoni stramba illi kienet qiegħda fiha hi. Iżda donnu ħadd ma kien qed jagħti kashom.
Caroline għalqet għajnejha u għaqqdet idejha ponnijiet. Minn fejn kien ġie? Kif ma kinitx ratu?
“Jien taf kemm togħġobni tifla sabiħa bħalek?” qalilha.
Dan għax kien qed jgħidilha hekk? X’ried minnha?
Kienet se ddur u tistaqsih.
“Tkellimx stranġieri, Caroline.”
Fetħet għajnejha u berrqithom.
Iva, jekk ma tkellimx stranġieri kollox kien se jkun owkej.
U dak il-ħin ratha! Maġenha, in-naħa l-oħra tal-karozza tal-linja lemħet mara ftit imdaħħla fiż-żmien, tħares lejhom b’kurżita.
Caroline fetħet ħalqha bilmod. Indunat li l-mara kienet għadha qiegħda tiflihom. Bil-biża’ li kellha fuqha, Caroline kienet qiegħda tirtogħod u l-għaraq kien qed ixoqq għaliha.
“Għinni!” għamlet mossa b’xufftejha lejn il-mara.
“M’intix se tkellimni?” reġa’ nsista.
Eżatt malli x-xarabank waqfet ħalli joħorġu ftit nies minn ġo fiha, Caroline ħatfet il-basket tal-iskola li kienet waddbet maġenbha, qamet bilwieqfa u telqet tiġri ‘l barra b’kemm kellha saħħa.
Għal mument bdiet tħaffef minn ġon-nies ħalli titlaq ‘il bogħod kemm jista’ jkun. Ġriet u ġriet. Eżatt malli daret il-kantuniera, serrħet daharha mal-ħajt u daret tħares lura. Ħadet nifs twil. It-triq kienet vojta. Iżda eżatt malli ġiet biex tkompli timxi, ħasset lil xi ħadd jiġbidha mill-basket tal-iskola li kellha mdendel ma’ daharha.
“Caroline…….” qalilha.
Maħkuma b’biża’ kbir, daret tħares lejh.
Kien jaf x’jisimha!
“Int kif tafni?” staqsietu.
“Iżjed milli taħseb inti…..” weġibha.
Qalbha għamlet tikk. Reġgħet bdiet tirtogħod. Kien sabha! Kien qed iżommha mill-basket! F’sekonda waħda, ippruvat tinħall mill-basket tagħha li kien f’idejh u ppruvat titlaq tiġri b’kemm kellha saħħa. Iżda r-raġel tal-kappell ġibidha lejh.
“Int għal miegħi!” qalilha.

Il-ġimgħa d-dieħla…ir-raba’ u l-aħħar parti ta’ dan ir-rakkont…

Riċetta: Tiġieġ bil-Kari u Ħalib tal-Coconut stil Tajlandiż

Riċetta: Tiġieġ bil-Kari u Ħalib tal-Coconut stil Tajlandiż

Ingredjenti (għal żewġ porzjonijiet):

Żewġ imgħaref coconut oil (jew żejt taż-żebbuġa)

Basla kbira, imqatta’ rqiqa

500g sider tat-tiġieġ bla għadam u bla ġilda, u mqatta’ f’biċċiet bitesized

Tliet sinniet tewm, imqatta’ rqiq ħafna

Żewġ kuċċarini ġinġer midħun

Żewġ kuċċarini kosbor midħun

Bott ħalib tal-coconut

Żewġ karrotti maħkuka

Tliet imgħaref pejst tal-kari aħmar Tajlandiż, (jew trab tal-kari)

Kuċċarina melħ

Nofs kuċċarina bżar

Daqs tliet kikkri weraq tal-ispinaċi friski

Mgħarfa meraq tal-lumi

Żewġ imgħaref zokkor ismar

Żewġ imgħaref kosbor frisk, imqatta’ għat-tiżjin

Metodu:

