Select Page
Mikroplastiks – X’inhuma? U fejn insibuhom? – Loriana Mazzonello

Mikroplastiks – X’inhuma? U fejn insibuhom? – Loriana Mazzonello

Il-mikroplastiks huma biċċiet żgħar tal-plastik inqas minn ħames millimetri. Dawn il-mikroplastiks instabu kullimkien, instabu fl-oċeani, fl-arja, fil-ħamrija, fl-ikel tagħna, fl-ilma tal-fliexken kif ukoll fl-ilma tal-vit. Instabu f’aktar minn 94% tal-ilma tal-vit fl-Istati Uniti u 72% fl-Ewropa, kif ukoll f’93% tal-ilma tal-fliexken madwar id-dinja.

Huwa stmat li tmien miljun tunnellata ta’ plastik jidħlu fl-oċeani tagħna kull sena. Il-mikroplastiks huma faċli biex jiġu diġeriti, minħabba d-daqs żgħir tagħhom, u issa huma s-suġġett ta’ reviżjoni tas-saħħa mill-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa (WHO).

Hemm żewġ tipi ta’ mikroplastiks: mikroplastiks primarji u mikroplastiks sekondarji. Il-mikroplastiks primarji jinkludu microfibers imxerrda minn ħwejjeġ u drappijiet oħra, bħal xbieki tas-sajd, kif ukoll partiċelli maħluqa għal skopijiet kummerċjali, bħall-kożmetiċi.

Il-mikroplastiks sekondarji huma partiċelli ffurmati meta oġġetti tal-plastik akbar, bħal fliexken tal-ilma, jiddegradaw. Din id-diżintegrazzjoni hija kkawżata minn espożizzjoni għal fatturi ambjentali, prinċipalment ir-radjazzjoni tax-xemx u l-mewġ tal-oċeani.

Il-kwistjoni bil-mikroplastiks hija li, bħall-plastiks kollha, ma jiddegradawx faċilment f’molekuli li ma jagħmlux ħsara. Il-plastik jista’ jieħu mijiet jew eluf ta’ snin biex jiddiżintegra, u sadanittant ikollu impatt negattiv fuq l-ambjent. Il-mikroplastiks huma evidenti bħala frammenti żgħar tal-plastik ikkuluriti fir-ramel. Fl-oċeani, it-tniġġis mikroplastiku ħafna drabi jiġi kkunsmat mill-annimali tal-baħar.

Instabu mikroplastiks f’organiżmi tal-baħar li jvarjaw minn plankton sal-baleni, kif ukoll frott tal-baħar kummerċjali u ilma tax-xorb. Is-sistemi standard tat-trattament tal-ilma, b’mod allarmanti, ma jistgħux jeliminaw l-evidenza kollha tal-mikroplastiks. Il-mikroplastiks fl-oċean jistgħu jitħalltu ma’ komposti tossiċi oħra qabel ma jiġu kkunsmati minn ħlejjaq tal-baħar, u jikkomplikaw aktar is-sitwazzjoni.

L-evidenza xjentifika turi li l-mikroplastiks għandhom effetti negattivi fuq l-ekosistemi vulnerabbli (eż. sikek tal-qroll, ibħra fondi, reġjuni polari), il-bijodiversità (il-ħajja tal-baħar kollha mill-plankton sa mammiferi marittimi kbar) u s-saħħa tal-bniedem.

X’nistgħu nagħmlu? Modi sempliċi biex tevita l-mikroplastik fil-ħajja ta’ kuljum tiegħek:

  • Naqqas il-konsum tal-laħam u l-ħut.

