Select Page
L-attur André Penza jaqsam magħna talent ieħor li ftit jafu dwaru! X’inhu?!

L-attur André Penza jaqsam magħna talent ieħor li ftit jafu dwaru! X’inhu?!

Ċertament André huwa magħruf sew magħkom is-segwaċi bħala wieħed mill-aqwa atturi li għandna f’pajjiżna, iżda żgur li ħafna minnkom ma tafux li l-aspett artistiku ta’ André mhuwiex biss fir-reċtar!

Il-pandemija tal-Covid-19 wasslet lil André biex jibda proġett ta’ presepju, kollu kemm hu bix-xogħol tal-idejn, iżda mhux presepju tradizzjonali li mdorrijin naraw, għaliex dan huwa presepju li jirrakkonta l-ġrajja tal-passjoni ta’ Ġesù Kristu.

F’kuntatt li skoperta.net għamel ma’ André, skoprejna aktar dwar dan il-presepju u l-perspettiva ta’ André dwar iż-żmien relatat miegħu.

Kif ġietek l-idea li tagħmel dan il-presepju?

Hekk kif f’Marzu tal-2020 instabu l-ewwel każijiet tal- Covid-19, il-filming waqaf, u t-teatru wkoll, u għalhekk sibt ruħi b’ħafna ħin fuq idi li s-soltu ma jkollix. M’iniex it-tip li nintefa’ nara Netflix, u ridt nara x’se nivvinta biex inżomm ruħi attiv. Qatt qabel ma kont ħdimt tafal però minn dejjem kelli x-xewqa li nipprova nagħmel xi ħaġa.

Fl-istess ħin ukoll, kien ilu snin iberren f’moħħi biex nagħmel presepju b’differenza minn dak li mdorrijin naraw fil-Milied. L-unika problema kienet li filwaqt li għal tal-Milied issib pasturi kemm trid u ta’ liema qies trid, fil-każ ta’ presepju għal żmien l-Għid, il- personaġġi ma ssibhomx fil-ħwienet. Allura għidt ħa nipprova nagħmilhom jien.

Kif kien il-proċess u kemm domt biex wasalt għar-riżultat finali?

L-idea kienet illi naħdem personaġġi żgħar ta’ madwar 10cm iżda l-ewwel personaġġ li għamilt ġieni ftit akbar. It-tieni ġieni ftit akbar minnu u allura ddeċidejt li nerġa’ nagħmel l-ewwel personaġġ. Eventwalment spiċċajt kważi finalment biddilt il- personaġġi kollha, kemm għax iktar ma jmur, iktar bdejt nieħu l-qagħda w anke għax finalment iddeċidejt li nagħmilhom ta’ qies ikbar. Kull personaġġ fih 21cm.

Il-proċess jibda billi nħażżeż fuq karta x-xena kif bdejt nimmaġinaha u nistudja l-pożizzjonijiet tal- ġisem. Imbagħad bdejt nagħmel il-qafas tal-fildiferru biex nagħtihom il-pożizzjoni u l-qies u finalment nibda nibni madwaru bit-tafal. Kien hemm xi drabi fejn bdejt naqta’ qalbi għax kien hemm wisq personaġġi x’nagħmel u f’dawk il-mumenti kont nieqaf mit-tafal u naħdem fuq il-presepju nnifsu. Din ukoll kienet uġigħ ta’ ras għax żammejt f’moħħi li dan eventwalment ridt inżarmah biex nerfgħu allura ħdimt kollox modulari, biċċiet li jidħlu f’xulxin mingħajr ma jidhru li mhux presepju sħiħ. Barra minn hekk jien kont qed naħdem kollox id-dar u tista’ timmaġina kemm kont naqla’ mbarazz, però kont nieħu kedda u nnaddaf sew warajja kuljum biex ma titfagħnix ‘il barra l-mara. Però l-fatt li tal-familja tawni s-sapport flimkien mal-ħsieb li t-tfal tiegħi permezz ta’ dan il-presepju kienu se jifhmu aħjar il-ġrajja tal-Passjoni ta’ Ġesù għamilli kuraġġ biex nippersisti fuq dan il- proġett.

