Select Page
Putin jgħid lil Macron li l-Punent għandu jieqaf jibgħat l-armi lill-Ukrajna

Putin jgħid lil Macron li l-Punent għandu jieqaf jibgħat l-armi lill-Ukrajna

Il-President Russu Vladimir Putin qal li l-Punent jista’ jgħin biex tintemm il-gwerra fl-Ukrajna billi jagħmel aktar pressjoni fuq il-President Volodymyr Zelenskyy u jieqaf jibgħat il-kunsinni tal-armi lill-forzi tiegħu.

Putin kien qed jitkellem fl-ewwel taħditiet telefoniċi tiegħu f’aktar minn xahar mal-President Franċiż Emmanuel Macron.

Il-mexxej Franċiż reġa’ sejjaħ għal waqfien mill-ġlied u għal taħditiet biex tintemm il-gwerra miġjuba mill-invażjoni tar-Russja.

Huwa talab lil Putin biex jippermetti aktar evakwazzjonijiet fil-belt ta’ Mariupol.

Fil-belt seħħ ġlied mill-aktar aħrax tal-gwerra u mijiet ta’ ċivili huma maħsuba li baqgħu maqbuda taħt it-tifrik ta’ fabbrika tal-azzar miżmuma mill-forzi Ukreni.

L-istati tal-Punent qed jaċċertaw li l-Ukrajna tkun armata b’mod estensiv fil-ġlieda tagħha kontra r-Russja, u nhar it-Tlieta r-Renju Unit ħabbar wegħda oħra ta’ tagħmir militari li jiswa £300m inkluż tagħmir ta’ gwerra elettronika, sistema tar-radar, GPS jammers u apparat tan-night vision.

Eluf ta’ nies, kemm suldati kif ukoll ċivili, inqatlu jew ndarbu mill-invażjoni tal-24 ta’ Frar u aktar minn 5.5 miljun ħarbu barra minn pajjiżhom bħala refuġjati.

Il-forzi Russi rtiraw mir-reġjun tal-kapitali Kyiv biex jiffukaw l-operazzjonijiet tagħhom fuq il-Lvant tal-Ukrajna.

Waqt li sejjaħ għall-waqfien tal-provvisti tal-armi, Putin akkuża lill-forzi Ukreni li wettqu reati tal-gwerra billi bbumbardjaw bliet fil-Lvant tal-Ukrajna fejn separatisti appoġġjati minn Moska jikkontrollaw żoni kbar, skont stqarrija tal-Kremlin.

Għadd ta’ attakki fuq żoni residenzjali ġew irreġistrati f’żoni kkontrollati mis-separatisti minn mindu bdiet l-invażjoni iżda xejn fuq l-iskala ta’ bumbardamenti ta’ bliet miżmuma mill-gvern mill-forzi Russi. L-Ukrajna tiċħad li bbumbardjat żoni residenzjali.

Il-forzi Russi ġew akkużati li wettqu atroċitajiet, inkluż f’Bucha, belt barra Kyiv.

Il-mexxej Russu insista li r-Russja hija miftuħa għad-djalogu mal-Ukrajna.

Skont stqarrija mill-Palazz tal-Élysée, Macron talab lil Putin biex itemm il-gwerra ta’ aggressjoni tar-Russja u qal li lest jgħin biex tinkiseb soluzzjoni negozjata għall-kunflitt li tirrispetta s-sovranità tal-Ukrajna.

Il-President Franċiż, li rebaħ l-elezzjoni mill-ġdid ix-xahar li għadda, tkellem ma’ Putin bosta drabi minn mindu bdiet l-invażjoni tar-Russja tal-Ukrajna.

Qal li kien disponibbli biex jaħdem ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali kompetenti biex jgħin biex jitneħħa l-imblokk tar-Russja fil-portijiet tal-Baħar l-Iswed tal-Ukrajna sabiex tkun tista’ terġa’ tibda l-esportazzjoni tal-ikel.

Filmat: 68 sena ilu seħħet l-Inkurunazzjoni tar-Reġina Eliżabetta II

Filmat: 68 sena ilu seħħet l-Inkurunazzjoni tar-Reġina Eliżabetta II

L-inkurunazzjoni hija ċerimonja li timmarka l-mument li sovran jiġi inawgurat fil-kariga billi jirċievi l-kuruna, li hija s-simbolu ewlieni tal-awtorità regali.

Fl-1937, il-Prinċipessa Eliżabetta ta’ 11-il sena kienet rat lil missierha, ir-Re Ġorġ VI, inkurunat fiċ-ċerimonja elaborata u 16-il sena wara fit-2 ta’ Ġunju kellha ssir l-inkurunazzjoni uffiċjali tagħha stess.

