Select Page
Il-Prim Ministru Awstraljan ikkritikat wara li qal li hu mbierek li m’għandux tfal b’diżabilità

Il-Prim Ministru Awstraljan ikkritikat wara li qal li hu mbierek li m’għandux tfal b’diżabilità

Il-Prim Ministru Awstraljan Scott Morrison ġie kkritikat wara li f’risposta għal mistoqsija li saritlu waqt dibattitu qabel l-elezzjoni minn mara li għandha t-tifel tagħha artistiku, qal li hu mbierek li m’għandux tfal b’diżabilità.

Il-Membri Parlamentari tal-Oppożizzjoni u oħrajn ikkritikaw il-kumment tiegħu.

Il-Membri Parlamentari tal-Gvern qalu li l-kuntest tal-kumment intilef fir-reazzjoni negattiva li qamet

Waqt id-dibattitu ta’ Morrison mal-Mexxej Laburista Anthony Albanese, il-mara, identifikata bħala Catherine – staqsiet dwar finanzjament għal skema ta’ sapport għad-diżabilità.

Hija staqsietu dwar il-futur tal-Iskema Nazzjonali tal-Assigurazzjoni tad-Diżabilità taħt il-gvern tiegħu.

Il-Prim Ministru beda billi staqsa lil Catherine għall-isem ta’ binha. Wara li wieġbet li kien Ethan, Morrison qal li hu u martu Jenny imberkin, li għandhom żewġt itfal li ma kellhomx għalfejn jgħaddu minn hekk.

Żied jgħid li għalhekk, għall-ġenituri bi tfal li huma b’diżabilità, jista’ biss jipprova jifhem l-aspirazzjonijiet tagħhom għal uliedhom.

Wara r-reazzjoni li qamet għall-kummenti tiegħu, Morrison qal li l-kumment tiegħu ma qalux b’intenzjoni ta’ diżrispett iżda kien qed jipprova jgħid li peress li mhuwiex fiż-żarbun ta’ ġenituri li għandhom tfal b’diżabilità, ma jippretendix li jifhem eżatt is-sitwazzjoni daqshom.

L-elezzjoni tal-Awstralja se ssir fil-21 ta’ Mejju. Il-polls kienu ippruvati li ma kinux affidabbli fl-aħħar elezzjoni, iżda bħalissa juru li l-oppożizzjoni hija kemxejn favorita biex tirbaħ.

Xi jfisser l-isem tal-grupp mużikali Skald? U x’hemm ippjanat għal din is-sena?

Xi jfisser l-isem tal-grupp mużikali Skald? U x’hemm ippjanat għal din is-sena?

Nitkellmu mal-membri tal-grupp mużikali Malti SKALD

Se tkunu qed ittellgħu żewġ kunċerti fi Spazju Kreattiv nhar il-Ġimgħa t-28 u s-Sibt id-29 ta’ Jannar. Kif wasaltu għall-pjan li ttellgħu dawn il-kunċerti? U x’għandhom jistennew mis-serata dawk li se jattendu?

Ġejna mistiedna biex intellgħu dan il-kunċert minn Spazju Kreattiv. Kull membru kien ilu bix-xewqa li jdoqq fi Spazju Kreattiv għal żmien twil. Il-post huwa wieħed intimu u laqa’ diversi passjonijiet artistiċi u xogħlijiet teatrali differenti bħal reċti, kunċerti u pantomimi. Ma naħsibx li qatt kellna l-opportunità li ndoqqu f’sala ċirkolari fejn l-ispettaklu jingħata ċ-ċentru tal-attenzjoni b’mod mhux biss figurattiv iżda letterali. Iddedikajna ħafna ġimgħat ta’ prattika akkost tar-restrizzjonijiet u intoppi li esperjenzajna minnħabba l-pandemija. Għandkom tistennew tnedija ta’ xogħol ġdid minn Skald u wirja t’iżjed talenti lokali bħal m’huma ta’ Rea u Ċikku l-Poplu.

