Select Page
Il-kurżità – Imma x’ġara eżatt? – Tanja Cilia

Il-kurżità – Imma x’ġara eżatt? – Tanja Cilia

L-Ingliżi jgħidu li l-qtates għandhom disa’ ħajjiet, imma aħna l-Maltin ngħidu li għandhom biss sebgħa.

Kien x’kien, waħda mill-affarijet li żżomm il-qtates b’saħħithom hija dik il-mjaw karatteristika tagħhom, li l-ħoss tagħha għandu l-unità tal-frekwenza ta’ minn 22 sa 45 hertz, li jintuża ħafna waqt it-terapija. Jingħad li dawn il-vibrazzjonijiet huma fenomenu, għax jistgħu jtaffu d-dipressjoni, ifejqu xi mard, u jirrestawraw u jirriġeneraw xi tessuti tal-ġisem.

Jista’ jkun ukoll li jibqgħu b’saħħithom minħabba li t-temperatura tal-ġisem tagħhom hija ta’ minn 2-3 gradi ogħla mit-temperatura tagħna.

Leġġenda antika tgħidilna li l-qtates idumu ħajjin għax huma l-ħolqa bejn din id-dinja u l-eternità, u għaldaqstant l-allat huma grati lejhom, u jħalluhom jgħixu f’din id-dinja iżjed minn annimali oħrajn. Dan isir billi wara li jmutu, jiġu rinkarnati, sakemm wara d-disa’ darba, jibqgħu mal-allat għal dejjem ta’ dejjem.

Kien hemm żmien, iżda, li billi l-għajnejn tal-qtates ileqqu fid-dlam, kienu meqjusin bħala annimali malinni, jew saħanistra, sħaħar li kienu jsiru qtates kif jaqa’ d-dlam.

Imma… u din hija l-imma… il-proverbju jgħidilna li l-qattus miet għax kien kurjuż.

Issa jekk il-kurżità hija ħażina għal annimal daqshekk fabbli u gustuż… u li għandu iżjed minn ħajja waħda… kif inhu l-qattus, mela kemm hi ħażina iżjed għalina l-bnedmin, il-kurżità?

Issib min hu sindikajr – dejjem moħħu f’ħaddieħor, u dejjem jistaqsi dwar ħwejjeġ li mhumiex affari tiegħu.

Aħna nafu li jekk trid iżżomm sigriet, m’għandek tgħidu lil ħadd, lanqas lil xi ħadd li tgħidlu biex ma jgħid lil ħadd. Imma dawn in-nies għandhom il-ħabta jindagaw bil-fin, u jiskopru dak li suppost jinżamm mistur, b’tali mod li int lanqas biss tkun taf li ftaħt qalbek magħhom, u, iżjed u iżjed, li tajthom xi dettalji fuq ħaddieħor, li int ma kellek l-ebda dritt tikxifhom.

Li jkollok kurżità xjentifika jew filosofika li toħloq riċerka, ma fiha xejn ħażin. Iżda meta jkollok vizzju li qisek qed tinterroga lil xi ħadd, meta tistaqsi waħda f’waħda, bl-iskuża li “jekk ma tkunx taf kollox ma tkunx tista’ tgħin”, hawn naraw in-nuqqas tas-sinċerità.

Billi titkixxef sal-inqas dettal trivjali, għax issib lil xi ħadd debboli u vulnerabbli, ma tkunx qed tgħin, iżda tfixkel, għax ara kemm se jinkwieta dak li jkun, iżjed tard, meta jiftakar li kixef kollox – jafdak kemm jafdak. U int? Eh, tiftaħar li inti fdata… “…għax taf x’qaltli Joanna, u qaltli biex ma ngħid lil ħadd, imma lilek se ngħidlek għax naf li fommok mitbuq…” u hawn, tirrakonta minn xiex għaddiet dik il-mara li fdatek bis-sigrieti tagħha.

Il-kurżità mhux biss lill-qattus toqtol iżda anki l-ħbiberiji li jkunu ilhom snin.

Xorti Ħażina – Tanja Cilia

Xorti Ħażina – Tanja Cilia

“…jekk nagħti tliet bewsiet lil min ikun ħiereġ mid-dar, mela dan ma jkorrix sakemm ikun barra…”

Bqajt niftakar id-data; il-Ġimgħa, 13 ta’ Frar. Ġiet tarani ħabiba tiegħi bla ħsieb, u sabitni nqasqas xi stampi biex nagħmel il-posters għan-notice board tal-knisja.

