Select Page
Riċetta: Tiġieġ bil-Kari u Ħalib tal-Coconut stil Tajlandiż

Riċetta: Tiġieġ bil-Kari u Ħalib tal-Coconut stil Tajlandiż

Ingredjenti (għal żewġ porzjonijiet):

Żewġ imgħaref coconut oil (jew żejt taż-żebbuġa)

Basla kbira, imqatta’ rqiqa

500g sider tat-tiġieġ bla għadam u bla ġilda, u mqatta’ f’biċċiet bitesized

Tliet sinniet tewm, imqatta’ rqiq ħafna

Żewġ kuċċarini ġinġer midħun

Żewġ kuċċarini kosbor midħun

Bott ħalib tal-coconut

Żewġ karrotti maħkuka

Tliet imgħaref pejst tal-kari aħmar Tajlandiż, (jew trab tal-kari)

Kuċċarina melħ

Nofs kuċċarina bżar

Daqs tliet kikkri weraq tal-ispinaċi friski

Mgħarfa meraq tal-lumi

Żewġ imgħaref zokkor ismar

Żewġ imgħaref kosbor frisk, imqatta’ għat-tiżjin

Metodu:

  • F’taġen kbir, żid iż-żejt, il-basla, u sajjar fuq nar medju sakemm il-basla tibda tirtab, madwar 5 minuti, ħawwad spiss.
  • Żid it-tiġieġ u sajjar għal madwar 5 minuti, jew sakemm it-tiġieġ ikun sar sew; aqleb u ħawwad spiss biex tiżgura li jsir sew.
  • Żid it-tewm, il-ġinġer, il-kosbor, u sajjar għal madwar żewġ minuti, jew sakemm jibda jfuħ. Ħawwad spiss.
  • Żid il-ħalib tal-coconut, il-karrotti, il-pejst tal-kari Tajlandiż, il-melħ, il-bżar, u ħawwad biex tgħaqqad.
  • Naqqas in-nar għal baxx, u ħalli t-taħlita ttektek bil-mod għal madwar 5 minuti, jew sakemm il-volum tal-likwidu jkun naqas kemm mixtieq u jagħqad ftit.
  • Żid l-ispinaċi, il-meraq tal-lumi, u ħawwad biex tgħaqqad. Sajjar sakemm l-ispinaċi jkun idbiel u jkun sar artab, madwar żewġ minuti.
  • Żid iz-zokkor ismar u ħawwad sew.
  • Roxx il-kosbor frisk fil-wiċċ u servi immedjatament fuq ross jew ma’ ħobż naan.

L-ikla t-tajba!

Jekk għandek xi mistoqsijiet dwar din ir-riċetta u oħrajn, ibagħtilna fuq info@skoperta.net

Ikel li m’għandekx tiekol wara li tgħaddi d-data ta’ skadenza!

Ikel li m’għandekx tiekol wara li tgħaddi d-data ta’ skadenza!

Int it-tip ta’ persuna li immedjatament tarmi l-ikel li jkun għadda d-data ta’ skadenza tiegħu?

Jew, it-tip li taħseb….”U le, żgur li għadu tajjeb għalissa!”

Ilkoll nafu li hemm ċertu ikel li tista’ tiekol wara d-data tal-“best before” mingħajr ebda problema, iżda hemm xi wħud li aħjar qatt ma tpoġġi f’ħalqek wara l-iskadenza, għax inkella tkun qed tieħu r-riskju li timrad.

Pereżempju, hawn ħa nsemmulkom ħmistax-il tip ta’ ikel li qatt m’għandek tiekol jekk tkun għaddiet id-data ta’ skadenza tagħhom!