M’hemmx għalfejn issir vegan iżda wieħed jista’ jikkunsidra li jmur għal dieta flexitarian fl-għażla tal-ikel tiegħu. Mhux l-ewwel darba li rajna xi stampa ta’ ħuta maqsuma min-nofs bl-istonku mimli plastik li tkun belgħet maż-żmien, dan iġiegħlna naħsbu li dak li jieklu huma nieklu aħna. Iktar ma t-tniġġis tal-plastik fl-oċean jiżdied, iktar is-sitwazzjoni tiggrava. Hemm evidenza li tissuġerixxi li l-mikroplastiks u n-nanoplastik jistgħu jiċċaqalqu mill-istonku tal-ħut għat-tessut tal-muskoli tagħhom, li huwa dak li l-bnedmin tipikament jieklu.

Li nevitaw il-frott tal-baħar huwa pass importanti biex nillimitaw il-mikroplastiks li nibilgħu. Il-bidla għal dieta vegana tnaqqas ukoll l-emissjonijiet tal-gassijiet serra, u tagħmilha waħda mill-aktar għażliet ta’ stil ta’ ħajja li ma jagħmlux ħsara lill-ambjent. Irkaptu tas-sajd abbandunat bħal xbieki u ħbula, imsejjaħ “ghost fishing gear” jammonta għal madwar 10% tal-iskart kollu fl-oċean, għalhekk l-evitar tal-ħut iżomm il-plastik barra mill-oċean kif ukoll minn ġisimna.

  • Issaħħanx l-ikel fil-kontenituri tal-plastik fil-microwave.

Wieħed isibha iktar faċli meta jsaħħan il-fdalijiet tal-ikel jew ikel tat-take out direttament mill-konenitur, iżda il-BPA u phthalates miżjuda mal-plastik inixxi ħafna aktar faċilment meta msaħħna. Dawn jinkludu plastik tat-Tupperware, għotjien, kaxxi tat-take-away u l-ikel iffriżzat li jissaħħan direttament mill-pakkett. Minflok ittrasferixxi l-ikel għal kontenitur tal-ħġieġ jew taċ-ċeramika.

  • Tużax tazzi tat-takeaway.

Tazzi tat-takeaway tal-karti wkoll jirrilaxxaw mikroplastiks meta jkunu esposti għal likwidi sħan. Dan ifisser li t-tazza tal-kafè sħuna ta’ filgħodu tiegħek meħuda f’tazza li tintrema qed iżżid mal-konsum personali tal-mikroplastik tiegħek.
Investi f’tazza tal-kafè li tista’ terġa’ tintuża magħmula mill-istainless steel jew mill-ħġieġ biex tużaha fil-ħanut tal-kafè favorit tiegħek. Li wieħed jieħu il-magg tiegħu stess inaqqas l-iskart ukoll.

  • Ixtri kożmetiċi mingħajr plastik.

Prodotti tal-kura personali ħafna drabi jinkludu komponenti tal-plastik. Lozjonijiet u kremi tal-ġilda, pereżempju, spiss jinkludu plastik biex jippromwovu l-assorbiment. Ħafna minn dawn il-prodotti jiġu wkoll f’kontenituri żgħar tal-plastik li huma diffiċli biex jiġu riċiklati u ħafna drabi jintremew b’mod li jagħmel ħsara.

Minflok, agħżel prodotti naturali b’alternattivi bijodegradabbli jew għażliet mingħajr plastik.

  • Uża l-weraq tat-te minflok il-boroż tat-te.

Il-biċċa l-kbira tal-boroż tat-te huma magħmula minn bejn wieħed u ieħor 25% tal-plastik, u anke dawk li huma mmarkati bħala karta huma ġeneralment imwaħħlin flimkien bil-polypropylene, li huwa tip ta’ plastik.

Ipprova ssostitwixxi l-boroż tat-te, bil-weraq tat-te, jew uża boroż tat-te li jistgħu jerġgħu jintużaw u li jistgħu jerġgħu jimtlew.

  • Farfar u uża l-hoover regolarment.