L-aspett artistiku tiegħek jirrifletti sew fil-preżentazzjoni tal-filmat ta’ dan il-presepju. Żgur li ftit nies kienu jafu li għandek dan it-talent, kif nibet? U beħsiebek tkompli tipprattikah?

Onestament ma nħossx li għandi xi talent f’dan il-qasam. F’Malta għandna diversi artisti bravissimi u m’iniex beħsiebni nipprova nidħlilhom fl-għalqa, però min-naħa l-oħra l-forte tiegħi dejjem kienet it- tpinġija u żgur li dan għeni mhux ftit fit-twettieq ta’ dan il-presepju. Issa li ħadt din il- kedda, il-pjan hu li matul is-snin inkompli naħdem fuqu u ntejjeb. Għad baqali ħafna x’nitgħallem u x’nirranġa imma nemmen li bil-prattika u determinazzjoni, eventwalment jirnexxieli nasal għal dak il- pordott finali li qed nimmaġina f’moħħi.

Tqisek bħala persuna spiritwali?

Iva, jien bniedem li nemmen ħafna fit-talb. Nitlob għal ħafna nies li nħoss li jkollhom bżonn. M’iniex xi qaddis miexi fl-art u niżbalja bħal kulħadd però nħaddan prinċipji u valuri sodi ħafna. F’ dan iż-żmien tar-Randan, id-dar inbiddlu r-rutini kollha, anke fejn jidħol l- ikel. Insumu nhar t’ Erbgħa w nhar ta’ Ġimgħa u nieħu gost li meta b’aljenazzjoni ninsew, ifakkruna t-tfal li pereżempju ma nistgħux nieklu laħam, jew meta jaqbduna se nnaqqru xi borża ħelu.

Bħala wieħed li ġieli interpretajt il-parti ta’ Kristu, xi jfisser għalik li tinterpreta din il-parti? U personalment, xi jfisser għalik iż-żmien tal-Ġimgħa l-Kbira u l-Għid?

Meta ġejt magħżul l-ewwel darba biex ninterpreta l- parti ta’ Kristu, kont diġà ilni ammont ta’ snin nimmilita fit-teatru u fidrama fuq it-televizjoni, però qatt ma ħassejt li kelli nittrattaha bħala parti bħall- oħrajn. Dejjem ħassejt responsabilità kbira u għall- kuntrarju ta’ ħafna li jinterpretaw din il-parti, mhux biss kont nenfasizza fuq it-tbatija li għadda minnha imma dejjem pruvajt nuri kemm nista’ l-umanità ta’ Ġesù fl-interpretazzjonijiet tiegħi.

Ġesù minkejja li kien l-iben t’Alla, baqa’ umli quddiem Alla u ġarr is-salib sal-aħħar, u baqa’ jaħfer sal- aħħar nifsijiet tiegħu. Dan iż-żmien inħobbu ħafna għax bla ma trid, tieqaf u tirrifletti fuq il-mixja tagħna fil-ħajja ta’ kuljum. Huwa l-uniku żmien tas-sena li għadu jiġi ċċelebrat fil-ġabra u spiritwalità għall-kuntrarju tal- Milied li ġie ikkumerċjalizzat wisq.

Filmat: André Penza

“Ħarġu għalina tal-patrol boats għax ħasbu li ġralna xi ħaġa” – Shirley dwar il-vidjow mużikali tal-kanzunetta Electricity

“Ħarġu għalina tal-patrol boats għax ħasbu li ġralna xi ħaġa” – Shirley dwar il-vidjow mużikali tal-kanzunetta Electricity

Ilbieraħ, il-kantawtriċi Shirley Cachia nediet il-vidjow mużikali tal-kanzunetta oriġinali tagħha bl-isem ta’ Electricity.

Electricity hija l-kanzunetta li Shirley kantat parti minnha fl-audition tagħha tat-tielet edizzjoni ta’ X Factor Malta. Fil-fatt, Shirley tgħid li meta saret taf li ġiet aċċetata għal X Factor Malta, riedet tapplika b’kanzunetta oriġinali tagħha biex turi lill-udjenza l-kapaċità tagħha bħala awtriċi.