Xi jfissru dawn il-kunċerti għal Skald? U għalikom personali?

Nixtiequ li nżommu l-kuntatt mal-pubbliku f’dawn iż-żminijiet tant diffiċli għall-arti. Nerġgħu ntennu li kienet ilha x-xewqa li niġu milqugħa fil-palk ta’ dan it-teatru żgħir. Inħossu li l-atmosfera sferika mudlama se tkun ta’ benefiċċju għall-għan li nerġgħu nolqtu l-udjenza fil-qalb u l-laħam il-ħaj.

Tistgħu tiżvelaw xi ħaġa dwar il-kunċerti?

Se nkunu qiegħdin nużaw ‘props’ li jorbtu mas-sinifikat ta’ kull diska. Preparajna xogħol ġdid kif ukoll xogħol li diġà ssemma’ qabel. L-aħħar diski li nkitbu se jħejju d-direzzjoni għall-album li jmiss, dejjem jekk id-destin jippermetti.

Kif oriġina l-grupp mużikali SKALD? Kif ingħaqadtu u kif ġiet l-idea għall-isem?

Nixtiequ li nistgħu nirrakkuntawlek xi storja drammatika imma r-realtà hi li ma kellniex ħsieb li ningħaqdu għal tul ta’ żmien. Kien ġie avviċinat wieħed minna biex jgħaqqad grupp malajr ħalli ninterpretaw xi kitbiet ta’ Dun Karm Psaila u ġejna mitlubin nipprovdu isem ta’ band biex ikun jista’ jiġi inkluż fil-programm ta’ dakinhar.

Diġà ma konniex komdi bil-ħin li kellna għall-prattika allura ħriġna b’wieħed ta’ malajr, “Skald”. Ma kellu l-ebda sinifikat ħlief li konna qed indoqqu f’garaxx mimli injam u wieħed kellu joqgħod attent ma jdaħħalx skalda f’subgħajh.

Ftit wara sirna nafu li b’kumbinazzjoni, il-kelma ‘skald’ għandha sinifikat fl-Iskandinavja fejn kienet tiddeskrivi mużiċist jew għannej li kien jirrakkonta poeżiji fuq l-istejjer erojċi ta’ xi persuna.

Koinċidentalment, din kienet r-raġuni għaliex iltqajna, biex indoqqu poeżiji ta’ Dun Karm li fosthom kienu jfaħħru personaġġi bħal Mikiel Anton Vassalli. Meta eventwalment iddeċidejna nkomplu, żammejna l-isem.

Ġeneralment, minn fejn tkun ispirata l-mużika tagħkom?

Hija wisq varjata biex inpoġġuha f’qoffa waħda. Hemm diski li damu ġimgħat biex inkitbu. Hemm diski fejn il-maġġorparti tax-xogħol ikun tlesta waqt estru fis-sagħtejn ta’ filgħodu mill-kantant. Hemm diski li ġew maħsuba fis-sewqan lejn id-dar waqt li konna mwaħħlin fit-traffiku.

L-ispirazzjoni tiġi minn kullimkien. Esperjenzi personali, l-ambjent, l-istorja Maltija, il-letteratura, il-lingwa u anki xogħol artistiku. Il-kitba wkoll tista’ tiġi minn kull wieħed minna.

X’messaġġ tippruvaw twasslu permezz tal-mużika tagħkom?

Kull diska hija differenti imma fl-aħħar mill-aħħar, naħsbu li kollox jorbot mat-tama. Jekk nirrakkuntaw xi storja daqsxejn kiefra, hija dejjem bl-intenzjoni li ma jiġix ripetut l-iżball.

Liema tqisu li kienu l-isbaħ mumenti ta’ Skald s’issa?

Wieħed mill-akbar mumenti ta’ tferfir kien meta ġejna mwiegħda sapport biex naħdmu u eventwalment invaraw l-ewwel album tagħna. Ma nistgħux nenfasizzaw biżżejjed kemm hu diffiċli tipproduċi album u kemm hemm bżonn paċenzja, dedikazzjoni u investiment qawwi biex iseħħ kollox.