Minħabba li dawn il-frammenti ċkejkna tal-plastik huma tant mikroskopiċi, jitħalltu fit-trab taħt is-sodod tagħna, fil-kantunieri ta’ djarna, u fl-arja. It-tfarfir u l-vacuuming fuq bażi regolari jistgħu jgħinu biex nipprevjenu milli niġbduhom man-nifs tagħna. (Idealment meta tuża l-vaccum wieħed għandu juża filtru tal-HEPA).

  • Ixtri ħwejjeġ magħmula minn materjali naturali.

Huwa tajjeb li nibdew naħsbu b’aktar reqqa dwar il-ħwejjeġ li nixtru. Minflok ma tagħżel ħwejjeġ ibbażati fuq il-plastik, fittex ditti li jutilizzaw biss materjali naturali bħall-qoton, il-ħarir, is-suf, il-qanneb u l-għażel. B’dan il-mod ir-riskju tat-tniġġis mikroplastiku jinżel ħafna.

  • Ixtri filtru tal-ilma, u waqqaf l-użu tal-ilma fil-fliexken

  • Uża t-trasport pubbliku.

Il-mikroplastik jinsab ukoll fit-tajers tal-karozzi. Il-frizzjoni mit-triq tikkawża t-tajers li jkissru u jitfgħu partiċelli tal-plastik, li mbagħad jakkumulaw fl-arja.

Mit-Tnejn se tonqos il-kwarantina u mix-xahar id-dieħel se titneħħa għal kollox

Mit-Tnejn se tonqos il-kwarantina u mix-xahar id-dieħel se titneħħa għal kollox

F’konferenza tal-aħbarijiet dwar l-IVF, id-Deputat Prim Ministru u Ministru tas-Saħħa Chris Fearne ħabbar li mit-Tnejn li ġej il-kwarantina għal min hu mlaqqam kompletament u jkun f’kuntatt dirett ma’ persuni pożittivi se tonqos minn sebat ijiem għal ħamest ijiem.

Ħabbar ukoll li jekk is-sitwazzjoni tibqa’ kif inhi, mis-7 ta’ Marzu, il-kwarantina se titneħħa għal kollox għal dawk li jkunu f’kuntatt dirett ma’ persuni pożittivi. Mis-7 ta’ Marzu wkoll, għal dawk li jkunu mlaqqma kompletament u jkunu pożittivi, il-kwarantina se tonqos minn għaxart ijiem għal sebat ijiem u fis-seba’ ġurnata jsir rapid test biex wieħed ikun ċert li huwa negattiv.

Mis-7 ta’ Marzu, dawk it-tfal li jkunu f’kuntatt ma’ persuni pożittivi, u huma mlaqqma biż-żewġ dożi mhux se jkun hemm il-bżonn li joqogħdu kwarantina.

Dwar imwiet u funerali marbuta mal-Covid-19, il-Ministru Chris Fearne qal li b’mod immedjat, iż-żmien li fih irid isir il-funeral ta’ persuna li tkun tilfet ħajjitha waqt li kienet pożittiva għall-Covid-19, ġie estiż minn 24 siegħa għal 48 siegħa.

Huwa fakkar li l-għan huwa li għall-bidu tas-sajf ikunu tneħħew il-maġġoranza tal-miżuri li qiegħdin fis-seħħ bħalissa.

Titnaqqas il-kwarantina għal persuni li jirriżultaw pożittivi u għal dawk f’kuntatt dirett

Titnaqqas il-kwarantina għal persuni li jirriżultaw pożittivi u għal dawk f’kuntatt dirett

Id-Deputat Prim Ministru u Ministru tas-Saħħa ħabbar li minn nhar it-Tnejn 3 ta’ Jannar, persuni li jirriżultaw pożittivi għall-Covid-19 li huma mlaqqmin bil-booster se jkunu obbligati li jagħmlu perjodu ta’ kwarantina ta’ għaxart ijiem minflok 14-il ġurnata. Madanakollu dan japplika biss għal dawk li fl-aħħar tlett ijiem ta’ kwarantina ma jkollhomx sintomi.