L-inkurunazzjonijiet ilhom isiru f’Westminster Abbey għal 900 sena u l-istess sar għall-inkurunazzjoni tar-Reġina Eliżabetta, iżda l-inkurunazzjoni tal-1953 kienet innovattiva fiha nnifisha. L-ewwel waħda li qatt ġiet imxandra fuq it-televiżjoni, kienet segwita minn 27 miljun persuna fir-Renju Unit biss u miljuni ta’ udjenzi oħra madwar id-dinja.

Skoprejna ftit fatti interessanti dwar dak il-jum notevoli tat-2 ta’ Ġunju, 1953..

Westminster Abbey ilu l-post għal kull inkurunazzjoni mill-1066. Qabel ma nbniet l-Abbey, l-inkurunazzjonijiet kienu jsiru kull fejn kien konvenjenti, u saru f’Bath, Oxford u Canterbury.

Ir-Reġina Eliżabetta II ġiet inkurunata fit-2 ta’ Ġunju, 1953 f’Westminster Abbey. Il-Maestà tagħha kienet id-disa’ u tletin sovran li ġew inkurunati f’Westminster Abbey.

Ir-Reġina Eliżabetta II hija s-sitt Reġina li ġiet inkurunata f’Westminster Abbey. L-ewwel waħda kienet ir-Reġina Marija I, li ġiet inkurunata fl-1 t’Ottubru, 1553.

Ir-Reġina kisbet it-tron mal-mewt ta’ missierha, ir-Re Ġorġ VI. Kienet il-Kenya dak iż-żmien u saret l-ewwel sovrana f’aktar minn 200 sena.

In-nanna tar-Reġina, ir-Reġina Marija, ta’ 81 sena kienet l-ewwel Reġina li rat neputija tikseb it-tron. Madanakollu, hija mietet qabel ma saret l-inkurunazzjoni.

Is-servizz tal-inkurunazzjoni użat għar-Reġina Eliżabetta II dixxendenti direttament minn dak tar-Re Edgar f’Bath fl-973. L-ordni tas-servizz oriġinali tas-seklu 14 kienet miktuba bil-Latin u ntużat sal-inkurunazzjoni ta’ Eliżabetta I.

L-inkarigat Earl Marshal huwa responsabbli għall-organizzazzjoni tal-inkurunazzjoni. Mill-1386 il-pożizzjoni ttieħdet mid-Duka ta’ Norfolk. Is-16-il Duka ta’ Norfolk kien responsabbli għall-inkurunazzjoni tar-Reġina fl-1953 u kien ukoll responsabbli għall-funeral tal-Istat ta’ Sir Winston Churchill (1965) u l-investitura tal-Prinċep ta’ Wales (1969).

Ir-Reġina u d-Duka ta’ Edinburgu kienu misjuqa mill-palazz ta’ Buckingham għal Westminster Abbey fil-Gold State Coach, miġbuda minn tmien żwiemel griżi: Cunningham, Tovey, Noah, Tedder, Eisenhower, Snow White, Timperley u McCreery.

Il-bukkett tal-inkurunazzjoni kien magħmul minn fjuri bojod, orkidej u lilies of the valley mill-Ingilterra, stephanotis mill-Iskozja, orkidej minn Wales u qronfol mill-Irlanda ta’ fuq u l-Isle of Man.

Id-Duka ta’ Edinburgu libes uniformi Navali għall-vjaġġ lejn u mill-Abbey. Waqt li kien fl-Abbey, huwa libes kurunetta u l-libsa tad-Duka tiegħu fuq l-uniformi.

Il-libsa tar-Reġina, iddisinjata mid-disinjatur Ingliż tal-moda Norman Hartnell, kienet magħmula minn satin abjad u rrakmata bl-emblemi tar-Renju Unit u tal-Commonwealth b’ħajt lewn id-deheb u l-fidda.

Mill-inkurunazzjoni, ir-Reġina libset il-libsa tal-inkurunazzjoni sitt darbiet inkluż fil-ftuħ tal-Parlament fi New Zealand u l-Awstralja fl-1954.

Is-sefturi, il-koki u l-ġardinara tal-palazz ta’ Buckingham inġabru ġewwa l-Grand Hall fil-palazz ta’ Buckingham biex jaraw lir-Reġina titlaq lejn Westminster Abbey.

Is-servizz tal-inkurunazzjoni tar-Reġina beda fil-11:15 u dam kważi tliet sigħat.

Fi triqitha lejn l-inkurunazzjoni, il-Maestà tagħha libset id-Diadema tal-Istat George IV, il-kuruna murija fuq il-bolol. Magħmula fl-1820, id-Diadema fiha l-ward, shamrocks u thistles b’1,333 djamant u 169 perla.

Il-purċissjoni tas-sovran kienet magħmula minn 250 persuna inklużi mexxejja tal-Knisja, Prim Ministri tal-Commonwealth, membri tal-familja Rjali, mexxejja ċivili u militari u l-Yeoman of the Guard.