L-istess tferfir reġa’ tfaċċa meta ġietna l-opportunità li ndoqqu l-Portugal flimkien. Hija wisq sabiħa u t’unur li tkun tista’ tagħti wirja ta’ mużika Maltija ‘l barra minn xtutna.

Mument ieħor li jibqa’ ankrat fil-memorja hu l-kunċert li rrekordjajna ġewwa l-Manoel, Skaldatura. Kellna l-opportunità li npoġġu xogħlijiet tagħna maġenb dawk ta’ Trevor Zahra taħt l-istess bozza. Minħabba l-pandemija, ma setax ikollna udjenza preżenti, iżda jekk hemm post wieħed f’Malta fejn artist għandu jdoqq f’post baħħ bil-qalb kollha, dak il-post huwa l-Manoel. Il-maesta tat-teatru kienet l-unika spettatriċi tagħna, u kien privileġġ li ndoqqu għaliha.

Tħossu li l-mużika Maltija hija apprezzata biżżejjed?

Kunfidenti ngħidu li s-sitwazzjoni sejra għall-aħjar. Kien hemm żmien fejn il-Malti ma kienx ikollu lanqas ċans imiss mar-radju popolari. Illum il-ġurnata, l-affarijiet inbidlu. Hemm ħafna iżjed gruppi li jkantaw bil-Malti. Hemm ħafna iżjed kittieba li jiktbu bil-Malti. Hemm kunċerti ferm akbar bħal mhu dak ta’ Mużika Mużika. Hemm opportunitajiet biex tirbaħ investiment għal kontribuzzjoni kulturali bħal mhu album bil-Malti jew filmat mużikali ta’ diska Maltija. Hemm artisti li huma diġà stabbiliti li qiegħdin joħorġu u jipproduċu iżjed mużika bil-Malti. Mexjin ‘il quddiem.

Liema mill-kanzunetti li ħriġtu s’issa tħossu li ħalliet impatt l-aktar?

Probabbilment hija Kura peress li kienet il-kavallier fuq quddiem tal-album tagħna. Hija l-iżjed diska minn tagħna li nstemgħet fuq radju, YouTube u anki Spotify. Kura hija diska pjuttost sempliċi li tittratta fuq tradiment romantiku. Madanakollu, dan hu suġġett li jolqot ħafna nies. Anki min m’għaddiex minnha kapaċi jifhem il-kuntest u jpoġġi ruħu fl-istess sitwazzjoni.

Għandkom xi pjanijiet oħra għax-xhur li ġejjin?

Hemm lok li naqgħu ftit kwieti immedjatament wara l-kunċert ġewwa Spazju Kreattiv minnħabba li hemm xi membri għandhom bżonn jiffukaw fuq il-ħajja personali. Iżda malli joqrob is-sajf, ħa nkunu qed noħorġu mużika ġdida. Hija x-xewqa tagħna li terġa’ tiġi opportunità biex nipproduċu album ieħor. Din id-darba, il-kontenut jirrifletti iżjed ideat ġodda wara l-ewwel album Kura. Qed nesperimentaw bi strumenti u tekniki ġodda li se rrendu materjal li joħloq kuntrast ma’ dak li ħdimna fuqu s’issa.

X’messaġġ tixtiequ twasslu lil min qed jaqra din l-intervista?

Sabiex jinkiteb album, ikun hemm bżonn li numru ta’ mużiċisti jiltaqgħu regolarment għal żmien twil ħafna. Dan kollu mill-ħin personali tagħhom. Biex il-mużika toħroġ sabiħa, qed jintużaw strumenti li jiswew l-eluf. Biex jinkera studjo u jiġi rrekordjat, hemm bżonn ġranet sħaħ ta’ xogħol u iżjed eluf. Hemm bżonn flus biex jipproduċu d-diski, biex jiġu ppublikati onlajn u biex jiġu reklamati fuq midja soċjali. Hemm bżonn l-eluf biex jittella’ kunċert sabiex tikri post, tikri d-dawl, tikri l-makkinarju u tqabbad id-diversi inġiniera, ħaddiema u nies tekniċi biex jarmaw kollox.