Ħabbar ukoll li persuni li kienu f’kuntatt ma’ persuna pożittiva, u li jkollhom ċertifikat tal-vaċċin validu jistgħu jtemmu l-kwarantina obbligatorja sebat ijiem wara l-aħħar kuntatt mal-persuna li tkun irriżultat pożittiva, wara li jagħmlu rapid test u jirriżulta fin-negattiv.

Il-Ministru Chris Fearne qal ukoll li minn nhar it-Tnejn ukoll, persuni li jkunu jgħixu fl-istess residenza ma’ persuni li kienu f’kuntatt dirett ma’ persuna pożittiva, m’għandhomx għalfejn jagħmlu kwarantina jekk ikunu ħadu l-booster ukoll.

Il-Ġermanja u l-Portugall fost il-pajjiżi Ewropej b’miżuri ġodda biex jitrażżnu l-każijiet tal-Covid

Il-Ġermanja u l-Portugall fost il-pajjiżi Ewropej b’miżuri ġodda biex jitrażżnu l-każijiet tal-Covid

Il-Ġermanja u l-Portugall fost pajjiżi Ewropej b’miżuri ġodda biex irażżnu n-numru ta’ każijiet ġodda li dejjem qed jiżdied.

L-awtoritajiet fil-Ġermanja se jillimitaw n-numru ta’ nies f’laqgħat privati għal 10 persuni u se jagħlqu wkoll il-clubs qabel is-sena l-ġdida. Fit-28 ta’ Diċembru avvenimenti kbar bħal logħob tal-futbol se jsiru mingħajr udjenza fost miżuri oħrajn.

Fil-Portugall, l-awtoritajiet ħabbru li t-telework se jsir obbligatorju u l-bars u d-diskoteki se jingħalqu mis-Sibt. In-nies se jkollhom bżonn riżultat tat-test negattiv biex jaċċessaw ċinema, teatri, avvenimenti sportivi, tiġijiet u magħmudija sa mill-inqas id-9 ta’ Jannar. Fil-Milied u l-Ewwel tas-Sena, in-nies se jkollhom bżonn ukoll riżultat tat-test negattiv biex jaċċessaw ristoranti u ċelebrazzjonijiet pubbliċi.

Lejlet l-Ewwel tas-Sena, mhux aktar minn 10 persuni jistgħu jinġabru fit-triq u x-xorb ta’ alkoħol barra se jkun ipprojbit. Dan minkejja r-rata għolja ta’ tilqim tal-Portugall b’madwar 86 fil-mija tal-popolazzjoni tiegħu mlaqqma kompletament kontra l-virus.

Il-konkors ta’ Miss World 2021 jiġi pospost ftit sigħat qabel il-finali

Il-konkors ta’ Miss World 2021 jiġi pospost ftit sigħat qabel il-finali

Il-konkors ta’ Miss World ta’ din is-sena ġie pospost wara li diversi persuni involuti fl-avveniment, inklużi 23 mis-97 kontestant, irriżultaw pożittivi għall-Covid-19.

Il-mudella Naomi Dingli li hija r-rappreżentanta ta’ pajjiżna kkonfermat li t-test tagħha rriżulta negattiv, madanakollu hija kellha tirritorna lura lejn Malta.

Fi stqarrija maħruġa sigħat qabel il-finali, l-organizzaturi qalu li se jipposponu fl-interess għas-saħħa u s-sigurtà tal-kontestanti, l-istaff u l-pubbliku ġenerali..

Ir-rappreżentanti tal-Malasja kkonfermaw li l-kontestanta tagħhom, Lavanya Sivaji, kienet fost dawk li rriżultaw pożittivi.

Miss World Indonesia wkoll ikkomfermat li rriżultst pożittiva.

B’kollox hemm 38 każ pożittiv assoċjati ma’ Miss World, 23 minnhom huma kontestanti.

L-organizzaturi qalu li l-finali ta’ Miss World se jsir fi żmien tliet xhur oħra.

Enable Notifications OK No thanks