L-Arċisqof ta’ Canterbury mexxa s-servizz, dmir li kien ilu jitwettaq mill-Konkista fl-1066. Għall-ewwel darba fl-1953, ħa sehem ukoll rappreżentant ta’ Knisja oħra, il-moderatur tal-Knisja tal-Iskozja.

Is-servizz tal-inkurunazzjoni sar f’sitt partijiet: ir-rikonoxximent, il-ġurament, id-dlik taż-żejt (anointing), l-investitura (li tinkludi l-inkurunat), l-intronizzazzjoni u l-ġieħ.

Ir-riċetta għaż-żejt fiha żjut tal-larinġ, ward, kannella, musk u ambra. Normalment isir lott biex iservi għal aktar inkurunazzjonijiet, iżda f’Mejju tal-1941 bomba li laqtet id-Dekanat qerdet kollox, u għalhekk sar lott ġdid.

Waħda mill-istallazzjonijiet l-aktar notevoli għall-inkurunazzjoni kienet l-anness fit-tard tal-punent ta’ Westminster Abbey. Dan ipprovda l-ispazju meħtieġ li fih il-purċissjonijiet setgħu jiffurmaw u jinfirxu li ma jidhrux mill-folol.

Il-Prinċep Charles irċieva stedina speċjali tat-tfal miżbugħa bl-idejn għall-inkurunazzjoni t’ommu u kien l-ewwel tifel li ra lil ommu tiġi nkurunata bħala sovran. Il-Prinċipessa Anne ma attendietx Iċ-ċerimonja billi kienet meqjusa żgħira wisq.

Total ta’ 8,251 mistieden attenda ċ-ċerimonja tal-inkurunazzjoni tar-Reġina f’Westminster Abbey.

129 nazzjon u territorju kienu rrapreżentati uffiċjalment fis-servizz tal-inkurunazzjoni.

Xi nies fl-Abbey raw ir-raba’ inkurunazzjoni tagħhom. Il-Prinċipessa Marie Louise (in-neputija tar-Reġina Victoria) kienet rat ukoll l-inkurunazzjonijiet tar-Re Edward VII (1902), ir-Re Ġorġ V (1911) u r-Re Ġorġ VI (1937).

Ir-Reġina ġiet inkurunata fis-St Edward’s Chair, li kien magħmul fl-1300 għal Edward u baqa’ jintuża’ f’kull inkurunazzjoni minn dak iż-żmien. Huwa miżmum b’mod permanenti f’Westminster Abbey.

Il-kuruna ta’ St Edward, magħmula fl-1661 minn deheb solidu, tqiegħdet fuq ras ir-Reġina waqt is-servizz tal-inkurunazzjoni.

Wara l-kuruna, l-orb, magħmul ukoll fl-1661, kien l-iktar biċċa importanti tar-regalia. Huwa globu tad-deheb imdawwar b’salib imdawwar b’medda ta’ djamanti, żmeraldi, rubini, żaffir u perli b’ametista kbira fis-summit.

Iċ-ċurkett tal-inkurunazzjoni, magħruf bħala The Wedding Ring of England tpoġġa fuq ir-raba’ saba’ tal-id il-leminija tar-Reġina skont it-tradizzjoni. Magħmul għall-inkurunazzjoni tar-Re William IV fl-1831, iċ-ċurkett ilu jintlibes f’kull inkurunazzjoni minn dakinhar, ħlief għar-Reġina Victoria, li s-swaba tagħha kienu tant żgħar li ċ-ċurkett ma setax jitnaqqas biżżejjed għad-daqs tagħha u nħolqot alternattiva.

Il-kopertura tal-BBC tal-inkurunazzjoni kienet żvilupp kbir għall-istorja tax-xandir. Kien l-ewwel servizz li ġie televiżiv u għal ħafna nies, kienet l-ewwel darba li kienu qed jaraw avveniment fuq it-televiżjoni.

27 miljun persuna fir-Renju Unit (mis-36 miljun popolazzjoni) segwew iċ-ċerimonja fuq it-televiżjoni u 11-il miljun semgħuha fuq ir-radju.

Kien hemm aktar minn 2,000 ġurnalist u 500 fotografu minn 92 nazzjon fuq ir-rotta tal-inkurunazzjoni.

Fost il-ħafna ġurnalisti barranin kien hemm Jacqueline Bouvier, li dak iż-żmien kienet taħdem għall-Washington Times-Herald u li aktar tard saret il-First Lady tal-Amerika bħala Jackie Kennedy.

Il-Kuruna tal-Istat Imperjali li ntlibset mir-Reġina waqt ir-ritorn tagħha lejn il-palazz ta’ Buckingham, kien fiha erba’ perli tradizzjonalment maħsuba li kienu l-imsielet tar-Reġina Eliżabetta I.