Appoġġjaw l-artisti lokali bil-but. Hija inutli li wieħed igerger fuq in-nuqqas ta’ mużika Maltija jekk iqarras wiċċu meta jara li jrid joħroġ karta t’għaxar ewri biex jixtri CD jew jara kunċert. Kunu afu li fil-maġġor parti tad-drabi, il-mużika mhi trendi kważi xejn lill-artist, anzi, tipikament jiġri bil-kontra u jispiċċaw jinħarġu flus mill-but. Iċ-ċirkostanzi li ġabet magħha l-pandemija għamlet l-affarijiet ħafna iżjed diffiċli. L-affarijiet iggravaw u l-artisti lokali għandhom bżonn il-pubbliku iżjed minn qatt qabel.

Il-Qorti tiddeċiedi li l-programm Awla dwar l-omiċidji jista’ jsir

Il-Qorti tiddeċiedi li l-programm Awla dwar l-omiċidji jista’ jsir

Il-Qorti ddeċidiet li l-programm Awla, jixxandar fuq ONE, dwar l-omiċidji jista’ jsir.

Dan wara li l-ġimgħa l-oħra twaqqaf milli jixxandar wara li l-qorti laqgħet it-talba tal-allegat qattiel ta’ Chantelle Chetcuti minħabba li fl-istess programm kienet se tixxandar intervista ma’ omm il-vittma.

L-imħallef spjegat li l-argument tal-allegat qattiel kien ibbażat fuq filmat qasir li ġie mtella’ fil-paġna ta’ Facebook tal-programm. Hija qalet li l-kontenut tal-programm għadu mhux magħruf u l-fatt li jissemma l-akkużat f’kuntest ta’ programm dwar l-omiċidji b’mod ġenerali, ma jinkisrux id-drittijiet tiegħu.

Il-qorti awgurat li jiġu rispettati d-drittijiet kemm f’dak li jiġi mxandar fil-programm kif ukoll f’dak li jiġi mtella’ fil-paġna ta’ Facebook tal-programm.

Il-programm Awla dwar l-omiċidji se jkun qed jixxandar nhar il-Ħamis li ġej fuq ONE fit-20:35.

Kif tista’ torqod aħjar? – Danica Ann Cassar

Kif tista’ torqod aħjar? – Danica Ann Cassar

L-irqad huwa ferm importanti f’ħajjitna. Hemm tendenza li aktar ma nikbru naħsbu li nistgħu ngħaddu mingħajru. Kemm-il darba smajt fil-klinika “ilni ma norqod minn gurnata u nofs ilu” jew “kulma kelli bżonn dal-lejl huma sagħtejn biss ta u għadni għaddej”. L-irqad kultant nispiċċaw inħarsu lejh bħala ħela ta’ ħin però fir-realtà għandna bżonnu ferm aktar milli naħsbu.

Waqt li nkunu reqdin, moħħna u ġisimna jkunu qed jagħmlu ħafna xogħol ristorittiv li jkollna bżonnu biex inkunu b’saħħitna. Apparti l-mistrieħ, waqt li nkunu reqdin il-moħħ iħassar l-informazzjoni li m’għandniex bżonn niftakru u jipproċessa aktar dak li għandna bżonn.

Kif nista’ norqod aħjar? Din il-mistoqsija smajtha kemm-il darba. Dawn huma ftit suġġerimenti ta’ kif tista torqod ahjar:

Orqod bejn 6-8 sigħat mal-lejl, f’ħinijiet simili.