  • F’taġen kbir, żid iż-żejt, il-basla, u sajjar fuq nar medju sakemm il-basla tibda tirtab, madwar 5 minuti, ħawwad spiss.
  • Żid it-tiġieġ u sajjar għal madwar 5 minuti, jew sakemm it-tiġieġ ikun sar sew; aqleb u ħawwad spiss biex tiżgura li jsir sew.
  • Żid it-tewm, il-ġinġer, il-kosbor, u sajjar għal madwar żewġ minuti, jew sakemm jibda jfuħ. Ħawwad spiss.
  • Żid il-ħalib tal-coconut, il-karrotti, il-pejst tal-kari Tajlandiż, il-melħ, il-bżar, u ħawwad biex tgħaqqad.
  • Naqqas in-nar għal baxx, u ħalli t-taħlita ttektek bil-mod għal madwar 5 minuti, jew sakemm il-volum tal-likwidu jkun naqas kemm mixtieq u jagħqad ftit.
  • Żid l-ispinaċi, il-meraq tal-lumi, u ħawwad biex tgħaqqad. Sajjar sakemm l-ispinaċi jkun idbiel u jkun sar artab, madwar żewġ minuti.
  • Żid iz-zokkor ismar u ħawwad sew.
  • Roxx il-kosbor frisk fil-wiċċ u servi immedjatament fuq ross jew ma’ ħobż naan.

L-ikla t-tajba!

Jekk għandek xi mistoqsijiet dwar din ir-riċetta u oħrajn, ibagħtilna fuq info@skoperta.net

Carpal Tunnel – X’inhi eżattament? U x’tista’ tagħmel jekk tħoss is-sintomi? – Dr Georgiana Farrugia Bonnici

Carpal Tunnel – X’inhi eżattament? U x’tista’ tagħmel jekk tħoss is-sintomi? – Dr Georgiana Farrugia Bonnici

Il-carpal tunnel tikkonsisti minn passaġġ dejjaq fuq il-parti ta’ quddiem tal-idejn u l-polz, li sservi bħala daħla għall-pala tal-id għal diversi tendini u kif ukoll, in-nerv medjan. In-nerv medjan għandu rwol importanti li jissupplixxi s-sensazzjoni lis-swaba, u kif ukoll li jiffaċilita l-moviment tas-suba’ l-kbir.

Is-sindromu tal-carpal tunnel għandu tendenza li jinqala’ minħabba kompressjoni kontinwa fuq in-nerv medjan. Din il-kundizzjoni tista’ tiġi preċipitata minn ċerti fatturi li jinkludu li tkun mara minħabba anatomija iżgħar tal-polz, ċerti kundizzjonijiet bħal ksur jew dislokazzjonijiet preċedenti fil-polz, artrite, dijabete, obeżità, tqala, menopawsa, disturbi fil-glandola tat-thyroid, mard tal-kliewi, u kif ukoll, permezz ta’ mozzjonijiet ripetittivi tal-idejn, li jinvolvu liwi fit-tul tal-polz waqt ħidmiet speċifiċi ta’ xogħol, bħall-użu ta’ għodod tal-kostruzzjoni, klerikali, tal-catering jew tal-parrukkiera, kif ukoll attivitajiet frekwenti oħra ta’ kuljum, bħas-sewqan, l-użu tat-telefon cellulari jew il-qari.

Is-sintomi gradwali tal-Carpal Tunnel jistgħu jinkludu sensazzjoni ta’ tnemnim jew dgħufija fis-swaba, fl-idejn, jew fid-driegħ. Ċerti individwi jistgħu jwaqqgħu oġġetti, u anke jkollhom it-tendenza li jċaqilqu idejhom sabiex itaffu dawn is-sintomi li jistgħu wkoll jiggravaw matul il-lejl jew malli wieħed iqum kmieni filgħodu.

Is-sindromu tal-carpal tunnel jista’ jinterferixxi mal-attivitajiet ta’ kuljum kif ukoll ifixkel l-irqad. Huwa importanti li wieħed ifittex parir mediku bikri, peress li jekk din il-kundizzjoni ma tiġix ittrattata, maż-żmien tista’ sseħħ ħsara permanenti fin-nervituri jew fil-muskoli.

Is-sindromu tal-carpal tunnel jista’ jiġi djanjostikat permezz ta’ eżami fiżiku, kif ukoll testijiet speċifiċi dwar il-kunduzzjoni tan-nervituri, li huma kapaċi jivvalutaw kwalunkwe tfixkil fl-attività elettrika tal-polz u l-idejn meta l-muskoli jikkuntrattaw u meta jkunu mistrieħa, permezz tal-użu ta’ elettrodi żgħar imwaħħla mal-ġilda.