Numru ta’ ritratti uffiċjali ttieħdu fil-palazz ta’ Buckingham wara l-inkurunazzjoni, iżda l-aktar memorabbli huma dawk meħuda minn Cecil Beaton. Għall-immaġni definittiva tiegħu huwa poġġa lir-Reġina quddiem sfond li juri l-kappella ta’ Henry Vii f’Westminster Abbey.

L-artist uffiċjali għall-inkurunazzjoni kien l-artist Pollakk Feliks Topolski, li pproduċa rekord permanenti tal-okkażjoni fil-kuritur t’isfel tal-palazz ta’ Buckingham. Il-pittura saret f’14-il sezzjoni, kull waħda għolja ħafna aktar minn metru.

Il-Lord Lieutenants tar-Reġina kkummissjonaw lill-artist Terence Cuneo biex ipinġi ċ-ċerimonja tal-inkurunazzjoni u fl-1954 Herbert James Gunn pitter state portrait tar-Reġina fl-ilbies tagħha tal-inkunurazzjoni.

Fit-2 ta’ Ġunju tal-1953, waslet l-aħbar li Edmond Hilary u Tenzing Norgay kienu waslu sal-quċċata tal-muntanja Everest. Ir-Reġina ppreżentat lill-14-il membru tal-expedition b’edizzjonijiet speċjali ta’ midalji tal-inkurunazzjoni bil-kliem ‘Mount Everist Expedition’.

L-ewwel mawra tagħha barra l-pajjiż li għamlet ir-Reġina wara l-inkurunazzjoni kienet lejn il-Bermuda, il-Ġamajka, il-Panama, Fiġi, Tonga u New Zealand li bdiet f’Novembru tal-1953. Irritornat fl-1954 u żaret l-Awstralja, Ceylon (issa s-Sri Lanka), Aden u l-Uganda. Hija u sejra lura d-dar minn Aden, għaddiet minn Malta u Ġibiltà .

Fl-24 ta’ Ġunju tal-1963, l-Unuri tal-Iskozja (il-kuruna, ix-xettru u x-xabla) inġarru quddiem ir-Reġina f’purċissjoni mill-palazz ta’ Holyroodhouse sal-Katidral ta’ St Giles.

Qatt ġietek kurżità minn fejn oriġinat il-coronation chicken u għaliex tissejjaħ hekk?

Il-coronation chicken inħolqot fl-1953, meta l-florist rinomat Constance Spry u x-chef tal-cordon bleu Rosemary Hume ħadu ħsieb l-ikel taċ-ċelebrazzjoni tal-inkurunazzjoni tar-Reġina Eliżabetta II. Huwa maħsub li ġiet ispirata mill-Jubilee Chicken maħluqa għall-ġublew tal-fidda ta’ George V fl-1935.

Dak iż-żmien ir-riċetta kienet ippubblikata b’mod wiesa’ u għalhekk setgħet titgawda fil-festini tat-toroq madwar il-Gran Brittanja iżda mhux kulħadd seta’ jagħmel dan.

L-ingredjenti użati kienu notevoli għal żmienhom, b’ħafna minnhom li kienu għadhom kemm jiġu disponibbli, filwaqt li l-maġġoranza tal-pajjiż kienet għadha taħt ir-restrizzjonijiet tar-razzjonar ta’ wara l-gwerra.

Ir-riċetta oriġinali kienet tikkonsisti f’tiġieġ żgħar inkaljati, ilma, ftit inbid, karrotta, garni, melħ, bżar u krema bil-kari.

Jingħad li l-platt li ġie servut fiċ-ċelebrazzjoni tal-inkurunazzjoni tar-Reġina kien jikkonsisti f’biċċiet tat-tiġieġ, b’tarf wieħed ta’ kull dixx, insalata mħawwra tar-ross, piżelli u pimentos.

Verżjoni kemxejn aktar żviluppata ta’ din ir-riċetta għadha l-favorita tan-nazzjon sal-lum.

Filmat: Għadu Sieket – Rumanz ġdid minn Gino Lombardi

Filmat: Għadu Sieket – Rumanz ġdid minn Gino Lombardi

Żgur li ħafna minnkom il-qarrejja tagħna familjari mal-pinna ta’ Gino Lombardi. Ftit jiem ilu, ippubblika rumanz ieħor bl-isem ta’ Għadu Sieket.

Għamilna kuntatt ma’ Gino u qasam magħna kif oriġinat l-idea għal dan ir-rumanz kif ukoll kif kompliet tiżviluppa l-istorja tiegħu.

Dan hu dak li qalilna Gino…

“Bdejna nisimgħu dwar dan il-virus minn Diċembru 2019, għall-ewwel ħadd ma nkwieta wisq dwaru, imma niftakar li fi żmien il-Milied konna diġà qed insemmuh. Imbagħad, meta bdew igerrbu l-ġimgħat l-affarijiet bdew jisserjaw għax bdejna nisimgħu li nstabu każi barra minn Wuhan u saħansitra ’l barra miċ-Ċina, imma ħadd ma kien għadu qed jibża’ minnu.