Dan ifisser li jekk torqod fil-ħdax, l-aktar kmieni li tista’ tqum hu fil-ħamsa, ovvjament jekk tista’ torqod sas-sitta huwa ħafna aħjar. Studju ricenti li involva 90,000 voluntier ikkonferma l-importanza li norqdu u nqumu f’ħinijiet simili; sewwa jekk fost il-ġimgħa jew anke l-weekend. Dan għaliex ġisimna għandu arloġġ bijoloġiku li jidra jqum u jorqod f’ħinijiet simili. Jekk vera torqod u tqum f’ħinijiet simili, ġismek tant jidra li l-alarm kważi ma jkollokx x’tambih għax tibda tqum qabel f’xi żewġ minuti. Inħeġġek tħares ftit lura u tara x’kien il-pattern tal-irqad għal dawn l-aħħar ġimgħat? Jekk it-tweġiba hija imgerxa, ara kif tista’ tagħmilhom aktar simili.

Naqqas l-użu tal-mowbajl jew gadgets.

Bħalma nafu, il-gadgets huma bżonnjużi ħafna biex nibqgħu konnessi mad-dinja esterna. Però l-gadgets jerħu dak li jgħidulu blue light li dan ixekkel u jtellef mill-kwalità tal-irqad. L-aħjar mod hu li ma tużax il-gadget sa siegħa qabel ma’ torqod. Aħjar taqra xi ktieb jew toqgħod ftit kalm qabel is-sodda milli toqgħod ittella’ u tniżżel fuq il-midja soċjali jew tara xi film fuq it televixin jew laptop għax hemmhekk tun qed tattiva lil moħħok biex jibqa imqajjem aktar milli tfakkru li wasal il-ħin tal-irqad.

Il-kamra tas-sodda, jekk possibbli għall-irqad u intimità biss.

Jekk tista’ l-kamra tas-sodda ma tagħmel xejn fiha ħlief torqod, tistrieħ u għalu intimità mal-partner tiegħek. Dan għaliex il-moħħ jassoċja ħafna l-kuntest ta’ madwarna ma’ fejn qiegħdin. Jiġifieri jekk jiena s-soltu naħdem u nistudja mis-sodda, lil moħħi jaf ħa ngerfxu xħin ħa mmur hemm biex norqod. Għalhekk jekk tista’ taħdem minn kamra oħra ħalli s-sodda biss għal irqad.

Tagħmilx xogħol jew eżerċizzju sa sagħtejn qabel il-ħin tal-irqad.

Tajjeb kemm hu tajjeb l-eżerċizzju għal ġisimna, jekk ħa nkunu attivi b’intensità qawwija, tista’ taffetwa l-kwalità tal-irqad. Dan għaliex ġisimna jerħi ċerti kimiċi ngħidulhom ormoni bħal adrenalina, li tqajjimna flokk tgħinna norqdu. Biex norqdu, ġisimna jerħi l-melatonin, li huwa ormon ieħor, li jekk inkunu qiegħdin nagħmlu l-eżerċizzju dan jaf ma jintreħiex f’ġisimna. Għalhekk huwa tajjeb li jekk se nagħmlu l-eżerċizzju nagħmluh kemm jista’ jkun kmieni mal-ġurnata.

Dawn huma ftit pariri relatati mal-irqad. Hemm ħafna aktar li se naqsam magħkom fil-futur. Ovvjament mhux il-pariri kollha jgħoddu għal kulħadd speċjalment jekk taħdem bix-shifts, fejn il-ħinijiet simili tal-irqad ma jgħoddux, imma hemm pariri oħra li tista’ tagħmel. Ara ġismek x’għandu bżonn u x’jaħdem għalih u adatta għal dak li qed jgħidlek ġismek. Ġisimna dejjem jurina x’għandu bżonn allura nistiednek tisma’ minnu.

Jekk tħoss li għandek bżonn sapport professjonali biex ittejjeb l-irqad tiegħek, jeżistu professjonisti li jistgħu jgħinuk tagħmel dan.