Shirley tgħid li waqt li kienet qed tikteb Electricity, kienet taf li din kienet il-kanzunetta li riedet tkanta fl-audition tagħha u għalhekk kitbet l-ewwel parti tal-kanzunetta għall-audition, li ntgħoġbot mill-ġurija kif ukoll mill-udjenza hekk kif ixxandret l-audition tagħha.

Kien għalhekk li Shirley ddeċidiet li tkompli tikteb il-kanzunetta sakemm proprju lbieraħ qasmet il-verżjoni sħiħa tal-kanzunetta flimkien ma’ vidjow mużikali mal-pubbliku.

Il-kanzunetta Electricity tittratta dwar iż-żewġ naħat tal-istorja mill-perspettiva ta’ partner, dwar l-uġigħ tal-passat u l-affarjiet li ma tkunx għamilt sew, li tibża’ imma xorta trid terġa’ tħobb lil xi ħadd. Tittratta wkoll dwar il-perspettiva l-oħra, li f’dan il-każ hija tar-raġel, id-dispjaċir li ma ttrattax lill-mara sew u issa jaf x’kellu u tilef.

Madanakollu, dejjem hemm tama li nagħmlu l-affarijiet sewwa jekk irridu, allura Electricity hija dwar it-tama li għandna bżonn biex inkomplu nimxu ‘l quddiem. Dan kollu huwa spjegat tajjeb fil-vidjow mużikali.

F’kuntatt li Shirley għamlet magħna, qaltilna li waqt il-ġbid tal-vidjow mużikali, xħin kienet qed tinġibed ix-xena ta’ fuq il-baħar, ħarġu għalihom tal-patrol boats għax ħasbu li ġralhom xi ħaġa peress li kienet dgħajsa waħedha, u naturalment dgħajsa oħra viċin tagħha minn fejn beda jinġibed il-vidjow.

“Jeħtieġ li aktar persuni b’diżabilità jitkellmu dwar il-bżonnijiet tal-intimità u s-sesswalità” – Lynn Aquilina

“Jeħtieġ li aktar persuni b’diżabilità jitkellmu dwar il-bżonnijiet tal-intimità u s-sesswalità” – Lynn Aquilina

Nitkellmu ma’ Lynn Aquilina

Lynn, għidilna ftit dwarek. Min hi Lynn Aquilina?

Mela Lynn hi mara ta’ 31 sena li tħobb il-ħajja u tħobb tgħix. Jien persuna sensittiva, nisma’ u nosserva ħafna. Inħobb nesperjenza affarijiet ġodda, anke jekk ġieli nibża’ jew nippanikkja ħafna għax inħalli l-ħsibijiet jiġru bija! Nemmen li kieku, ma ppruvajtx u ma nippruvax affarijiet u esperjenzi ġodda ma niltaqax ma’ nies ġodda li jgħinuni biex kemm jista’ jkun dejjem noħroġ l-aħjar tiegħi u ma neħilx mal-limitu tad-diżabilità fiżika li għandi. Minkejja dan kollu li għidt, inħoss li għadni ma nafx ma nafx min jien, għax kuljum ninbidel u niskopri ħaġa ġdida fija li ma kontx naf qabel.

Il-kapaċità tiegħek li tesprimi ruħek b’mod tajjeb ħafna u profond permezz tal-kitba, hija xi ħaġa li wieħed ma jistax ma jinnutax dwarek. Kif nibtet il-passjoni tiegħek tal-kitba, u x’libertà tagħtik?

Il-passjoni tal-kitba tmur lura għal meta kont fir-raba’ sena tal-primarja. Niftakar, l-għalliema kienet taqralna kuljum mill-kotba ta’ Trevor Zahra. Minn dak iż-żmien ‘il quddiem għidt li rrid insir bħal dan l-awtur bravu ħafna. Qrajt il-kotba kollha tiegħu għax jaffaxxinani kif jiżvolġi l-istejjer tiegħu bi kliem sempliċi u b’ritmu mexxej. Insomma f’kelma waħda sar l-idolu tiegħi, tant li fis-sekondarja meta kien ikollna komponiment kont nipprova nuża’ l-istil ta’ kitba tiegħu. L-għalliema kienu qaluli li għandi talent, imma bqajt ma ħadtux bis-serjetà sakemm spiċċajt mis-sekondarja.