Imma meta fuq il-midja soċjali bdew jidhru filmati ta’ nies jaqgħu u jmutu f’nofs ta’ triq xegħlu l-bozoz il-ħomor. Fil-bidu kien jissejjaħ ‘Novel Coronavirus’ imbagħad sar Covid-19. Forsi tistaqsi kif issawwar dan l-isem? Covid-19 ġejja minn ‘CO’ għal Corona, ‘VI’ għal virus, ‘D’ għal disease u n-‘19’ għas-sena li twieled fiha dal-virus.


Fis-7 ta’ Marzu feġġ l-ewwel każ hawn Malta u malajr bdilna fehmetna dwaru. Kien il-każ ta’ tifla Taljana ta’ 12-il sena, li minħabba fih skattaw il-miżuri li kienu maħsuba minn qabel għal meta tasal din l-eventwalità inevitabbli. It-tifla u l-familja tagħha sfaw iżolati skont il-linji gwida maħruġa mill-awtoritajiet tas-saħħa sakemm, wara testijiet ġodda, ħareġ li ħadd minnhom ma kien infettat.


Min jafni sew jaf kif jien, f’moħħi mill-ewwel bdew ġejjin ħafna ħsibijiet, bdejt nipprova nimmaġina x’kienet il-kawża ta’ dan il-virus. Minn dak li bdejt naqra u nisma’ ħloqt xi forma ta’ opinjoni dwar dan u meta ddiskutejt l-ideat li ġewni ma’ ħbieb tiegħi, numru sostanzjali minnhom qablu miegħi.


Hawn ġara dak li hu ovvju, f’moħħi bdiet tissawwar l-istorja tal-ktieb li għandek f’idejk. Għall-ewwel kienet għadha duħħan biss, imbagħad bdejt inpoġġi l-ideat li bdew ġejjin fuq il-karta, kif jgħidu. Ftit ftit ħloqt il-ftuħ li ridt, ippjanajt kif se nqassam il-ġrajja u anke t-tmiem. Jien u nikteb infilsajt ukoll dettalji u ġrajjiet li ġraw fil-verità biex l-istorja li se taqra jkollha aktar kulur u tiġi iżjed ħajja.


Meta kelli dawn lesti bdejt nagħmel ir-riċerka, u minħabba li dan huwa l-ewwel rumanz li ktibt li mhux ambjentat hawn Malta kelli nidħol aktar fil-fond, speċjalment għax il-parti l-kbira tar-rakkont iseħħ fiċ-Ċina. Ta’ min jgħid li dan huwa pajjiż magħluq ħafna, allura huwa diffiċli ħafna li tara l-ambjent reali li jgħixu fih iċ-ċittadini tal-pajjiż.


Għal min ma jafx, iċ-Ċiniżi, minbarra fuq il-ħajja in-ġenerali, għandhom ħafna restrizzjonijiet fuq il-midja soċjali; Google, Yahoo, Bing Bing u search engines popolari oħra ma tistax taċċessahom. Facebook, Instagram, Twitter u l-oħrajn lanqas. Tista’ tgħid li kollox huwa kkontrollat mill-gvern. Eżempju minflok Facebook għandhom il-Wiebo, minflok Google hemm Qihoo360. Imma dawn restritti għall-konfini Ċiniżi biss u ftit li xejn issib informazzjoni dwar dak li jiġri barra l-pajjiż.


L-aġenziji tal-aħbarijiet huma kollha manipulati mill-istat ukoll. Dawn, u ħafna affarijiet oħra jwassluk biex taħseb; immaġina ftit kieku jiġri dan f’pajjiżna u nkunu f’sitwazzjoni simili. Tmur tipprova tfittex tagħrif dwar suġġett partikolari u ssib verżjoni waħda biss, tkun maqtugħ u iżolat mid-dinja u tkun taf x’inhu jiġri f’Malta biss; lanqas taħsibha ma trid, aħseb u ara tgħixha, taqbel miegħi?!


Jien u nirriċerka dwar iċ-Ċina ġietni f’moħħi s-sensiela popolari ‘Keeping Up Apperances’, ħa nispjega għaliex. Meta l-Gvern Ċiniż irid jagħti stampa tal-pajjiż ikollu kollox ippjanat minn qabel. L-ewwel jagħżel ftit familji minn bliet differenti, jagħtihom impjieg aħjar milli jkollhom, jagħtihom ilbies isbaħ u wara perjodu qasir imorru għandhom bil-kamera u fuq skritt ippreparat minn qabel jiffilmjawhom u jintervistawhom fid-dar tagħhom dwar il-ħajja fiċ-Ċina, u miskin hu min jipprova jmur kontra dak li jiġi ordnat jgħid.
Wara jibagħtu l-filmati ppreparati lill-aġenziji tal-aħbarijiet internazzjonali bl-impressjoni li se jbellgħulhom ir-ross bil-labra, imma dan mhu xejn qrib ir-reality shows li naraw fil-punent.