Temminx kull ma tara! Evalwa l-kontenut u ċċekkja s-sorsi! – Tanja Cilia

Temminx kull ma tara! Evalwa l-kontenut u ċċekkja s-sorsi! – Tanja Cilia

M’ilux wisq, ġrat waħda tinkiteb.

Kienu ilhom iduru xniehat li fid-ditta tal-pizza Comet kienu allegatament qegħdin isiru ħwejjeġ moqżieża u oxxeni. Is-sid, James Alefantis, qal li din “l-storja kkumplikata u bla sens, għal kollox fittizja u bbażata fuq il-gideb, u hi attakk politiku kkoordinat”.

Edgar Maddison Welch stħajjel ruħu xi vigilante tal-films. Mar biex jeħles lit-tfal li “skont ma qalu” kienu skjavi. Għalkemm ma sab xejn minn dan, qabad jispara bl-addoċċ l-ixkubetta AR-15, u għamel straġi.

Fl-aħbarijiet nisimgħu ta’ spiss il-frażi Fake News – u din hekk kienet, aħbar minn dawk li huma suppost ikunu satiriċi, jew idaħħqu, jew meqjusa biex inisslu d-dubju f’moħħ dak li jkun. U kif jiġri meta xi ħadd jigdeb, ikun hemm xi mazzun li jibla’ l-lixka.

Welch kien kkundannat għal erba’ snin ħabs; imma l-ħsara li għamel ma titqiesx biż-żmien jew bil-flus.

Ix-xnigħat bla bażi, l-ispekulazzjonijiet u l-qed taparsi umoriżmu vojt u fjakk, m’humiex ċajta. Dan Welch inzerta ffissa fuq din l-istorja, u dam tlett ijiem jaqra dwarha u jara l-vidjows. Fil-qorti, saħaq li kien “tassew iddispjaċut li pperikola s-sigurtà ta’ dawk kollha li kienu preżenti hemm, dakinhar, imma kellu “l-intenzjoni li jgħin lin-nies.”

Kemm, kuljum, jitwelldu stejjer foloz li jnisslu fina suspetti dwar dak u dik, fuq din il-ħaġa, u l-okkażjoni l-oħra? Ikun hemm xi ħadd li jirrepeti waħda minnhom, u biex isostni li qed jgħid il-verita, jikkwota xi sors li ‘jaf eżatt’ xi jkun ġara; il-gazzetta, xi ħadd jaħdem fejn suppost sar il-fatt, xi ħadd jiġi minn min hu involut…

U xi ħadd jirrepeti li jkun sema’. Spekulazzjoni issir fatt. Suspett isir verità. Gidba issir valida. Meta tingħad nofs verità, ibbażata fuq il-fatti iżda mżejna bil-gideb, dak li jkun ma jiflihiex sewwa, għax storja mħawwra tkun iżjed interessanti minn waħda sempliċi.

Għandna bżonn li niżviluppaw il-ħiliet tagħna biex nindunaw meta xi ħadd ikun irid ibellagħlna r-ross bil-labra.

Huwa importanti li tevalwa u tistaqsi:

  • Dik l-istorja ma ssibha mkien iżjed?
  • Hemm dettalji żejda, jew bla sens?
  • Hemm xi kliem, ikkowotati barra mill-kuntest, biex ituk x’tifhem li “tassew” hi verita, l-aħbar?
  • Jekk tgħid “U le!” mela, x’aktarx li hemm xi esaġerazzjonijiet.
  • Jekk xi ħaġa ma ddoqlikx, fittixha f’sorsi li tafdahom.
  • Jissemmew għadd ta’ “sorsi ta’ min jorbot fuqhom” iżda ebda’ wieħed minnhom mhu speċifikat?
  • Min kiteb l-istorja, qisu jaf il-ħsibijiet tal-protagonisti?
  • Min qed jirrakonta, għandu xi interessi personali, anti-klerikali, politiċi, jew finanzjarji?
  • Qed jisħon, u jitpastaż, biex jagħti iżjed forza lil kliemu?
  • L-istorja hija “ffirmata”?

Enable Notifications    OK No thanks