Kont spiċċajt inqatta’ ħafna ħin id-dar, fija kien hemm vojt u monotonija kbira tant li waqajt f’dipressjoni. Imbagħad wara ħafna insistenza mingħand ħabibti ħarbixt l-istorja tiegħi. Minn hemm ma ħaristx lura, kuljum nikteb xi ħaġa, anki jekk tkun sentenza waħda biss. Bil-kitba, jien nista’ mmur u nimraħ kullimkien. Tilliberani għax meta nikteb jien ninsa għal ftit il-limitazzjonijiet fiżiċi tiegħi u nidħol f’dinja oħra. Dinja fejn l-ispirtu tiegħi jtir ‘il fuq mingħajr ma jwaqqfu ħadd.

X’definizzjoni għandha d-diżabilità għalik personali?

Għalija d-definizzjoni tad-diżabilità tvarja ħafna. Skont iċ-ċirkostanzi li nkun fihom u l-burdati li jkolli. Ikun hemm ġranet fejn inħossni qisni għandi ġgant jgħaffeġ fuqi u rrid inkompli bil-ġurnata tiegħi, bih idur miegħi kullimkien. Drabi oħra lanqas biss taffettwani li jien b’diżabilità, għax inkun qed inħossni tajba fija nnifsi. Imma jien inħobb nara l-limitazzjonijiet fiżiċi tiegħi bħala gaġġa li ssakkarni milli nagħmel dak li nixtieq. Għalkemm dejjem nipprova nsib mezzi kif indur ma’ din il-gaġġa, ġismi, biex fl-aħħar xorta nagħmel dak li nixtieq.

Kemm-il darba titkellem dwar l-intimità u s-sesswalità. L-ewwel nett, int personali kif tiddistingwi bejn dawn it-tnejn?

L-intimità u s-sesswalità huma konnessi u relatati ħafna ma’ xulxin, imma mhumiex l-istess. Għalija l-intimità hi u sseħħ kull meta nagħżel li nara lill-persuna l-oħra mhux bl-għajnejn fiżiċi tiegħi, iżda bl-għajnejn ta’ ruħi. Dawn l-għajnejn li jaraw il-bżonnijiet l-aktar profondi tal-oħrajn biex hekk nitqanqal minn ġewwa ħalli mhux biss ngħinhom, iżda mmur pass oltre minn hekk, insir naf l-istorja tagħhom u nitwaħħad magħhom, mhux għall-pjaċiri tiegħi, imma għax jinteressani u nħobb verament lill-oħrajn.

Is-sesswalità, imbagħad hi dak kollu li jagħmilni l-mara li jien. L-ewwel aspett tas-sesswalità jistedinni biex jien inħobb, nirrispetta u nkun konxja tas-sbuħija tal-feminilità tiegħi. Imbagħad għalija, l-att sesswali jikkumplimenta u jgħaqqad is-sbuħija tiegħi, ma’ dik ta’ ħaddieħor biex nikber fl-għarfien li ma nistax ngħix mingħajr ma nħobb verament biex nagħti ħajja lill-ieħor u eventwalment jista’ jkun hemm lok ta’ ħolqien ta’ ħajja wkoll.

Mill-perspettiva tiegħek, x’inhuma l-isfidi li trid tiffaċċja b’mod kontinwu fejn jidħlu l-intimità u s-sesswalità? X’inhuma n-nuqqasijiet li tħoss l-aktar bħala mara?

Fejn jidħlu l-persuni b’diżabilità, l-intimità u s-sesswalità għadhom tabù. Personalment din ir-realtà ttaqqalni ħafna għax ikolli ngħixha waħdi, naħbi l-bżonnijiet, ix-xewqat u l-emozzjonijiet naturali tiegħi. Ngħixha waħdi fis-skiet għax inħoss li s-soċjetà inġenerali ma tqishomx dawn il-bżonnijiet tal-persuna b’diżabilità u ma tiddistingwix bejn intimità u sesswalità. Jista’ jkun li persuna b’diżabilità tkun trid biss l-intimità, din tinkludi tgħanniq, karezzi, tmellis fix-xagħar, tpoġġi fuq xi ħadd eċċ.