Xi snin ilu tim ta’ ġurnalisti mill-Punent talbu permess jagħmlu intervisti indipendenti ma’ familji Ċiniżi. Skantaw mhux ftit meta t-talba tagħhom ġiet aċċettata, imma meta waslu fil-pajjiż kellhom sorpriża akbar. Ittieħdu f’lukanda mill-isbaħ imma kuntrarju għal dak li ħasbu ma ngħatawx permess joħorġu mill-kmamar tagħhom jekk ma jkunux akkumpanjati minn żewġ uffiċjali tal-armata. Meta setgħu joħorġu minn kamarthom ħaduhom dawra madwar il-Belt Kapitali u setgħu jaraw il-postijiet li ħaduhom fihom biss, la ħallewhom liberi li jmorru f’partijiet li xtaqu huma, aħseb u ara kemm setgħu jintervistaw nies li ltaqgħu magħhom fit-triq.


Meta jara dan kollu wieħed jasal għall-konklużjoni li kważi kull ħaġa, biex ma ngħidx kollox, li tara li qed tippromwovi l-mod kif jgħix il-poplu Ċiniż, u eventwalment il-pajjiż immexxi mill-partit Komunista, hija biss għall-apparenza.

Biex inkompli nikkonferma t-tagħrif li għaddejt aktar ’il fuq, nhar il-Ħadd 21 ta’ Frar 2021 ħarġet l-aħbar li aktar minn 150,000 persuna anzjana sparixxew mil-lista ta’ nies intitolati għall-benefiċċji soċjali tal-Provinċja ta’ Hubei. Dan seħħ fl-ewwel kwart tas-sena 2020 biss; min jaf kemm hi ogħla din iċ-ċifra llum?! Dan meta l-figura uffiċjali tal-gvern turi li n-numru ta’ mwiet kawża tal-Covid-19 hija biss ta’ 4,636. Kif tista’ temmen dak li juruk?


Mela issa għandek idea ta’ kif inhu l-ambjent fiċ-Ċina u l-ambjent li jgħix fih il-karattru ewlieni ta’ dan ir-rumanz, bis-saħħa tad-dettalji li għarraftek bihom minn qabel, meta tibda taqra dak li jkun qed jiġrilhom uħud mill-karattri li se jidhru aktar ’il quddiem, m’għandkomx taħsbu li nkun qed nesaġera, lanqas xejn!


Mhux se noqgħod neħodlok rasek bid-dettalji dwar kemm il-pandemija Covid-19 ħadet nies magħha, dawk malajr tista’ ssibhom inti. Se ngħidlek biss li fit-tielet ġimgħa ta’ Frar tal-2020 tħabbar li l-imwiet fl-Amerika biss qabżu n-nofs miljun persuna; total akbar minn dawk li tilfu ħajjithom fl-Ewwel u t-Tieni Gwerer Dinjin u l-Gwerra tal-Vjetnam ikkombinati flimkien.


Issa ħalli npinġilek, fuq fuq, fejn kien jgħix il-Professur Phil Burke. Kien blokk ta’ appartamenti lussużi, id-dsatax-il wieħed minn għoxrin taħt l-isem Palazz tal-Poplu, li fih kienu jabitaw ċittadini barranin li bil-professjoni tagħhom jagħtu servizz lill-poplu Ċiniż. Ir-residenza tal-profs tinsab fis-sbatax-il sular ta’ binja għolja d-doppju jew aktar, kollox imħallas mill-gvern.
Kif tidħol issib ruħek f’nofs l-appartamenti, fuq il-lemin issib open plan, li tinżel għalih minn tliet tarġiet, dan jinkludi kċina moderna, salott u kamra tal-pranzu. Fuq ix-xellug issib kuritur bi tliet kmamar tas-sodda, uffiċċju mdaqqas, laundry room u żewġ kmamar tal-banju. Mill-gallarija ta’ quddiem kien igawdi veduta mill-isbaħ tal-belt ta’ Wuhan u mill-gallarija tal-kamra tas-sodda ewlenija kont tara l-parkeġġ, il-parti l-kbira tiegħu kienet riservata għar-residenti. Kull appartament huwa fornut bl-aqwa għamara fis-suq, li tkun magħżula minn qabel fuq it-talba tas-sidien infushom.


Minbarra r-riċerka li nagħmel ikolli bżonn l-għajnuna ta’ ħafna nies, nies li jkunu esperti jew midħla sew tas-suġġett li nkun qed nikteb dwaru. Ma nistax noqgħod insemmihom wieħed wieħed għax żgur li nħalli lil xi ħadd barra, imma lanqas ma nista’ ma nurix ir-rikonoxximent tiegħi lejhom.