Modi sempliċi biex titnaqqas il-pressjoni fuq in-nerv medjan u għalhekk jitnaqqas ir-riskju li tiżviluppa s-sindromu tal-Carpal Tunnel jinkludu: li żżomm qagħda tajba waqt il-ħinijiet tax-xogħol li tippermetti r-rilassament tal-idejn, it-teħid ta’ pawżi qosra u frekwenti, speċjalment meta tuża għodod tal-kompjuter jew tal-kostruzzjoni li jivvibraw, imqassijiet tal-parrukkiera jew cash registers.

Għażliet oħra ta’ trattamenti konservattivi għas-sindromu tal-carpal tunnel jinkludu l-użu ta’ splints tal-polz li ġeneralment jintlibsu bil-lejl, vitamini kumplessi tat-tip B li jippromwovu s-saħħa u r-riġenerazzjoni tan-nervituri, kif ukoll użu għal żmien qasir ta’ mediċini anti-infjammatorji jew injezzjonijiet ta’ kortikosterojdi li jtaffu l-uġigħ u n-nefħa.

Barra minn hekk, il-yoga u l-fiżjoterapija jistgħu jgħinu wkoll. Għal każijiet aktar severi li ma jirrispondux għal miżuri li semmejna, id-dekompressjoni tal-carpal tunnel tista’ tinkiseb ukoll permezz ta’ intervent kirurġiku, li tinvolvi dissezzjoni tal-ligament li kontinwament ikun qed jagħfas fuq in-nerv medjan.

Jekk tixtieq issegwi l-blog tiegħi tista’ tagħmel dan billi tagħmel LIKE fuq din il-paġna ta’ Facebook: ×Be Holistically Healthy, MD× By Dr. Georgiana Farrugia Bonnici | Facebook

Jekk għandek xi mistoqsijiet li trid tistaqsi jew xi suġġett li tixtieq li nitkellmu dwaru ibagħtilna fuq info@skoperta.net

Riċetta: Ross biz-Zalzett Malti u Ħaxix

Riċetta: Ross biz-Zalzett Malti u Ħaxix

Ingredjenti (għal 4 porzjonijiet):

275g ross mgħolli (jew ara l-metodu li nuża jien aktar l-isfel)

3 zalzett tal-malti, mingħajr ġilda u mqatta’ ftit

Bżar u melħ skont il-gosti tiegħek

Kuċċarina żejt tal-ġunġlien (sesame seed oil), jew żejt taż-żebbuġa

Żewġ imgħaref ħall tat-tuffieħ

Żewġ kuċċarini soy sauce

Kuċċarina kemmun

Nofs bżaru tal-kulur imqatta’ dadi żgħar

4 faqqiegħ imqatta’ dadi

Nofs karrotta mqatta’ dadi żgħar

Nofs qarabagħlija mqatta’ dadi żgħar

Żewġ imgħaref brunġiel imqatta’ dadi żgħar

Żewġ imgħaref pastard imqatta dadi żgħar

Żewġ imgħaref qara ħamra mqatta’ dadi żgħar

Żewġ spring onions imqatta’

Żewġ sinniet tewm imqatta’

Żewġ chillies (bżar aħmar jaħraq), imqattgħin irqaq u mingħajr żerriegħa

8 cherry tomatoes maqsumin min-nofs

Għat-tiżjin:

Mgħarfa parmesan imfarrak

Mgħarfa tursin frisk imqatta’

Metodu:

  • Poġġi ż-żejt, is-soy sauce, u l-ħall ġo taġen fond fuq nar medju.
  • Kif tara li saħnu ftit, żid il-bżar, il-melħ, u l-kemmun.
  • Ħawwad ftit u żid il-brunġiel, il-qarabagħli, il-pastard, it-tewm, il-bżaru l-ħelu, iċ-chillies, il-karrotta, il-faqqiegħ, l-ispring onions, u l-qara ħamra.
  • Sajjar mikxuf fuq nar medju għal 5 minuti waqt li tħawwad spiss.
  • Żid iz-zalzett u sajjar u ħawwad għal 3 minuti.
  • Żid it-tadam. Ħawwad sew. Baxxi n-nar, għatti t-taġen u ħallih isir għal 5 minuti.
  • Żid ir-ross mat-taħlita li għandek fit-taġen u ħawwad sew għal żewġ minuti biex jitħallat kollox sew.
  • Servi mżejjen bi ftit ġobon parmesan u tursin imqatta’ fil-wiċċ.