L-akbar nuqqas li naħseb li hawn hu li persuni b’diżabilità ma jitkellmux biżżejjed fuq dawn il-bżonnijiet tagħhom fil-pubbliku. Allura, imbagħad ovvja li n-nies t’hemm barra ma jistgħux ikunu jafu vera xi nħossu aħna, jistgħu biss jispekulaw!

X’inhuma x-xewqat tiegħek f’dan ir-rigward? X’tixtieq li jsir?

Nixtieq li aktar nies ma jinħasdux u ma jibżgħux meta nesprimi dawn il-bżonnijiet li għandi. Ħeq, jien bniedma tad-demm u l-laħam bħal kulħadd! Hemm bżonn li jsiru aktar diskussjonijiet edukattivi fuq dan is-suġġett fuq it-televixin u l-midja soċjali.

X’inhuma l-ħsibijiet tiegħek dwar is-servizzi ta’ sex workers għal persuni b’diżabilità?

Naqbel li jkun hawn is-servizz ta’ sex workers, iva għaliex le. Basta dan ikun regolat u jkun hemm persuni mħarrġa sew kif jiffaċċjaw u jittrattaw persuni b’diżabilità, l-aktar meta dawn ikunu vulnerabbli.

Jekk dan it-tip ta’ servizz jiġi legalizzat f’Malta, tikkunsidra li tagħmel użu minnu int personali?

Mistoqsija diffiċli din! Kieku mmur żgur imma mhux għas-sess, l-ewwel ħaġa li nixtieq nagħmel hu li niskopri lil ġismi, għax minħabba li ma nużax idi sew ma nistax inkun intima miegħi nnifsi. Minħabba f’hekk f’dan l-aspett inħoss li għadni tifla u mhux mara. Allura nitlob l-għajnuna tas-sex worker biex nagħmel dan, rigward jekk nagħmilx is-sess ma’ sex worker illum bħalissa ngħid le. U ngħid le, għax nixtieq relazzjoni u s-sess waħdu narah bla sens mhux komplut, qisni mort ikla u qbiżt fid-deżerta mill-ewwel. Is-sess mingħajr relazzjoni u intimità nħoss li jitlef l-iskop u s-sbuħija tiegħu.

Liema mentalità tas-soċjetà ġenerali tħoss li hemm bżonn tinbidel l-aktar? U int, xi tħoss li tista’ tagħmel, jew x’qed tagħmel biex tagħti sehmek għal din il-bidla?

Thank God il-mentalità tas-soċjetà inġenerali lejna l-persuni b’diżabilità tjiebet ħafna, l-aktar fl-oqsma tal-aċċessibiltà u l-edukazzjoni għalkemm bħal f’kollox baqa’ xi jsir. Biss l-iżjed setturi li narahom baqgħu lura huma tax-xogħol u s-sesswalità. Mhux ħa noqgħod nirrepeti dwar is-suġġett tas-sesswalità, biss ma nafx għala persuna toqgħod lura milli turi affezzjoni lejn persuna b’diżabilità. Forsi jista’ jkun li dak li jkun joqgħod lura għax ma jkunx irid li l-persuna b’diżabilità tiggranfa miegħu bħal qarnita u tifhmu li jrid relazzjoni magħha, ma nafx eżatt. Biss ma fiha xejn ħażin billi tgħannaq u tikkarezza lil persuna b’diżabilità. L-importanti li jkun hemm komunikazzjoni ċara u diretta fuq l-emozzjonijiet taż-żewġ persuni kkonċernati.

Fil-qasam tax-xogħol, hi ħaġa frustranti ħafna li aħna l-persuni b’diżabilità jkollna l-kwalifiċi kollha meħtieġa u ma nsibux xogħol għas-sempliċi raġuni li min iħaddem ma jemminx fina. Min-naħa tiegħi, nieħu kull opportunità biex nitkellem fuq id-diżabilita’. Fil-fatt ħloqt grupp fuq Facebook jismu ‘People with Cerebral Palsy in Malta’. Fih inqajjem kuxjenza fuq dawn is-suġġetti u oħrajn li jolqtu lilna direttament bħala nies b’diżabilità.