Ma’ dawn ikun hemm numru żgħir ta’ ħbieb li jiskrutinjaw dak li nkun qed nikteb billi jieħdu paċenzja bija u jaqraw dak li nikteb, kapitlu kapitlu. Nassigurakom li xejn mhu eżerċizzju pjaċevoli li tasal fi tmiem kapitlu li jispiċċa bi ‘cliff hanger’ u ma tistax taqleb il-paġna biex tkompli taqra, imma minflok trid tistenna sakemm jasallek il-kapitlu li jmiss.


Ikolli ngħid li did-darba lis-Surġent Claire Casha ma tantx ħabbattha wisq b’mistoqsijiet dwar xogħol il-pulizija għax ma involvejthomx daqshekk. Minbarra Claire u l-għażiża oħti, Louiselle Calleja Lombardi, it-tim ta’ ‘Għadu Sieket’ kien kważi ġdid kollu, tlieta minn nies ġodda, Thelma Cassar, Tania Mifsud u biex dejjem ikolli l-opinjori ta’ raġel, daħal magħhom il-ħabib tiegħi Costantino Vella, li bil-kritika tagħhom dan il-ktieb żgur li ħareġ aħjar. Magħhom kien hemm ukoll Louise Grech Abela, li għamlet ukoll il-qari tal-provi. Xi ħin jew ieħor matul il-vjaġġ li għamilna flimkien kollha ħarġu bl-ideat tagħhom, anke qaluli li jħossuhom li kienu qed jimponuli xi ftit iżżejjed, imma bħalma dejjem ngħid, jien nistma l-opinjoni ta’ kulħadd, u jekk dak li jiġbduli l-attenzjoni fuqu ma jkunx se jibdilli l-andament tal-istorja, naċċettah b’umiltà.


Issa li qrajt dawn il-kelmtejn u tista’ tifhem aħjar kif inbena dar-rumanz, tista’ tikkonċentra aktar fuq il-qari. Jalla tieħu gost taqra ‘Għadu Sieket’ daqs kemm ħadt pjaċir niktbu jien.”

Għaliex ir-Reġina tiċċelebra għeluq sninha darbtejn?

Għaliex ir-Reġina tiċċelebra għeluq sninha darbtejn?

Nhar l-Erbgħa 21 t’April ir-Reġina għalqet 95 sena, iżda kont taf li r-Reġina tiċċelebra għeluq sninha darbtejn?

Minbarra d-data li twieldet fiha, hemm data oħra fejn issir ċelebrazzjoni uffiċjali ta’ għeluq sninha, li ġeneralment tkun fit-tieni Sibt ta’ Ġunju.

Għaliex tiċċelebra għeluq sninha darbtejn, u kif tiċċelebrahom?

Fil-passat, ċelebrazzjonijiet uffiċjali li jimmarkaw għeluq snin ta’ Re jew Reġina fir-Renju Unit ma kinux isiru fil-ġurnata attwali ta’ għeluq sninhom.

Il-bużnannu tar-Reġina, Edward VII, li kien Re mill-1901 sal-1910 twieled f’Novembru, xahar li fir-Renju Unit, it-temp ma jkunx daqshekk tajjeb.

Madankollu huwa ried li jkun hemm ċelebrazzjoni pubblika kbira, allura, peress li f’Novembru ma kienx żmien tajjeb għal dan u għall-parata, huwa ddeċieda li jgħaqqad iċ-ċelebrazzjoni uffiċjali ta’ għeluq sninu ma’ parata militari annwali li ssir fis-sajf, meta t-temp ikun aktar sabiħ.

Kif tiċċelebra għeluq sninha r-Reġina?

Ġeneralment hija tqatta’ għeluq sninha mal-familja tagħha. Fil-21 t’April ikun hemm salut ta’ 41 pistoli f’Hyde Park, salut ta’ 21 pistoli f’Windsor Great Park u salut ta’ 62 pistoli fit-Torri ta’ Londra. Dawn ġew ikkanċellati kemm is-sena l-oħra kif ukoll din is-sena minħabba l-pandemija tal-Covid-19 u din is-sena anki minħabba l-mewt tal-Prinċep Philip.

Il-parata Trooping the Colour timmarka għeluq sninha uffiċjalment u ġeneralment issir f’Ġunju, iżda din ġiet ikkanċellata wkoll din is-sena. Hija biss it-tielet darba fir-renju tagħha li l-parata ma saritx.

X’tikkonsisti l-parata Trooping the Colour?

Il-parata Trooping the Colour immarkat l-għeluq snin uffiċjali tal-monarka għal aktar minn 260 sena.