Ingredjenti u metodu għal ross safrani – dawn l-ammonti iservu għal bejn 3 u 4 porzjonijiet:

800ml ilma

275g ross, abjad jew brown nej

Kuċċarina mburġata Turmeric powder

Bżar u melħ

  • Ferra’ l-ilma ġo kazzola u poġġiha fuq nar medju.
  • Żid il-bżar u l-melħ, u t-turmeric.
  • Ħallih fuq in-nar sakemm jiftaħ jagħli.
  • Kif jibda jagħli, żid ir-ross.
  • Ħawdu darba waħda biss b’imgħarfa tal-ħadid. Importanti li tuża mgħarfa tal-ħadid.
  • Għatti l-kazzola u baxxi n-nar fuq l-iżghar burner.
  • Ħallih isir għal 20 minuta. Tikxfux u tħawdux għal dawk l-20 minuta.

Nota: Jekk dan ir-ross ma tkunx se sservih ma’ zalza li fiha togħmiet qawwijin bħar-riċetta tal-lum, tista’ żżid kwalunkwe ħwawar mal-ilma qabel ma titfa’ r-ross.

Bħal pereżempju; kari, mixed spice, ħabaq jew sagħtar niexef, lewż imqatta’, u anki dada tal-istokk tal-ħaxix jew tiġieġ jekk tiggosta.

L-ikla t-tajba!

Jekk għandek xi mistoqsijiet dwar din ir-riċetta u oħrajn, ibagħtilna fuq info@skoperta.net

Riċetta: Tiġieġ bil-Basal u l-Ġobon Gruyère

Riċetta: Tiġieġ bil-Basal u l-Ġobon Gruyère

Ingredjenti (għal 4 porzjonijiet):

Żejt taż-żebbuġa

Basla kbira mqatta’ rqiqa

Żewġ kuċċarini sagħtar frisk

Melħ u bżar, skont il-gosti tiegħek

Żewġ sinniet tewm, imqattgħin fin ħafna

750g sider tat-tiġieġ bla għadam u bla ġilda, maqtugħ f’biċċiet

Nofs kuċċarina riegnu imnixxef

Nofs kuċċarina ħabaq imnixxef

Nofs kuċċarina bżar cayenne

Żewġt imgħaref dqiq plejn

100ml stokk taċ-ċanga

100g ġobon Gruyère mqatta’

8 tadamiet taċ-ċirasa, maqsumin min-nofs

Tursin imqatta’ frisk, biex iżżejjen

Metodu:

  • F’taġen fond fuq nar medju, saħħan żewġt imgħaref żejt.
  • Żid il-basal, il-melħ, il-bżar u s-sagħtar.
  • Naqqas in-nar għal baxx u ħallih isir, ħawwad kultant sakemm il-basal jiġi karamelizzat, madwar 20 minuta u kważi mdewweb.
  • Żid it-tewm u t-tadam u sajjar għal 4 minuti.
  • Itfi n-nar u warrab it-taħlita tal-basal ġo platt. Imsaħ it-taġen bis-srievet tal-karti sabiex terġa’ tużah.
  • Fi skutella kbira, ħawwad it-tiġieġ bil-melħ, il-bżar, il-ħabaq, il-cayenne u l-oregano.
  • Imbagħad żid id-dqiq. Ħawwad kollox sew flimkien u għaffeġ ftit b’furketta.
  • Saħħan il-kuċċarina taż-żejt li fadal fl-istess taġen fuq nar medju.
  • Żid it-tiġieġ u sajjar sakemm jieħu kulur dehbi minn kull naħa u jkun kważi sar. Madwar 4 minuti fuq kull naħa.
  • Żid l-istokk taċ-ċanga, u żid it-taħlita tal-basal karamelizzat.
  • Ħalli t-taħlita tagħli, imbagħad naqqas in-nar għal baxx u ħalliha ttektek sakemm it-tiġieġ ikun imsajjar sew u l-istokk taċ-ċanga jonqos ftit, madwar 10 minuti.
  • Żid il-Gruyère u għatti t-taġen b’għatu. Sajjar sakemm il-ġobon idub, madwar żewġ minuti.
  • Neħħi minn fuq in-nar u żejjen bit-tursin qabel ma sservi.

Dan tista’ sservih waħdu wkoll.

L-ikla t-tajba!

Din ir-riċetta ġiet imwassla lilkom minni u minn Vince Busuttil.

Jekk għandek xi mistoqsijiet dwar din ir-riċetta u oħrajn, ibagħtilna fuq info@skoperta.net

Enable Notifications OK No thanks