Is-saħħa mentali u persuni b’diżabilità. X’inhuma l-ħsibijiet tiegħek dwar dan?

Nemmen li s-saħħa mentali tal-persuni b’diżabilità trid tkun kemm jista’ jkun dejjem fl-aħjar forma possibbli. Għax diġà hu piż kbir li wieħed iġorr il-limitazzjonijiet fiżiċi tiegħu kuljum bil-konsegwenzi u l-kumplikazzjonijiet kollha li dawn iġibu magħhom. Għalija li nkun mentalment b’saħħti hi xi ħaġa li ma nistax ngħaddi mingħajrha għax inkella ma nkunx nista’ nkampa mal-ostakli tad-diżabilità. Apparti minn hekk, tgħallimt u qed nitgħallem kif it-toqol tal-ħajja ta’ kuljum naqsmu ma’ dawk il-persuni li jien nafda biex dan il-piż ma jagħlaqnix fija nnifsi biex nipprova nkun pożittiva.

Inkun korretta jekk ngħid li int persuna reliġjuża ħafna? X’differenza jagħmel dan il-fatt fil-ħajja ta’ kuljum tiegħek?

Jien ma ngħidx li jien persuna reliġjuża għax għalkemm nieħu sehem fil-quddies kważi kuljum, hemm xi affarijiet fil-knisja li jien ma naqbilx magħhom. Imma ngħid li jien persuna li nħaddan il-fidi Kattolika. Iva, għalija l-fidi f’Ġesù hi kollox, għax bil-fidi jien kapaċi ngħix din it-tbatija tad-diżabilità bit-tama u bi skop li din ma tkunx kollha għalxejn. Anzi nħoss li Alla jrid u għandu sejħa partikolari permezz tad-diżabilità u jridni nwassal imħabbtu permezz tal-istess diżabilità.

Taħseb li l-Knisja Kattolika għadha tħares u tirreferi għall-persuni b’diżabilità bħala “anġli” u “speċjali”?

Iva, sfortunatament din il-mentalità tal-‘anġli u speċjali’ ilha magħna minn meta twaqqfet id-Dar tal-Providenza. Diffiċli ħafna tneħħi din il-mentalità, l-aktar għaliex huma ftit dawk il-persuni b’diżabilità li jinvolvu ruħhom fi gruppi taż-żgħażagħ bħali, li hi ħasra għax kull persuna għandha x’toffri. Nixtieq nara aktar nies b’diżabilità jinvolvu ruħhom fil-knisja biex ngħaddu l-messaġġ li aħna mhux karità biss irridu imma għandna x’nagħtu ukoll.

Naf li int taħdem. X’inhu x-xogħol tiegħek? U kif tiddeskrivi l-esperjenza tiegħek fid-dinja tax-xogħol?

Jien ilni naħdem għal dawn l-aħħar 4 snin bħala data inputer ma’ kumpanija privata. Ix-xogħol lili tani d-dinjità li jistħoqqli u fejn qabel kont nistħi u naħrab mill-mistoqsija meta jistaqsuni x’nagħmel, issa m’għadnix. Peresss li naħdem dejjem mid-dar, nixtieq li jkolli l-opportunità li niltaqa’ mal-impjegati wiċċ imb’wiċċ, imma overall għal qalbi ħafna li japprezzaw xogħli.

Lynn, ma nistax ma nsemmilekx il-ħbiberija speċjali li ċertament hija importanti ħafna għalik. Xi jfisser għalik David? X’differenza jagħmel f’ħajtek u x’jagħmel il-ħbiberija tagħkom speċjali?

Inħossni mbierka ħafna li għandi ħabib bħal David. Għandi ħafna ħbieb u kollha jgħinuni ħafna, min b’mod u min b’ieħor, imma David jispikka fosthom kollha. Konna ltqajna mill-grupp tal-LAND, grupp għall-persuni b’diżabilità biex jissoċjalizzaw u hu kien ġie magħna bħala volontier. Imbagħad sirna ħbieb tal-qalb madwar 4 snin ilu meta kont għaddejja minn żmien diffiċli. Minn dakinhar sal-lum dejjem sibtu hemm għalija. Għamilna minn kollox flimkien, morna l-Olanda u ħa ħsiebi hu, immorru weekend breaks, iniżżilni l-baħar waħdu eċċ eċċ.