Kull laħam ikkapuljat huwa imprevedibbli, kemm fil-preservazzjoni kif ukoll fil-preparazzjoni tiegħu. Naturalment, ilkoll nafu li huwa kruċjali li ssajjar tajjeb biex tevita li timrad. Madankollu, ftit nies jafu li trid tissorvelja mill-qrib ħafna d-data ta’ skadenza tiegħu. Kapuljat skadut hu aktar probabbli li jkun ikkontaminat minn ”staphylococcus aureus” jew salmonella, u b’hekk tista’ tispiċċa b’avvelenament mill-ikel, jew agħar!

Il-ħut m’għandekx tiċċajta miegħu lanqas! Ladarba tkun laħqet id-data ta’ skadenza, ikollok bżonn tikolha jew tarmiha. Inkella, tkun qed timmultiplika ċ-ċansijiet tiegħek li tieħu ”listeriosis”, marda li tikkawża uġigħ addominali, dijarea, dardir, u rimettar. Dan huwa partikolarment perikoluż għan-nisa tqal, peress li jista’ jikkawża korriment.


Dawk l-insalati magħmulin lesti u ppakkjati li ssib fil-ħwienet, huma faċli u mill-isbaħ, sakemm tikkunsmahom qabel id-data ta’ skadenza tagħhom! Minħabba li setgħu tkabbru ħdejn ilma kontaminat, jistgħu jkunu mimlija batterji li jkollhom żmien biżżejjed biex jimmultiplikaw!

Bħal ħafna mill-frott tal-baħar, il-gambli huma fraġli. Anke meta tirrispetta d-data ta’ skadenza, jekk kienu maħżuna jew immaniġġjati ħażin, setgħu ġew ikkontaminati minn diversi batterji. Biex tnaqqas ir-riskju ta’ kontaminazzjoni, dejjem żomm mad-data ta’ skadenza.

Ir-raspberries jitħassru ħafna. Huwa rakkomandat li jittieklu ftit wara li jinxtraw. Inkella, se jiddeterjoraw u jittrasformaw fi speċi ta puree li xejn ma tiftaħlek l-aptit. U wkoll, dak huwa ambjent opportun għall-multiplikazzjoni ta’ ‘cyclospora cayetanensis’, batterja li tikkawża cyclosporiasis, marda li għandha diversi sintomi simili għal dawk ta’ avvelenament mill-ikel.

Il-frawli ma jżommx aktar minn tlett ijiem fil-friġġ. Minn hemm ‘il quddiem, isiru pjuttost rotob u mkemmxin. Huma wkoll suxxettibbli li jimtlew batterji. Jekk tesponihom għas-sħana, se jdumu saħansitra inqas ħin tajbin.

Ġobon artab. Il-biċċa l-kbira tal-ġobon iebes, tista’ taqta’ l-moffa u tiekol il-bqija. Madankollu, f’ġobon artab, bħal feta jew brie, mhix idea tajba li tagħmel dan. Dan it-tip ta’ ġobon huwa aktar suxxettibbli għal-listeria monocytogenes, il-batterja li tikkawża listeriosis.

Il-pasturizzazzjoni telimina l-biċċa l-kbira tal-batterji preżenti fil-ħalib. Madankollu, m’hemm xejn li jiggarantixxi li l-ħalib ma kienx ikkontaminat wara. Pereżempju, seta’ kien maħżun ħażin fil-maħżen tal-grocer, li seta’ ppermetta li ċerti batterji jimmultiplikaw. Li tixrob ħalib qares iżid ir-riskju tiegħek li tbati minn avvelenament mill-ikel. Is-sintomi huma ħafna: bugħawwieġ fl-istonku, dardir, deni, u dijarea.

Jekk qed tagħmel krema d-dar (homemade whipped cream), huwa importanti li tikolha malajr. Mhux biss għax tista’ timrad, imma għax titlef it-togħma tagħha. Sa l-għada tkun diġà saret pjuttost likwida.