Kont se nnewlilha l-imqass biex sakemm ngħidu kelma – jew mija – tgħinni ftit, imma x’ħin rat li quddiemi kelli xi kalendarji antiki, bħal tkexkxet.

“Mela int ma tibża minn xejn?” staqsietni.

“Eh?”

“Mela ma tafx li ħażin tagħmel jekk iżżomm xi kalendarju antik, insomma, skadut, kemm jekk bl-idejn imdendel mal-ħajt, jew f’xi kexxun?”

“U għaliex?” staqsejtha b’nofs tbissima, għax kienet qanqlitli l-kurżità.

“Ara, l-oħra. Dan bħal meta żżomm arloġġ li ma jaħdimx. Tkun qed tiġbed l-isfortuna lejk. Il-kalendarji u l-arloġġi juru ż-żmien, u l-ħin, u jekk ma jkunux sew, anki tqassar ħajtek tista’. U llum, ukoll, il-ġurnata tal-ġimgħa meta għandna 13 mix-xahar…”

“U ħallini minnek. Mela jmissni ilni mejta, għax dawk ilhom is-snin għandi… u biex ngħidlek, fil-kexxun għandi xi erba’ arloġġi li xi darba kont biħsiebni neħodhom għat-tiswija, wkoll…”

F’daqqa waħda, ftakret li riedet tkun id-dar kwarta wara, għax kienu se jġibulha l-ħaxix. Naħseb samtet griżmejha daqskemm xorbitu malajr il-kafè, biex tfittex titlaq.

Tassew li hawn ħafna li jemmnu fis-superstizzjonijiet… jilbsu bżaru, għajn, jew qrun; jaħarbu jiġru kif jaraw qattus iswed, ma jgħaddux minn taħt sellum… Jekk tgħidilhom li dan kollu bla sens, u jiġi mill-injoranza, jew mill-biża’ ta’ dak li mhux magħruf, malajr jgħidulek xi ġralha il-kuġina’ tal-mara ta’ ħu l-ġara…

F’kull kultura nsibu tradizzjonijiet li qishom jgħallmuna xi ħaġa simili. Kultant, jidħol ukoll is-seħan tal-moħħ; jekk nagħti tliet bewsiet lil min ikun ħiereġ mid-dar, mela dan ma jkorrix sakemm ikun barra… tant li meta xi ħadd jinsa jagħmel xi azzjoni, idum jehwden, u kultant, din issir fissazzjoni, wkoll.

U min jivvintahom is-superstizzjonijiet? Għaliex għandek tneħħi kull werqa mejta minn kull pjanta li għandek ġewwa, iżda ma jimprtax jekk tħalli skoss, fil-pjanti tat-terrazzin? Għaliex il-ħajt tal-ġnien tista’ tiżbgħu aħdar, imma tal-kċina, le?

Hawn min ma jridx siġġu jitbandal, id-dar, għax l-Irlandiżi “jgħidu” li l-fatati fuqhom iħobbu joqgħodu.

Ta’ min jgħid li kultant, fatt żgħir jitkabbar u jiġi mehmuż ma’ storja għal kollox differenti minn dik originali. Ngħidu aħna, kien hemm żmien meta ż-żebgħat ħodor setgħu jkunu letali, għax kienu magħmla minn kimiċi velenużi, fosthom l-arseniku. Iż-żebgħa, u l-wallpaper, kienu jerħu gassijiet tossiċi, tant li kien hemm ħaddiema fil-fabbrika dak iż-żmien u mietu minħabba fihom; u baqgħet l-idea li l-ħitan hodor iġibu l-isfortuna.

Hawn ħafna min iġemma’ kaktus u s-sukkulenti; l-iżjed dawk li ma tanxt jafu jieħdu ħsieb il-pjanti; għax lil dawn kważi impossibbli toqtolhom. Imma hawn min ma jridhomx, għax jgħidu li x-xewk jiġbed il-vibrazzjonijiet ħżiena… kif jgħidu li jagħmlu jagħmlu l-ponot tal-umbrella meta tiftagħha fid-dar.

Issa flok nemmnu fil-ħmerijiet, mhux aħjar nagħmlu moħħna hemm u nirraġunaw li l-affarijiet bla ħajja m’għandhomx poteri fuqna?

Enable Notifications    OK No thanks