Niftakar darba qalli, li hu jrid jgħinni nagħmel dak li nħoss ġewwa fija, imma li ma nkunx nista’ noħorġu fuq barra minħabba d-diżabilità. Għalija, David huwa ħija li m’għandix, tant għandna ħbiberija intima bejnietna li min ma jafx li David miżżewweġ jaħseb li qiegħdin flimkien! Daqshekk hi speċjali l-ħbiberija tagħna u nittama li tibqa’.

Għidilna ftit dwar il-kotba li ktibt s’issa. Minn fejn ġiet l-idea u l-ispirazzjoni għalihom? Hemm pjan għal ktieb ieħor?

Mela, l-ewwel ktieb tiegħi jismu ‘Namra’ hu ġabra tal-ħsibijiet u l-poeżiji tal-bidu nett tal-kitba tiegħi u t-tieni ktieb jismu ‘Tiżwiqa’. ‘Tiżwiqa’ jikkonsisti f’10 novelli qosra soċjo-reliġjużi. Kollox jispirani jien, l-aktar l-esperjenzi li ngħaddi minnhom jien u persuni viċin tiegħi. Issa bdejt nikteb rumanz, forsi nippubblikah ‘il quddiem.

Għandek xi ħolm li tixtieq twettaq?

Jien persuna li ngħix ġurnata b’ġurnata, kull opportunità li tħabbatli l-bieb neħodha, però ma nippjanax ħafna għal quddiem għax jekk ma jirnexxilix inwettaq dak li jkolli f’moħħi naqa’ ħażin ħafna. Li nixtieq li nerġa’ nsiefer u nagħmel aktar avventuri partikolarment ma’ David.

X’inhu l-aħħar messaġġ tiegħek?

Nixtieq nirringrazzjakom għax permezz ta’ din l-intervista erġajt skoprejt affarijiet fija nnifsi li kont insejt.

Lynn se tkun ukoll qed tikkontribwixxi b’mod regolari fuq skoperta.net!

X’inhi l-perspettiva tas-Soċjetà dwar Missirijiet b’Diżabilità?

X’inhi l-perspettiva tas-Soċjetà dwar Missirijiet b’Diżabilità?

Għalkemm fl-aħħar għaxar snin ir-rwol tal-missirijiet żied fil-prominenza, ir-rwol tal-missirijiet b’diżabilità għadu jirċievi biss ftit attenzjoni. Anki jekk hemm ammont ta’ riċerka dwar ġenituri b’diżabilità, hemm ħtieġa akbar għal riċerka li tiffoka fuq l-esperjenza ta’ missirijiet b’diżabilità.

Dan huwa importanti biex tinforma l-aġenda tal-politika u tal-prattika dwar il-benesseri tal-familja u tat-tfal. Din l-inviżibilità ġejja minn perspettiva klinika li tħares lejn id-diżabilità bħala patoloġija u tqis ġenituri b’diżabilità bħala inkompetenti u mhux tajbin biex ikunu ġenituri.

Il-missirijiet ilhom kostitwiti f’termini ekonomiċi, bil-missirijiet inkwadrati bħala dawk li jġibu l-għajxien tal-familja. Minħabba li d-diżabilità ġiet assoċjata ma’ dipendenza, is-soċjetà tassumi li missirijiet b’diżabilità huma inkompetenti u saru inviżibbli jew mhux mixtieqa għar-rwol ta’ missirijiet.

Huwa importanti li l-missirijiet ma jiġux ikkategorizzati, u li tingħata spazju lid-diversità, inkluż li l-missirijiet b’diżabilità jiddaħħlu fl-istampa.

Li wieħed ikun jaf aktar dwar l-esperjenzi ta’ missirijiet b’diżabilità jista’ jikkontribwixxi għal fehim alternattiv ta’ esperjenzi ta’ ġenituri u tal-familja, inklużi r-rwoli u r-responsabbiltajiet tagħhom li jisfidaw in-normi soċjali u l-isterjotipi madwar id-diżabilità. Barra minn hekk, li nifhmu kif l-irġiel b’diżabilità jgħixu r-rwol ta’ missier, se jippermettilna li nevalwaw diskorsi dominanti dwar il-missier u l-maskilità.