It-tiġieġ irid ikun imsajjar sew u maħżun sew biex jiġu evitati problemi ta’ saħħa. It-tiġieġ li jittiekel wara d-data ta’ skadenza tiegħu jista’ jkun ikkontaminat minn E. coli, batterji li jikkawżaw ħafna mard bħal gastroenterite, meninġite, u infezzjonijiet fl-awrina. Barra minn hekk, ma tistax tafda d-dehra tiegħu meta tiġi biex tiddeċiedi jekk it-tiġieġ għadux tajjeb jew le. L-aħjar huwa li tmur skont id-data miktuba fuq l-imballaġġ.

Il-weraq tal-ispinaċi għandhom tendenza li jitħassru malajr, speċjalment jekk ikunu mxarrbin. Tant li huwa prattikament impossibbli li tikolhom lil hinn mid-data ta’ skadenza tagħhom. Biex ittawwal il-ħajja tagħhom, nixxifhom sew u laħlaħhom qabel l-użu biss.

Skont it-twemmin popolari, laħmijiet imsajra u mixtrijin lesti (bħal pulpetti pereżempju) jibqgħu tajbin għal xhur. Madankollu, huwa importanti li tmur skont id-data ta’ “l-aħjar qabel” tagħhom, sakemm ma tridx ikollok listeriosis! Bosta sintomi ta’ din il-marda huma simili għal dawk ta’ avvelenament mill-ikel. Barra minn hekk, f’xi nies bħat-tfal jew l-anzjani, jista’ jwassal ukoll għal meninġite.

L-arzell ma jistax jinħażen għal żmien twil. Arzella bil-qoxra ddum sa tlett ijiem fil-friġġ, filwaqt li mingħajr qoxra tibqa’ għal 24 siegħa biss. Wara dan, jibdew jinxtammu b’mod qawwi u jsiru ma jistgħux jittieklu.
L-stess, għandek dejjem issegwi d-data ta’ skadenza fejn tidħol il-gajdri (oysters). L-ewwelnett, minħabba li gajdra mħassra tagħti riħa ħażina, u wkoll peress li jistgħu jiġu kkontaminati b’vibrio vulnificus, batterji li jwasslu għall-avvelenament tad-demm.

In-nebbieta tal-fażola (bean sprouts) huma essenzjali għall-kċina Ażjatika. Sfortunatament, imorru malajr ħafna, speċjalment meta jitħallew fl-ippakkjar issiġillat tagħhom. Huwa rakkomandat li taħżenhom f’borża tal-karti kannella fil-friġġ u tistenna l-iktar jumejn qabel tikolhom.

Ovvjament, qatt m’għandek tiekol bajda ħażina. Madankollu, jekk ma tkunx ċert, hemm trick sempliċi biex tiddetermina jekk bajda għadhiex friska jew le. Poġġiha fi skutella mimlija bl-ilma u ara x’jiġri. Jekk il-bajda tibqa’ f’wiċċ l-ilma, dan ifisser li għandek bżonn tarmiha. U jekk tegħreq, tkun tista’ tikkunsmaha bla ebda problemi.

Riċetta: Brunġiela stil Caprese

Riċetta: Brunġiela stil Caprese

Għandek bżonn:

Brungiela kbira

12-il slajs kbira tadam

12-il slajs mozzarella

Bżar u melħ

Kuċċarina żejt taż-żebbuġa

Kuċċarina riegnu

Metodu:

  • Laħlaħ il brunġiela taħt l-ilma u nixxifha sew b’karti tal-kċina.
  • Poġġiha fuq platt ċatt u bil-mod aqta’ 6 flieli mit-tul, mingħajr ma tasal sa ħdejn iz-zokk bis-sikkina biex il-brunġiela tibqalek sħiħa.
  • Roxx ftit melħ bejn kull felli. M’hemmx għalfejn ħafna melħ.
  • Issa poġġi xi oġġett żgħir taħt naħa waħda tal-platt biex joqgħod ftit immejjel. Ħallih hekk għal 5 minuti ħalli jinżel il-likwidu li jkollha l-brunġiela.
  • Sadanittant ixgħel il-forn fuq nar medju, u lesti pjanċa tal-forn u iksiha b’karta tal-forn.
  • Poġġi l-brunġiela fuq il-pjanċa tal-forn, u bil-mod ibda imla bejn il-flieli. Poġġi żewġ slajsis tadam u żewg slajsis mozzarella bejn kull felli.
  • Roxx iż-żejt u r-riegnu fil-wiċċ tal-brungiela u aħmiha fil-forn għal bejn 30 u 40 minuta, sakemm tara f’sikkina li l-brunġiela saret.
  • Għal varjazzjoni oħra, tista’ żżid slajs perżut u ftit weraq frisk tal-ħabaq bejn kull felli tal-brunġiela.

L-ikla t-tajba!

Jekk għandek xi mistoqsijiet dwar din ir-riċetta u oħrajn, ibgħatilna fuq info@skoperta.net

Weraq Niexef (Ir-raba’ u l-aħħar parti) – Rakkont minn Sharon Calleja

Weraq Niexef (Ir-raba’ u l-aħħar parti) – Rakkont minn Sharon Calleja

Is-subien kollha li kien hemm fil-ġnien ġew jiġru lejn dik in-naħa ħalli jaraw eżatt dak il-ħoss x’kien. Raw lil Christopher iżomm mat-tarf tax-xorok b’idejh, b’ġismu mdendel għal isfel.
“Ajjut!” beda jgħajjat, jibki kemm jiflaħ.
“Ma nistgħux niġu ħdejk!” qallu Andrew.
Xi tnejn minn sħabu ppuntaw imorru jiġru lejn it-taraġ iżda Andrew waqqafhom.
“Ħalluh! Inkella nweġġgħu aħna!”
“Għinuni!” beda jwerżaq. Ix-xorok niżlu biċċa oħra.
“Tlaqna ‘l hemm!” ordnalhom Andrew.
Christopher ra lil sħabu jitilqu kollha.
U ħallewh hemm.
Kien qed jolfoq u jibki.
Passi. U dak il-ħin sema’ ħoss ta’ xi ħadd.
U rah.
Jean kien qed iħares lejh mit-taraġ.
“Inzertajt hawn! Ejja ħa ngħinek!” qallu.
B’attenzjoni kbira għadda minn fejn kien l-aktar sod, u mingħajr telf ta’ ħin, qabdu minn idejh u ġibdu ‘l fuq.
Ftit ħin wara, kienu t-tnejn li huma bilwieqfa quddiem xulxin fis-sular t’isfel, eżatt mal-entrata tal-bini. Christopher kien għadu qed iħoss saqajh jirtogħdu.
“Grazzi……” ried jgħidlu, iżda Jean kien diġa’ telaq jiġri.
U l-għada, xħin mar l-iskola ried jevita lil sħabu.
“Aħna għidna li ma jiġrilek xejn!” kixef snienu Andrew.
Iżda Christopher lanqas biss wieġbu, moħħu kien f’Jean u kien qed jgħid bejnu u bejn ruħu li mnalla kien hu li salvah għaliex sħabu kienu abbandunawh fil-mument tal-bżonn.
Iżda l-bank ta’ Jean baqa’ vojt illum ukoll.
“Miss….?” mar Christopher lejn l-għalliema, hekk kif kienet daqqet il-qanpiena biex jitilqu lejn id-dar.
“X’għandek bżonn?” staqsietu l-għalliema.
“Nixtieqek tgħidli fejn joqgħod għax irrid nagħtih rigal. Billi ilu ma jiġi…………”
L-għalliema waqfet qisha statwa, donnha riedet tgħidlu xi ħaġa.
“Jekk jogħġbok…….”
“Ma tistax tagħtihulu. Ġimgħa ilu kellu aċċident.”
“Imma lbieraħ………….ilbieraħ rajtu.”
“Ma jistax ikun,” qaltlu. “Ġimgħa ilu. Eżatt. Kien għadu kemm ħareġ jiġri minn dak il-ġnien tas-siġar twal u tal-weraq niexef. Tajritu karozza. Miet fil-post. ”