Aktar minn 1400 suldat, 200 żiemel u 400 mużiċist normalment jieħdu sehem fl-avveniment, allura jkun spettaklu kbir mhux ħażin.

Ħafna membri tal-pubbliku jxejru l-bandar u libsin Union Jacks normalment jimlew il-mall barra l-palazz Buckingham biex jarawha.

Fil-ġurnata, normalment tibda parata kbira fir-residenza uffiċjali tar-Reġina, il-palazz Buckingham, u tibqa’ sejra tul il-Mall għall-parata tal-Horse Guards f’Whitehall, viċin Downing Street, u mbagħad terġa’ lura.

Hija tradizzjoni għall-familja Rjali li tkun preżenti l-Mall bħala parti miċ-ċerimonja, u tinġabar fil-gallarija tal-palazz Buckingham biex issellem lill-pubbliku u jsegwu l-wirja mill-ajruplani RAF għall-okkażjoni.

Il-Familja Rjali tonora l-umoriżmu u l-umanità tal-Prinċep Philip

Il-Familja Rjali tonora l-umoriżmu u l-umanità tal-Prinċep Philip

Ilbieraħ, il-Prinċep Philip ingħata l-aħħar tislima f’funeral intimu fil-Kappella ta’ San Ġorġ fil-Kastell ta’ Windsor.

Waqt iċ-ċerimonja, id-Dekan ta’ Windsor ta ġieħ lill-qalb tajba, l-umoriżmu u l-umanità tal-Prinċep Philip.

Dawk preżenti kienu libsin il-maskri u b’distanza soċjali skont ir-regoli tal-Covid-19, bir-Reġina bilqiegħda waħedha. Din tal-aħħar kienet xena li ġibdet l-attenzjoni u s-simpatija ta’ ħafna.

It-tfal tad-Duka mxew wara t-tebut tiegħu f’purċissjoni funebri, segwita minn minuta ta’ silenzju nazzjonali.

Aktar minn 730 membru tal-forzi armati ħadu sehem fl-avveniment, iżda kien hemm biss 30 persuna ġewwa l-Kappella ta’ San Ġorġ, skont ir-regoli tal-Covid-19.

It-tebut tiegħu nġarr id-distanza qasira sal-kappella fuq Land River modifikat, li d-Duka nnifsu kien għen fid-disinn tiegħu.

Il-purċissjoni tal-funeral kienet immexxija mill-Banda tal-Gwardji tal-Grenadieri, il-partit tal-Maġġur Ġenerali, u l-kapijiet tas-servizz militari.

Il-Prinċipessa Anne u l-Prinċep Charles kienu fuq quddiem, wara l-vettura, segwiti mill-Prinċep Edward u l-Prinċep Andrew.

Il-Prinċep William u l-Prinċep Harry imxew fuq kull naħa tal-kuġin tagħhom Peter Philips.

Minkejja li ż-żewġt aħwa qagħdu fuq in-naħat opposti waqt iċ-ċerimonja, dehru jitkellmu wara li spiċċat.

Sparar ċerimonjali f’disa’ postijiet madwar ir-Renju Unit u f’Ġibiltà mmarka l-bidu u t-tmiem tal-minuta silenzju nazzjonali.

Il-funeral tmexxa mid-Dekan ta’ Windsor, bl-Arċisqof ta’ Canterbury jagħti l-barka.

Id-Dekan ta ġieħ lill-qalb tajba, l-umoriżmu u l-umanità tal-Prinċep Philip u l-ħafna modi li bihom il-ħajja twila kienet ta’ barka għal kulħadd.

Qal ukoll li l-lealtà soda tal-Prinċep lejn ir-Reġina, mis-servizz tiegħu lin-nazzjon u l-Commonwealth, mill-kuraġġ, il-qawwa u l-fidi tiegħu, kienet ta’ ispirazzjoni.

L-assoċjazzjoni tad-Duka mar-Royal Navy u l-imħabba għall-baħar ingħatat importanza wkoll waqt il-funeral, iżda ma ngħatat l-ebda priedka, skont ix-xewqat tiegħu.

Il-mużika kienet tinkludi l-innu tal-1860 Eternal Father, Strong to Save ta’ William Whiting, li huwa assoċjat mal-baħħara u s-servizzi armati marittimi.

Il-Palazz ta’ Buckingham qal li l-pjanijiet tal-funeral ġew modifikati biex jitħarsu l-linji gwida tas-saħħa pubblika. Kien għalhekk li l-funeral sar ġewwa l-kastell kif ukoll li l-pubbliku ntalab biex ma jinġabarx hemm jew f’residenzi rjali oħra.

Madanakollu, l-aspetti ċerimonjali tal-funeral baqgħu skont ix-xewqat tal-Prinċep Philip u rriflettew l-affiljazzjonijiet militari tiegħu u l-elementi personali ta’ ħajtu.

Enable Notifications OK No thanks