Kif tista’ titkellem ma’ ta’ madwarek dwar il-Fibromyalgia?

Kif tista’ titkellem ma’ ta’ madwarek dwar il-Fibromyalgia?

Mejju huwa x-xahar iddedikat għall-kundizzjoni tal-fibromyalgia, fost xi kundizzjonijiet oħrajn. Għalhekk fix-xahar ta’ Mejju jkun hawn ħafna awareness u nies jitkellmu dwarha biex nedukaw u nitgħallmu minn xulxin. Dan iservi ta’ ħafna ġid għar-raġuni li tgħinna nibdew nifhmu u nagħrfu x’jista’ jfisser kif din il-kundizzjoni taffettwa l-ħajja ta’ dak li jkun.

Però, sfortunatament, wara li jgħaddi x-xahar ta’ Mejju jaf ninsew il-kundizzjoni. Dan għaliex ma tkunx mitkellma daqshekk fuq il-midja, però dan ma jfissirx li l-isfidi tagħha marru ma’ Mejju imma jkunu għadhom hemm.

Bħalma ġieli ktibt, importanti ħafna li niftakru fit-tbatija li taf iġġib magħha u s’issa tkellimna kif l-istress jista’ jaffettwa l-kundizzjoni u anke l-frustrazzjoni li tista’ ġġib magħha. Mir-riċerka u l-esperjenza ta’ ħidma f’dan il-qasam naqra u nisma’ ħafna dwar kif kultant tkun diffiċli tikkomunika ma’ tal-familja, qraba u ħbieb dwar din il-kundizzjoni u llum nixtieq nitkellem proprju dwar dan.

Ovvjament dejjem irridu nżommu f’moħħna li kulħadd jifhem l-affarijiet b’modi differenti. Però r-riċerka turi li meta tkun trid titkellem dwar din il-kundizzjoni, jekk tieħu dawn il-passi jafu jkunu ta’ għajnuna.

L-ewwel suġġeriment hu li tistaqsi lil dak li jkun x’jaf dwar il-fibromyalgia. Dan jista’ jgħinek tifhem aktar x’jafu u x’ma jafux ħalli tkun taf minn fejn għandek tibda. Qatt tassumi li ma jafu xejn jew jafu kollox għax kulħadd differenti. Staqsihom x’jafu dwarha u jekk jixtiqux jitgħallmu aktar għax jaf dak il-ħin m’għandhomx moħħ jew għajjenin.

Jekk jgħidulek iva, tista’ tibda billi toffrilhom li jaqraw artikli li jkollhom informazzjoni korretta dwar x’inhi l-kundizzjoni u l-effett tagħha. Tista’ tagħtihom eżempji ta’ nies famużi li għandhom din il-kundizzjoni bħal Lady Gaga jew Morgan Freeman. Billi turihom dawn l-eżempji, tkun qed tgħinhom jaraw il-kundizzjoni minn perspettiva oħra.

Wara li turihom materjal ta’ vidjows jew artikli tista’ tiċċekkja għandhomx mistoqsijiet li jixtiequ jsaqsuk. Jaf l-informazzjoni twassal għal ċertu domandi li tkun tista’ tweġibhom inti, jekk le jeżistu professjonisti oħra li jkunu jistgħu jgħinukom tagħmlu sens ta’ din l-esperjenza speċjalment jekk ikunu l-ġenituri jew il-partner.

Suġġeriment ieħor hu li tispjegalhom xi trattamenti differenti jeżistu għall- fibromyalgia u x’jgħin lilek tħossok aħjar. Tista’ wkoll tispjegalhom bil-mod xi jdejqek jew jagħmillek l-uġigħ agħar biex huma jkunu jafu kif taffettwa lilek, għax ovvjament l-esperjenza tiegħek ser tkun differenti minn dik tal-artikli.

Dawn huma ftit suġġerimenti li jistgħu jgħinuk tiffaċilita l-komunikazzjoni ma’ xi ħadd dwar il-fibromyalgia biex tkun tista’ titkellem dwarha b’mod ċar.

Enable Notifications    OK No thanks