Weraq Niexef (It-tielet parti minn erbgħa) – Rakkont minn Sharon Calleja

Weraq Niexef (It-tielet parti minn erbgħa) – Rakkont minn Sharon Calleja

Għaddew xi jiem. Il-bank tal-iskola ta’ Jean kien vojt. Kien ilu ftit ma jersaq lejn l-iskola.
Waqt il-lezzjonijiet, Christopher kien joqgħod jiċċassa jħares lejn il-bank ta’ Jean.
Dak il-mument li għajnejhom it-tnejn kienu ltaqgħu ma’ xulxin qatt ma kien se jinsih. Kien ħass ħafna emozzjonijiet għal dak it-tifel. F’temp ta’ sekonda kien esperjenza d-dulur li kien għaddej minnu Jean. Jean l-imwarrab. Għax hekk kienu jsibuh sħabu l-oħra.
Ma damx ma reġa’ ltaqa’ miegħu.
“Wara l-iskola tridu mmorru f’dik id-dar l-abbandunata li hemm fit-tarf tar-raħal illejla?” staqsihom Andrew dakinhar stess.
Kulħadd qallu iva. Mur għidlu le lil Andrew! Kieku kien idawwar lill-grupp kollha konfoffa kontrik!
U wara l-iskola erħewlha lejn din id-dar abbandunata.
Kienet dar qadima, mingħajr bibien u twieqi, snin twal ta’ abbandun totali kienu ġabuha lok perfett fejn grupp subien ta’ dik l-età setgħu jesploraw u jgħaddu ftit ħin.
Kien fiha ġnien kbir fuq wara, mimli għollieq, ħurrieq u xi ħaxix twil ieħor li s-subien ma setgħux jagħrfuh.
“Jien sejjer sas-sular ta’ fuq,” qalilhom Andrew.
Għalkemm ħadd minnhom ma ried imur miegħu, tefa’ ħarstu fuq Christopher.
“Ejja miegħi, Christ,” qallu.
“Jien………?” U għal mument, Christopher kien se jgħidlu le, iżda beża’ li jekk jirrifjuta, Andrew kien ipattihielu.
Sħabhom baqgħu jduru fil-ġnien.
Hekk malli qabdu tielgħin it-taraġ, Christopher għamel it-tarf tal-komma tal-flokk quddiem imnifsejh għax kien hemm riħa ta’ moffa taqsam. Anke l-kulur tal-ġebel kien sfar u l-injam tat-taraġ kien kollu mkisser u ċedut lejn is-sular t’isfel.
Malli telgħu fis-sular ta’ fuq indunaw li l-madum kien kollu maqlugħ, b’xi partijiet tal-art sfrondut. Ix-xorok li kien hemm taħt, ftit li xejn kienu jipprovdu protezzjoni.
“Tal-biża’ hawn fuq,” wieġbu Christopher, saqajh kważi tegħleb bil-biża’.
“Tgħidlix li qed tibża’?” staqsieh sieħbu.
“Ma tarax!” gideb l-ieħor.
U kien propju dak il-ħin. Instema’ ħoss kbir. Ix-xorok ċeda. Il-madum ixxaqqaq aktar. L-art tas-sular ta’ fuq bdiet isserraħ ‘l isfel. Christopher ħass ġismu jegħleb u beda nieżel ‘l isfel mill-parti li sfrondat!
“Andrew!” beda’ jwerżaq.
Andrew telaq lejn it-tarf tal-kamra, lejn it-taraġ.

Il-ġimgħa d-dieħla…ir-raba’ u l-aħħar parti ta’ dan ir-rakkont…

Enable Notifications OK No thanks